قطعنامه جدید شورای امنیت درباره یوناما چه پیام‌هایی برای طالبان دارد؟

این شورا در کنار تمدید مأموریت یوناما، بر تداوم کمک‌های بشردوستانه، حمایت از حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، و مقابله با تهدیدهای تروریستی در افغانستان تأکید کرد.

در قطعنامه، از درخواست روسیه برای دسترسی اداره طالبان به دارایی‌های مسدودشده بانک مرکزی افغانستان حمایت نشده، اما از یوناما خواسته شده است تا «از تلاش‌ها برای تسهیل دسترسی به این دارایی‌ها به نفع مردم افغانستان» حمایت کند.

شورای امنیت در این قطعنامه تصریح کرده است که یوناما باید «در مشورت نزدیک با همه بازیگران و ذی‌نفعان سیاسی مطرح افغان، به‌ویژه مقامات مربوطه، و در حمایت از مردم افغانستان، به گونه‌ای سازگار با حاکمیت، رهبری و مالکیت افغان‌ها، به اجرای مأموریت خود ادامه دهد.»

در این قطعنامه، بحران انسانی و اقتصادی افغانستان، فرسایش روزافزون حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، و تهدید ناشی از حضور گروه‌های تروریستی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی این کشور عنوان شده است.

100%

وضعیت وخیم انسانی و اقتصادی

شورای امنیت وضعیت اقتصادی و انسانی افغانستان را «وخیم» توصیف کرده و بر ضرورت تقویت کمک‌های بشردوستانه و تأمین نیازهای اساسی مردم تأکید کرده است. این شورا از جامعه جهانی خواسته است روند کمک‌رسانی را هماهنگ‌تر سازد و دسترسی کامل، سریع، امن و بدون مانع به کمک‌های بشردوستانه در سراسر افغانستان را تضمین کند.

قطعنامه همچنین بر حمایت از برنامه‌های توسعه‌ای ضروری برای خوداتکایی افغانستان در بلندمدت تأکید کرده و از هماهنگی میان کمک‌کنندگان بین‌المللی برای پیشبرد ثبات اقتصادی و اجتماعی سخن گفته است.

تضعیف فزاینده حقوق زنان و دختران

شورای امنیت در قطعنامه‌اش نگرانی عمیق خود را از تضعیف فزاینده حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، به‌ویژه حقوق زنان و دختران، ابراز کرده است. در این قطعنامه آمده است که فقدان این حقوق و آزادی‌ها، صلح، ثبات و رفاه در افغانستان را دست‌نیافتنی می‌کند.

شورا از طالبان خواسته است تا تمام سیاست‌ها و اقداماتی را که با تعهدات بین‌المللی افغانستان در زمینه حقوق بشر در تضاد است، فوراً لغو کند. همچنین از طالبان خواسته شده است دسترسی کامل زنان افغان شاغل در سازمان ملل به دفاتر و تأسیسات این نهاد در سراسر افغانستان را تضمین کند.

شورای امنیت همچنین بر حمایت از دسترسی برابر زنان و دختران به آموزش، اشتغال، خدمات صحی، عدالت و سایر خدمات اساسی و نیز مشارکت کامل، برابر و معنادار آنان در زندگی عمومی و روندهای تصمیم‌گیری تأکید کرده است.

نگرانی از تهدیدهای تروریستی

شورای امنیت حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان را تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بین‌المللی دانسته و بر ضرورت مبارزه موثر با تروریسم تأکید کرده است.

این شورا همچنین بر ادامه اقدامات علیه افراد و گروه‌های تحت تحریم سازمان ملل تأکید کرده و خواستار تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای مقابله با تهدیدهای امنیتی شده است.

قطعنامه همچنین بر ضرورت جلوگیری از تجارت غیرقانونی سلاح‌های سبک و کوچک و انتقال غیرقانونی آن‌ها در افغانستان و منطقه تأکید کرده است.

پیش از این پاکستان در مورد دسترسی شبه‌نظامیان پاکستانی به سلاح‌های ارتش پیشین افغانستان ابراز نگرانی کرده بود. طالبان این موضوع را رد کرده است اما قطعنامه شورا بر نگرانی پاکستان مهر تایید گذاشته است.

