با حذف مراکش، آفریقا با جام جهانی ۲۰۲۶ خداحافظی کرد

فرانسه با یک نمایش جذاب دیگر، مراکش را شکست داد و به مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی صعود کرد؛ اما مصدومیت دیرهنگام کیلیان امباپه باعث نگرانی شد.

امباپه پس از آنکه در نیمه نخست یک پنالتی را از دست داد، با یک ضربه کات‌دار زیبا گل نخست فرانسه را به ثمر رساند.

این هشتمین گل او در این جام جهانی بود و او را در جدول گلزنان در کنار لیونل مسی قرار داد. امباپه سپس پاس گل دوم فرانسه را هم ساخت و عثمان دمبله با یک ضربه زمینی توپ را به گوشه پایین دروازه فرستاد.

فرانسه در مرحله نیمه‌نهایی برای رسیدن به فینال به مصاف برنده دیدار اسپانیا و بلژیک خواهد رفت و اکنون همه نگاه‌ها به وضعیت مصدومیت این مهاجم ۲۷ ساله دوخته شده است.

این بازیکن اگرچه در نیمه نخست یک ضربه پنالتی را از دست داد؛ اما در دقیقه ۶۰ با شوتی تماشایی از پشت محوطه جریمه قفل دروازه مراکش را شکست. تنها شش دقیقه بعد عثمان دمبله با استفاده از فضای ایجادشده توسط امباپه، گل دوم فرانسه را به ثمر رساند تا پرونده این دیدار عملاً بسته شود.

فرانسه اکنون در مرحله نیمه‌نهایی باید به مصاف برنده دیدار اسپانیا و بلجیم برود.

امباپه با حضور در این مسابقه، در ۲۷ سالگی به جوان‌ترین بازیکن تاریخ تبدیل شد که به رکورد ۲۰بازی در جام جهانی می‌رسد. او همچنین با ثبت بیستمین گل خود در تاریخ جام جهانی، در کنار لیونل مسی با هشت گل، در صدر جدول گلزنان این دوره مسابقات قرار گرفت و تنها یک گل با رکورد تاریخی مسی در جام جهانی فاصله دارد.

دیدیه دشان، سرمربی فرانسه، پس از مسابقه گفت: «رسیدن به سومین نیمه‌نهایی متوالی شاید طبیعی به نظر برسد؛ اما برای آن باید سخت جنگید. پنالتی از دست‌رفته امباپه لحظه دشواری بود؛ ولی او هرگز اعتمادبه‌نفسش را از دست نمی‌دهد. اکنون دقیقاً همان‌جایی هستیم که می‌خواستیم باشیم.»

مراکش که امیدوار بود برای دومین دوره پیاپی به جمع چهار تیم برتر جهان برسد، در غیاب مهاجم مصدوم خود اسماعیل صیباری، نمایش کم‌فروغی ارائه کرد و تا دقیقه ۸۴ حتی یک شوت در چارچوب دروازه فرانسه نداشت.

فرانسه از همان دقایق ابتدایی بازی تیم برتر میدان بود. امباپه در نیمه نخست یک فرصت خوب را از دست داد و سپس در دقیقه ۲۸ صاحب ضربه پنالتی شد، اما یاسین بونو، دروازه‌بان مراکش، با واکنشی عالی ضربه او را مهار کرد. این نخستین پنالتی از دست‌رفته امباپه با پیراهن تیم ملی فرانسه از زمان یورو ۲۰۲۰ بود.

شاگردان دشان در ادامه نیز توسط لوکاس دینیه تیر دروازه مراکش را به لرزه درآوردند، اما سرانجام در نیمه دوم با گل زیبای امباپه و سپس ضربه دقیق دمبله، برتری خود را تثبیت کردند.

امباپه پس از پایان مسابقه گفت: «هنوز مأموریت ما تمام نشده است. راه زیادی تا قهرمانی باقی مانده و مراحل بعدی حتی دشوارتر خواهد بود، اما با آمادگی کامل برای ادامه رقابت‌ها بازخواهیم گشت.»

