این نشست همزمان با افزایش فشار دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا بر متحدان اروپایی برای افزایش سهم آنان در هزینههای دفاعی ناتو برگزار میشود.
انتقادهای مکرر ترامپ از عملکرد ناتو، اعلام برنامه کاهش نیروهای امریکایی در اروپا و بازنگری در حضور نظامی ایالات متحده در این قاره، طی ماههای اخیر نگرانیهایی را درباره آینده این ائتلاف ایجاد کرده است. همزمان، اختلافنظرها بر سر جنگ ایران و برخی مسائل امنیتی، از جمله موضوع گرینلند، بر روابط دو سوی اقیانوس اطلس سایه افکنده است.
رهبران ناتو در این نشست درباره افزایش بودجه دفاعی، توسعه توانمندیهای نظامی، گسترش تولیدات صنایع دفاعی و انتقال بخشی از مسئولیت دفاع از اروپا از امریکا به کشورهای اروپایی گفتوگو خواهند کرد.
در این نشست، رهبران ۳۲ کشور عضو ناتو، از جمله دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، حضور خواهند داشت. همچنین ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، لی جهمیونگ، رئیسجمهور کوریای جنوبی، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، و اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در برنامههای جانبی این نشست شرکت میکنند.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که رهبران اروپایی تلاش خواهند کرد به ترامپ نشان دهند به تعهدات خود برای افزایش هزینههای دفاعی پایبند هستند. بر اساس توافق سال گذشته، کشورهای عضو متعهد شدهاند تا سال ۲۰۳۵ معادل پنج درصد تولید ناخالص داخلی خود را به هزینههای دفاعی و بخشهای مرتبط اختصاص دهند.
بر پایه پیشنویس بیانیه پایانی، متحدان اروپایی و کانادا در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۳۹ میلیارد دالر به سرمایهگذاریهای دفاعی خود افزودهاند و بر افزایش سهم خود در دفاع از ناتو، در همکاری با ایالات متحده، تأکید خواهند کرد.
حمایت از اوکراین نیز از محورهای اصلی این نشست خواهد بود. انتظار میرود اعضای ناتو متعهد شوند در سال ۲۰۲۶ حدود ۷۰ میلیارد یورو کمک نظامی، تجهیزات و آموزش در اختیار اوکراین قرار دهند و این سطح از حمایت را در سال ۲۰۲۷ نیز حفظ کنند. بخش عمده این کمکها از تعهدات دوجانبه کشورهای عضو و تسهیلات ۶۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا تأمین خواهد شد و انتظار نمیرود امریکا در تأمین این بسته مشارکت کند.
ناتو همچنین روز سهشنبه میزبان مجمع صنایع دفاعی خواهد بود؛ نشستی که قرار است در آن قراردادهایی به ارزش دهها میلیارد دالر در حوزه صنایع دفاعی اعلام شود.
موضوع ایران نیز احتمالاً در گفتوگوهای رهبران مطرح خواهد شد. بر اساس پیشنویس بیانیه پایانی، اعضای ناتو بار دیگر تأکید خواهند کرد که ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد و خواستار تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز خواهند شد.
این نشست در حالی برگزار میشود که روابط واشنگتن و متحدان اروپایی طی ماههای اخیر بر سر جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران با تنش روبهرو شده است. دونالد ترامپ از کشورهای اروپایی خواسته بود در این عملیات و همچنین تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز مشارکت کنند، اما بیشتر دولتهای اروپایی از ورود مستقیم به درگیری خودداری کردند.
ترامپ در واکنش، ناتو را «ببر کاغذی» و «ائتلافی ضعیف بدون امریکا» توصیف کرد و گفت ایالات متحده بیش از همه اعضای اروپایی برای این ائتلاف هزینه میپردازد، در حالی که متحدانش در زمان نیاز از واشنگتن حمایت نمیکنند.