اداره عمومی امتحانات طالبان روز دوشنبه، راشد، فرزند پهلوان و باشنده اصلی ولایت پروان، را بهعنوان اولنمره عمومی کانکور ۱۴۰۵ اعلام کرد. او با به دستآوردن ۳۶۰ نمره، به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم طبی کابل راه یافته است.
مقامهای طالبان گفتند که در امتحان کانکور امسال بیش از ۱۱۷ هزار نفر از فارغان مکاتب و مدارس سراسر افغانستان شرکت کرده بودند.
این چهارمین کانکور در دوران حاکمیت طالبان است که بدون حضور دختران برگزار شده است.
پنج نفر برتر کانکور مکاتب:
۱. راشد، فرزند پهلوان، از ولایت پروان، با کسب ۳۶۰.۴۶ نمره، اولنمره عمومی کانکور شد و به دانشکده پزشکی دانشگاه علوم طبی کابل راه یافت.
۲. انعامالله، فرزند شیرزمان، از ولایت کنر، با کسب ۳۵۹.۰۹ نمره، به دانشکده پزشکی دانشگاه کابل راه یافت.
۳. عبدالهادی، فرزند عبدالرحمن، از ولایت پکتیا، با کسب ۳۵۶.۹۶ نمره، به دانشکده پزشکی دانشگاه کابل راه یافت.
۴. محمدامین، فرزند محمدبشیر، از ولایت میدان وردک، با کسب ۳۵۶.۹۶ نمره، به دانشکده پزشکی دانشگاه کابل راه یافت.
۵. بسمالله، فرزند محمدعمر، با کسب ۳۵۶.۸۵ نمره، پنجم شد. اداره امتحانات طالبان دانشکده او را اعلام نکرده است.
سه نفر برتر کانکور مدارس دینی:
۱. عبدالمجید، فرزند عبدالعزیز، از ولایت غور، با کسب ۳۲۷.۱۹ نمره، به دارالعلوم مرکزی پکتیکا راه یافت.
۲. خالد، فرزند قیمتالله، از ولایت بدخشان، با کسب ۳۲۰.۴۵ نمره، دوم شد.
۳. حامد، فرزند عبدالصمد، از ولایت لغمان، با کسب ۳۱۹.۱۵ نمره، سوم شد.
به گفته طالبان، از میان حدود ۱۱۷ هزار داوطلب، ۷۴ هزار و ۵۰۰ نفر به دانشگاهها و مراکز آموزش عالی راه یافتهاند.
حذف دختران
برای چهارمین سال پیاپی امتحان کانکور در افغانستان تحت کنترول طالبان بدون حضور دختران برگزار شده است.
در ۱۴۰۰، آخرین سالی که دختران در کانکور افغانستان حضور داشتند، دختری از ولایت کابل به نام سلگی فرزند موسیخان، اولنمره شد.
پیش از سلطه طالبان بر افغانستان، در سال ۱۳۹۹ دستکم ۲۱۰ هزار دانشآموز دختر و پسر در این آزمون شرکت کردند. در این سال شمسیه فرزند محمد نسیم دانشآموز لیسه محمد آصف مایل از کابل با کسب ۳۵۳.۱۸۵ نمره جایگاه اول را گرفت. آمارها نشان میدهند شمار داوطلبان امسال نسبت به پنج سال گذشته ۴۲ درصد کاهش یافته است.
طالبان آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، تحصیلات عالی زنان در دانشگاهها و موسسات طبی را منع کرده است. یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که در پی این ممنوعیت، دستکم ۹۰ هزار نیروی زن تحصیلکرده را از دست داده است؛ دخترانی که میتوانستند در بازار کار، ادارهها، شفاخانهها، مکاتب، رسانهها و نهادهای توسعهای نقش کلیدی داشته باشند.
در حال حاضر افغانستان تنها کشوری در جهان است که آموزش زنان و دختران بالاتر از صنف ششم را منع کرده است.
براساس گزارش افغانستان اینترنشنال، در سال ۱۴۰۰ خورشیدی، همزمان با بازگشت طالبان به قدرت، شمار مجموعی دانشجویان در دانشگاههای دولتی و خصوصی افغانستان به ۳۴۸۸۱۰ نفر میرسید. از این میان، ۲۴۶۱۸۰ نفر پسر و ۱۰۲۶۳۰ نفر دختر بودند.
این در حالی است که بهرغم انتقادهای گسترده ملی و بینالمللی، طالبان از تصمیم خود عقبنشینی نکرده و درهای مکاتب دخترانه و دانشگاهها و موسسات عالی به روی دختران و زنان همچنان بسته است. طالبان محرومیت دختران و زنان را موضوع داخلی عنوان کرده و از جامعه جهانی خواسته در امور اداره این گروه دخالت نکند.
آقای محقق خطاب به افرادی که به گفته او این رویداد را بهانهای برای «حمله به ایران و اسلام و رهبران جهادی» قرار دادهاند، گفت: «دردتان را به آرامی بخورید».
آقای محقق در یادداشتی در صفحه فیسبوک خود، معرفی او از سوی مجری مراسم به عنوان «هیئت شورای عالی مقاومت» را یک «سوءتفاهم» خواند و افزود به عنوان نماینده شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان در این مراسم حضور یافته بود.
محقق حضور خود و و احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت در این مراسم را «نشاندهنده ارتباط عمیق دو ملت برادر» توصیف کرد.
احمد مسعود و محمد محقق در ۱۲ سرطان به دعوت جمهوری اسلامی در مراسم تشییع علی خامنهای به نمایندگی از مخالفان طالبان شرکت کردند؛ اقدامی که خشم برخی از مقامها و هواداران طالبان را برانگیخت.