کولینا در گفت‌وگو با وب‌سایت رسمی فیفا تأکید کرد که انتقاد فنی از تصمیم‌های داوری بخشی طبیعی از فوتبال است، اما زیر سؤال بردن صداقت و سلامت داوران، جایی در این ورزش ندارد. او هشدار داد که چنین اتهام‌هایی می‌تواند امنیت داوران و خانواده‌هایشان را به خطر بیندازد.

این واکنش پس از آن مطرح شد که فدراسیون فوتبال مصر و حسام حسن، سرمربی این تیم، پس از شکست ۳ بر ۲ برابر آرژانتین، نسبت به عملکرد داور و اتاق VAR اعتراض کردند. مصری‌ها معتقد بودند گل مصطفی زیکو به اشتباه به دلیل خطای ماروان عطیه در آغاز حمله مردود اعلام شده و همچنین داور باید پیش از گل پیروزی‌بخش آرژانتین، روی خطا علیه محمد صلاح اعلام پنالتی می‌کرد.

کولینا با دفاع از عملکرد تیم داوری گفت که VAR به‌درستی گل زیکو را پس از تشخیص خطای ماروان عطیه روی لیساندرو مارتینس مردود اعلام کرده است. او افزود: «از نظر ما، خطا، خطاست؛ فرقی نمی‌کند آشکار باشد یا نه. اگر داور در زمین آن را ندیده باشد، VAR حق مداخله دارد.»

رئیس کمیته داوران فیفا همچنین درباره صحنه برخورد محمد صلاح و خولیان آلوارس گفت که داور و VAR این برخورد را یک تماس طبیعی فوتبالی تشخیص داده‌اند و به همین دلیل پنالتی اعلام نشد. او توضیح داد: «اگر مدافع ابتدا توپ را لمس کند و سپس برخوردی طبیعی رخ دهد، خطایی صورت نگرفته است.»

کولینا در پایان با اذعان به اینکه برخی تصمیم‌های داوری همواره جنبه تفسیری دارند، تأکید کرد فیفا از نحوه اجرای قوانین و استفاده از فناوری کمک‌داور ویدیویی (VAR) در جام جهانی ۲۰۲۶ رضایت کامل دارد.

صعود دشوار آرژانتین به مرحله یک‌چهارم نهایی، به‌ویژه پس از بازگشت دراماتیک این تیم مقابل مصر، نه تنها تحسین بسیاری از هواداران فوتبال را برانگیخت، بلکه موج تازه‌ای از اتهام‌ها و نظریه‌های توطئه درباره جانبداری فیفا از لیونل مسی و یارانش را نیز به راه انداخت.

روزنامه تلگراف در گزارشی مفصل، مهم‌ترین ادعاهای مطرح‌شده درباره حمایت احتمالی از آرژانتین را مرور کرده است؛ ادعاهایی که از تصمیم‌های بحث‌برانگیز داوری آغاز می‌شود و تا نحوه قرعه‌کشی، انتخاب داوران و حتی اظهارنظرهای رئیس فیفا ادامه پیدا می‌کند. با این حال، این رسانه در پایان تأکید می‌کند که تاکنون هیچ مدرک معتبر یا سندی برای اثبات این ادعاها ارائه نشده و همه آنها در حد گمانه‌زنی و برداشت‌های رسانه‌ای باقی مانده‌اند.

100%

همه چیز از دیدار مصر و آرژانتین آغاز شد

نقطه اوج این جنجال‌ها، مسابقه مرحله یک‌هشتم نهایی میان آرژانتین و مصر بود؛ دیداری که مصر تا دقیقه ۷۹ با نتیجه دو بر صفر از مدافع عنوان قهرمانی پیش بود و در آستانه ثبت یکی از بزرگ‌ترین شگفتی‌های تاریخ جام جهانی قرار داشت.

اما آرژانتین با سه گل پیاپی ورق را برگرداند و با پیروزی ۳ بر ۲ راهی مرحله یک‌چهارم نهایی شد؛ پیروزی‌ای که بیش از نتیجه، به دلیل تصمیم‌های داوری مورد توجه قرار گرفت.

