در حالیکه مقامهای امریکایی و پاکستانی از امضای قریبالوقوع یک چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی خبر میدهند، تهران هنوز زمان مشخصی برای امضای این توافق را تائید نکرده و همزمان مخالفتها با آن در میان بخشی از حامیان حکومت در ایران ادامه دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، روز شنبه ۲۳ جوزا در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد توافق با [حکومت] ایران قرار است روز یکشنبه ۲۴ جوزا، همزمان با هشتادمین سالروز تولد او، امضا شود.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز گفت دو طرف بر سر چارچوب یک توافق صلح به تفاهم رسیدهاند و اسلامآباد برای امضای الکترونیکی این توافق در روز یکشنبه آماده میشود. به گفته او، مذاکرات فنی و کارشناسی پس از امضای این چارچوب ادامه خواهد یافت.
با این حال، جمهوری اسلامی چنین زمانبندی را تایید نکرده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفته است امضای توافق «فردا» [یکشنبه] انجام نخواهد شد، هرچند احتمال دارد این اتفاق در روزهای آینده رخ دهد.
بر اساس گزارش رویترز، یکی از محورهای اصلی این توافق، بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به محدودیتهای ایجادشده در این گذرگاه حیاتی انرژی است. ترامپ اعلام کرده است که به محض امضای توافق، تنگه هرمز «برای همه» باز خواهد شد.
منابع آگاه از مذاکرات به رویترز گفتهاند که پیشنویس یادداشت تفاهم شامل بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران و لغو محاصره دریایی اعمالشده از سوی امریکا است. یک مقام امریکایی به رویترز گفته است که این اقدامات به صورت همزمان اجرا خواهند شد و پس از آن مرحله پاکسازی ماینها از مسیرهای دریایی آغاز میشود؛ اقدامی که ممکن است با مشارکت کشورهای عضو گروه هفت انجام شود.
به نوشته رویترز، در ازای بازگشایی تنگه هرمز، امریکا روند آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدودشده ایران را آغاز خواهد کرد و تحریمهای مربوط به صادرات نفت ایران را نیز تعلیق خواهد کرد.
اسماعیل بقایی نیز به خبرگزاری فارس گفته است که آزادسازی داراییهای بلوکهشده بخش جداییناپذیر توافق است. او در عین حال تاکید کرده که [حکومت] ایران برای خدمات ارائهشده در تنگه هرمز باید هزینه دریافت کند. بقایی همچنین خواستار پایان حضور پایگاههای نظامی خارجی در منطقه شده است.
رویترز گزارش داده که موضوع برنامه هستهای جمهوری اسلامی در مرحله بعدی مذاکرات و در قالب یک دوره ۶۰ روزه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. به گفته یک مقام امریکایی، هدف نهایی این مذاکرات برچیدن برنامه هستهای ایران، نابودی ذخایر اورانیوم با غنای بالا و انتقال آنها از کشور است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که در داخل ایران مخالفتهایی با توافق احتمالی در حال شکلگیری است. ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانههای داخلی نشان میدهد گروهی از مخالفان توافق در تهران و برخی شهرهای دیگر تجمع کردهاند و علیه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و مسئول مذاکرات، شعار سر دادهاند.
رویترز به نقل از یک شهروند ساکن مشهد گزارش داده است که برخی معترضان شعارهایی مانند «مرگ بر سازشکار» و «سازشکار، استعفا، استعفا» سر دادهاند؛ شعارهایی که به نظر میرسد عراقچی را هدف قرار داده بود.
به گزارش رویترز، با وجود پیشرفت مذاکرات، درگیریهای نظامی همچنان ادامه دارد. ارتش امریکا اعلام کرده است که بامداد شنبه چندین پهپاد انتحاری ایرانی را که به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند سرنگون کرده است.
به گفته این مقام امریکایی، ایالات متحده پس از نهایی شدن و امضای این توافق، در عملیات ماینروبی تنگه هرمز مشارکت خواهد کرد.
این مقام جزئیات بیشتری درباره مفاد توافق یا زمان دقیق نهایی شدن آن ارائه نکرد.
در همینحال اسماعیل بقائی نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال سفر هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی به ژنو یا اسلامآباد برای نهاییسازی یادداشت تفاهم با واشنگتن گفت: «درباره زمان دقیق امضا باید منتظر بمانیم.»
بقائی در عین حال تأکید کرد: «برنامهای برای سفر به ژنو یا هیچ مکان دیگری در یکی دو روز آینده نداریم.»
پیشتر شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تهران و واشنگتن بیش از هر زمان دیگری به دستیابی به یک توافق صلح نزدیک شدهاند و احتمال دارد این توافق طی ۲۴ ساعت آینده نهایی شود.
او همچنین اعلام کرد که پاکستان برای امضای الکترونیکی این تفاهمنامه میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، بلافاصله پس از نهایی شدن آن، آمادگی دارد.
اندکی بعد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، این اظهارات را بدون هیچ توضیحی در شبکه اجتماعی تروث سوشیال بازنشر کرد.