مجری برنامه مراسم تشییع جنازه رهبر سابق جمهوری اسلامی ایران از محمد محقق به عنوان عضو شورای عالی مقاومت نام برد. آقای محقق در یادداشتی در صفحه فیسبوک خود مشکلاتی از این دست در یک «مراسم میلیونی» را طبیعی خواند گفت عمدی نبوده است.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان تصریح کرد که پذیرایی از هیئت مخالف طالبان در این مراسم مناسب بوده است. او رقبای خود را که در این باره در شبکههای اجتماعی واکنش نشان دادهاند، به «سمپاشی» متهم کرد. محقق از رقبای سیاسی خود خواست که به نیابت از او در شبکههای اجتماعی علیه برگزارکنندگان این مراسم حرف نزنند.
محمد محقق افرادی را که به این بهانه در شبکههای اجتماعی علیه جمهوری اسلامی سخن گفتهاند، «مغرض و خرابکار» توصیف کرد. او بدون نام بردن از کسی خطاب به رقبای خود نوشت: «درد تان را به آرامی بخورید، حوصله داشته باشید، از این نمد برای تان کلاهی درست نخواهد شد.»
دعوت از طالبان و مخالفان این گروه توسط جمهوری اسلامی ایران در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای واکنشهای زیادی را در میان کاربران شبکههای اجتماعی و فعالان سیاسی افغانستان برانگیخته است.
پیشتر عبدالطیف نظری، معین وزارت اقتصاد طالبان، از دعوت مخالفان طالبان در مراسم وداع با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی انتقاد کرد. آقای نظری این اقدام را در مغایرت با حقوق بینالملل دانسته است.
نظری جمهوری اسلامی را متهم کرد که با میزبانی همزمان از طالبان و مخالفانش «هم به نعل میکوبد و هم به میخ.»
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه پیشین رئیسجمهور ایران در امور افغانستان، پیشتر از دعوت احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان و مخالفان طالبان به این مراسم دفاع کرد. او طالبان را نماینده بخشی از مردم افغانستان خواند و نوشت سیاست جمهوری اسلامی «توجه به مردم افغانستان است»، بدون در نظرداشت اینکه کدام جناح در این کشور حاکماند.
این عضو سپاه پاسداران گفته است که سیاست جمهوری اسلامی، بدون در نظرداشت اینکه کدام جناح در افغانستان حاکم است، «توجه به مردم افغانستان است».
آقای قمی افزود مردم افغانستان نمایندگان مختلفی دارند و به گفته او، در حال حاضر «نمایندگان بخشی از مردم افغانستان» حاکم کشور شدهاند، اما نمایندگان بخش دیگری از جامعه در قدرت نیستند.
او در گفتوگو با ایرافنیوز، تاکید کرد که رابطه ایران با مردم افغانستان «فرهنگی، تمدنی، اعتقادی و اخلاقی» است و نباید آن را صرفاً سیاسی دانست. او گفت جمهوری اسلامی آمدن مخالفان طالبان به تهران را به منزله «آمدن خیر و برکت میبیند.»
کاظمی قمی گفت: جمهوری اسلامی در حدود ۴۸ سال گذشته با وجود تغییر حکومتها و جریانهای سیاسی در افغانستان، همواره نگاه خود را متوجه همه مردم این کشور دانسته است. او افزود: «مردم افغانستان نمایندگان مختلفی دارند؛ بخشی از آنان امروز حاکم هستند و بخشی دیگر حاکم نیستند. نگاه جمهوری اسلامی به همه مردم افغانستان است.»
کاظمی قمی با اشاره به میزبانی ایران از مهاجران افغان گفت که در نزدیک به پنج دهه گذشته میلیونها شهروند افغانستان، از شیعه و سنی تا قومیتهای مختلف در ایران زندگی کردهاند و آغوش مردم ایران همواره به روی آنان باز بوده است.
کاظمی قمی در این گفتوگو تأکید کرد که دعوت از مخالفان طالبان به تهران، بر مبنای نگاه جمهوری اسلامی به همه مردم افغانستان اتخاذ شده و نباید آن را صرفاً اقدامی سیاسی تعبیر کرد.
روز جمعه، ۱۲ سرطان، همزمان با نخستین روز مراسم وداع با علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی که در حملات اسرائیل و امریکا کشته شد، حضور همزمان یک هیئت بلندپایه طالبان و مخالفان این گروه در تهران خبر ساز شد.
هیئتی از طالبان به ریاست عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی و امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در این مراسم شرکت کرد. همزمان، هیئتی از مخالفان طالبان به رهبری احمد مسعود و محمد محقق نیز در این مراسم حضور یافت.
میزبانی از مسعود و محقق با تشریفات رسمی دولتی پیش از این خشم هواداران طالبان را برانگیخته بود.
شمار قابل توجهی از حامیان طالبان، دعوت از احمد مسعود و محمد محقق را نشانه «دوگانگی» در سیاست تهران توصیف کرده و برخی کاربران نیز خواستار واکنش رسمی حکومت طالبان شدهاند.
پیشتر عبدالطیف نظری، معین وزارت اقتصاد طالبان، از دعوت مخالفان طالبان در مراسم وداع با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی انتقاد کرد. آقای نظری این اقدام را در مغایرت با حقوق بینالملل دانسته است.
نظری جمهوری اسلامی را متهم کرد که با میزبانی همزمان از طالبان و مخالفانش «هم به نعل میکوبد و هم به میخ.»