جنجالی‌ترین صحنه مسابقه به گل دوم مصر توسط مصطفی زیکو مربوط می‌شد؛ گلی که پس از بازبینی سیستم کمک‌داور ویدیویی (VAR) به دلیل خطای یکی از بازیکنان مصر در آغاز حمله مردود اعلام شد. در دقایق پایانی نیز مصری‌ها معتقد بودند حمدی فتحی در محوطه جریمه روی خطای بازیکن آرژانتین سرنگون شده و باید یک ضربه پنالتی اعلام می‌شد؛ اما داور و اتاق VAR اعتقادی به خطا نداشتند. تنها چند لحظه بعد، آرژانتین ضدحمله زد و انزو فرناندز گل برتری را به ثمر رساند.

100%

همین اتفاق‌ها باعث شد فدراسیون فوتبال مصر، حسام حسن سرمربی تیم، محمد صلاح و شماری از کارشناسان داوری، عملکرد تیم داوری را به‌شدت زیر سؤال ببرند.

حسام حسن پس از پایان مسابقه گفت تیمش «مورد ظلم قرار گرفته» و با آن «ناعادلانه برخورد شده است». او حتی پا را فراتر گذاشت و اظهار داشت: «شاید می‌خواستند قهرمان جهان در مسابقات باقی بماند؛ شاید می‌خواستند مسی همچنان در کورس رقابت باشد.»

اخراج نشدن مسی؛ نخستین جرقه انتقادها

تلگراف یادآوری می‌کند که این نخستین بار نیست که تصمیم‌های داوری به سود آرژانتین مورد بحث قرار می‌گیرد.

در نخستین دیدار این تیم مقابل الجزایر، لیونل مسی در یکی از صحنه‌ها با استوک خود روی ساق پای عیسی ماندی رفت؛ اما شیمون مارسینیاک، داور پولندی مسابقه، نه تنها خطایی اعلام نکرد، بلکه VAR نیز این برخورد را مستحق کارت سرخ ندانست.

این تصمیم با واکنش شماری از کارشناسان همراه شد. ندوم اونوها، مدافع سابق منچسترسیتی، در شبکه ESPN گفت: «از نظر من این صحنه صددرصد کارت سرخ داشت. مسی هم می‌دانست که ممکن است اخراج شود.»

آلخاندرو مورنو، مهاجم پیشین تیم ملی ونزوئلا نیز اظهار داشت: «این صحنه صددرصد کارت سرخ بود.»

این موضوع زمانی حساس‌تر شد که فولارین بالوگون، مهاجم امریکا، به دلیل خطایی که برخی آن را مشابه می‌دانستند، کارت سرخ مستقیم دریافت کرد؛ هرچند محرومیت او بعداً توسط کمیته انضباطی فیفا لغو شد؛ تصمیمی که خود به جنجالی بزرگ تبدیل شد.

100%

چرا آرژانتین این‌قدر کم کارت گرفته است؟

یکی دیگر از محورهای انتقاد، آمار انضباطی آرژانتین در این جام است.

آرژانتین در دیدار مقابل الجزایر با وجود انجام ۱۳ خطا، حتی یک کارت زرد هم دریافت نکرد. در مسابقه برابر اردن نیز همین اتفاق تکرار شد؛ در حالی که بازیکنان اردن با وجود خطاهای کمتر، سه کارت زرد گرفتند.

تا پایان مرحله یک‌هشتم نهایی نیز آرژانتین تنها سه کارت زرد دریافت کرده است؛ دومین آمار پایین میان تیم‌های حاضر در مرحله یک‌چهارم نهایی، در حالی که از نظر تعداد خطاها در میان تیم‌های پرخطا قرار دارد.

بر اساس این آمار، آرژانتین به‌طور میانگین به ازای هر ۱۹.۷ خطا تنها یک کارت دریافت کرده است؛ آماری که به اعتقاد منتقدان، با استانداردهای معمول داوری در این سطح از رقابت‌ها همخوانی ندارد.