مأموریت‌های یوناما در یک سال آینده

در این قطعنامه از سرمنشی سازمان ملل خواسته شده است تا یک بازنگری راهبردی از مأموریت یوناما انجام داده و گزارش آن را تا پایان ماه مارچ سال آینده به شورای امنیت ارائه کند.

جنیفر لوستا، نماینده ایالات متحده در این نشست، از طرح بازنگری راهبردی استقبال کرد و بر ضرورت تدوین مأموریتی «کارآمد و متناسب با هدف» برای یوناما تأکید کرد.

آنا اوستینیگِیوا، نماینده روسیه در سازمان ملل، نیز گفت مسکو با اصل بازنگری راهبردی یوناما موافقت کرده است، اما این روند باید با هماهنگی مقام‌های طالبان انجام شود و بر نیازهای بشردوستانه و توسعه‌ای تمرکز داشته باشد، نه اینکه به ابزاری برای اعمال نظارت در راستای منافع کشورهای غربی تبدیل شود.

بر اساس این قطعنامه، یوناما همچنان مسئولیت تسهیل گفت‌وگو میان مقام‌های طالبان، کشورهای منطقه، جامعه جهانی و جامعه مدنی را بر عهده خواهد داشت تا زمینه پایبندی اداره طالبان به تعهدات بین‌المللی و ادغام کامل این کشور در جامعه جهانی فراهم شود.

یوناما همچنین موظف شده است از شکل‌گیری حکومتی فراگیر، نماینده و پاسخگو حمایت کند، حکومتی که در آن زنان، جوانان، اقلیت‌ها و افراد دارای معلولیت بتوانند به‌گونه معنادار و امن در روندهای سیاسی مشارکت داشته باشند.

پشتیبانی از برنامه‌های ماین‌پاکی، کاهش خطر مهمات منفجرنشده، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و ارائه گزارش و تحلیل درباره وضعیت سیاسی، امنیتی، اقتصادی و حقوق بشری افغانستان از دیگر مسئولیت‌های این نمایندگی در سال آینده خواهد بود.

بر اساس این قطعنامه، سرمنشی سازمان ملل موظف است هر سه ماه یک‌بار گزارشی تازه درباره وضعیت افغانستان و نحوه اجرای مأموریت یوناما به شورای امنیت ارائه کند. همچنین از او خواسته شده است تا پایان ماه مارچ ۲۰۲۷، بازنگری راهبردی از ساختار و عملکرد یوناما انجام دهد تا کارایی این مأموریت افزایش یابد و هماهنگی میان نهادهای سازمان ملل در افغانستان تقویت شود.

دارایی‌های بانک مرکزی

در این قطعنامه، شورای امنیت از یوناما خواسته است از تلاش‌ها برای تسهیل دسترسی به دارایی‌های متعلق به بانک مرکزی افغانستان به نفع مردم این کشور حمایت کند.

در متن قطعنامه تأکید شده است که یوناما باید در هماهنگی با کمک‌کنندگان و نهادهای بین‌المللی، از فعالیت‌های تجاری و مالی مشروع پشتیبانی کرده و در راستای پیشبرد اولویت‌های توسعه‌ای و خوداتکایی اقتصادی افغانستان نقش ایفا کند.

این بند در حالی گنجانده شده که بخشی از دارایی‌های بانک مرکزی افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در خارج از کشور مسدود شده است. چین و روسیه به طور پیوسته بر دسترسی طالبان به این پول‌ها تاکید کرده است.

شورای امنیت همچنین بر نقش محوری سازمان ملل در افغانستان تأکید کرده و از یوناما خواسته است میان مقام‌های ذی‌ربط افغانستان، کشورهای منطقه، جامعه جهانی و جامعه مدنی برای پیشبرد گفت‌وگو و تعامل سازنده میانجی‌گری کند.

بر اساس این قطعنامه، یوناما علاوه بر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه، موظف است روندهای سیاسی، امنیتی، اقتصادی و حقوق بشری را رصد و گزارش کند، از شکل‌گیری حکومتی فراگیر و مشارکت معنادار زنان حمایت کند و به‌عنوان محور اصلی فعالیت‌های سازمان ملل در افغانستان به ایفای نقش ادامه دهد.