اظهارنظر اینفانتینو و آغاز موج تازه انتقادها

پس از پیروزی دشوار آرژانتین مقابل کیپ‌ورد، جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در گفت‌وگو با تلویزیون آرژانتین جمله‌ای بر زبان آورد که بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد.

او گفت: «همراه آرژانتین رنج کشیدم.»

هرچند اینفانتینو بلافاصله توضیح داد که منظورش «همه تماشاگران بی‌طرف» بوده که از هر دو تیم حمایت می‌کردند؛ اما همین جمله برای بسیاری از منتقدان به نشانه‌ای از جانبداری تعبیر شد و به سوخت تازه‌ای برای نظریه‌های توطئه تبدیل شد.

داوران آرژانتینی برای بازی فرانسه

یکی دیگر از موضوعاتی که واکنش‌های فراوانی برانگیخت، انتخاب یک تیم کامل داوری آرژانتینی برای قضاوت دیدار فرانسه و مراکش در مرحله یک‌چهارم نهایی بود.

از آنجا که فرانسه یکی از جدی‌ترین رقیبان احتمالی آرژانتین در مسیر قهرمانی محسوب می‌شود، این تصمیم با واکنش گسترده کاربران شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شد و میلیون‌ها بار دیده شد.

هرچند فیفا توضیحی درباره این انتصاب ارائه نکرد؛ اما منتقدان آن را نمونه دیگری از تصمیم‌های بحث‌برانگیز این جام دانستند.

آیا مسیر آرژانتین آسان‌تر طراحی شده بود؟

بحث‌ها تنها به داوری محدود نمی‌شود.

از زمان قرعه‌کشی جام جهانی نیز برخی تحلیلگران معتقد بودند آرژانتین نسبت به سایر مدعیان مسیر ساده‌تری برای رسیدن به مراحل پایانی در اختیار دارد.

آرژانتین پس از صدرنشینی در گروه خود، در مراحل حذفی ابتدا با کیپ‌ورد، سپس با مصر و اکنون با سوئیس روبه‌رو شده است؛ مسیری که بسیاری آن را نسبت به برنامه سایر مدعیان آسان‌تر ارزیابی می‌کنند.

100%

این نخستین بار نیست

ادعاهای مشابه درباره آرژانتین سابقه‌ای طولانی دارد.

پس از قهرمانی این تیم در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نیز لوئیس فن‌خال، سرمربی وقت هالند، مدعی شد شرایط برای قهرمانی لیونل مسی از پیش مهیا شده بود.

او در سال ۲۰۲۳ گفت: «وقتی دیدم آرژانتین چگونه گل زد، چگونه برخی بازیکنانش بدون مجازات ماندند، احساس کردم همه چیز از قبل طراحی شده بود.»

وقتی از او پرسیده شد آیا منظورش این است که «مسی باید قهرمان جهان می‌شد؟» پاسخ داد: «بله، دقیقاً همین‌طور فکر می‌کنم.»

با این حال، هیچ سند یا مدرکی برای اثبات این ادعاها ارائه نشد.

از جام جهانی ۱۹۷۸ تا ماجرای بطری آب در ۱۹۹۰

تلگراف یادآوری می‌کند که اتهام‌های مشابه درباره آرژانتین تنها به سال‌های اخیر محدود نیست.

در جام جهانی ۱۹۷۸، زمانی که آرژانتین میزبان مسابقات بود، پیروزی ۶ بر صفر این تیم برابر پرو که باعث صعودش به فینال شد، سال‌ها با اتهام تبانی همراه بود؛ هرچند این ادعاها هرگز اثبات نشد.

در جام جهانی ۱۹۹۰ نیز برازیلی‌ها مدعی شدند برانکو، مدافع این تیم، پس از نوشیدن آب از بطری کادر پزشکی آرژانتین دچار سرگیجه شد. سال‌ها بعد کارلوس بیلاردو، سرمربی وقت آرژانتین، در واکنش به این ماجرا گفت: «نمی‌گویم چنین اتفاقی نیفتاده است.»

با وجود درخواست فدراسیون فوتبال برازیل برای بررسی این پرونده، هیچ اقدام رسمی یا انضباطی از سوی فیفا ثبت نشد.

100%

واقعیت چیست؟

در کنار همه این ادعاها، تلگراف بر یک نکته اساسی تأکید می‌کند؛ تاکنون هیچ مدرک مستند، قابل استناد و مستقلی که نشان دهد فیفا نتایج جام جهانی ۲۰۲۶ را به سود آرژانتین مهندسی کرده یا در تصمیم‌های داوری به نفع این تیم دخالت داشته، ارائه نشده است.

با این حال، مجموعه‌ای از تصمیم‌های بحث‌برانگیز، نحوه قضاوت برخی مسابقات، آمارهای انضباطی، اظهارنظرهای جنجالی و فضای ملتهب رقابت‌ها باعث شده است که بار دیگر موضوع جانبداری از آرژانتین به یکی از داغ‌ترین بحث‌های جام جهانی تبدیل شود؛ بحثی که احتمالاً تا پایان این مسابقات نیز ادامه خواهد داشت.

بالوگان در دیدار مرحله یک‌شانزدهم نهایی امریکا مقابل بوسنی و هرزگوین از زمین اخراج شد و قرار بود دیدار مرحله یک‌هشتم نهایی برابر بلجیم را از دست بدهد، اما کمیته مستقل انضباطی فیفا اجرای محرومیت او را تعلیق کرد و این مهاجم ۲۵ ساله در شکست ۴ بر ۱ برابر بلجیم از ابتدا به میدان رفت.

بلجیم پیش از مسابقه به این تصمیم اعتراض کرد، اما فیفا درخواست این کشور را رد کرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، نیز تایید کرد که با جیانی اینفانتینو تماس گرفته و از او خواسته است محرومیت بالوگون بازنگری شود. او کارت قرمز این بازیکن را «بی‌عدالتی بزرگ» توصیف کرد.

اینفانتینو در واکنش گفت: «نهادهای قضایی فیفا مستقل هستند. آن‌ها به‌طور مستقل عمل می‌کنند، مقررات انضباطی فیفا را اجرا می‌کنند و بر اساس قوانین و جزییات هر پرونده تصمیم می‌گیرند.»

او افزود: «در گفت‌وگو با رئیس‌جمهور ترامپ توضیح دادم که یک روند حقوقی در نهادهای مستقل قضایی فیفا در جریان است و پرونده در زمان مقرر توسط مرجع صالح بررسی خواهد شد. سازوکار فیفا به همین شکل است و من همیشه از این اصل دفاع خواهم کرد.»

به نوشته اتلتیک؛ روز چهارشنبه، ۷۲ عضو پارلمان اروپا در نامه‌ای به روسای ۲۷ فدراسیون فوتبال کشورهای عضو اتحادیه اروپا، خواستار تحقیق درباره روند تصمیم‌گیری در پرونده بالوگون شدند.

این اقدام در ادامه نامه ۵۰ عضو پارلمان اروپا در ۲۹ جون به فیفا صورت گرفت؛ نامه‌ای که در آن خواسته شده بود شکایت اخلاقی درباره اعطای نخستین «جایزه صلح فیفا» به دونالد ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ بررسی شود. در آن شکایت همچنین اینفانتینو به «نقض مکرر» اصل بی‌طرفی سیاسی فیفا متهم شده بود.

در نامه جدید آمده است: «با توجه به تصمیم روز یکشنبه برای تعلیق اجرای محرومیت خودکار یک جلسه‌ای، اکنون زمان آن رسیده که فدراسیون‌های فوتبال اروپا، که همگی عضو فیفا هستند، وارد عمل شوند و از فیفا بخواهند روند تصمیم‌گیری در این پرونده را بررسی کند.»

امضاکنندگان تاکید کردند که اساسنامه و آیین‌نامه اخلاقی فیفا به‌روشنی اصل بی‌طرفی سیاسی را مشخص کرده است. بر اساس ماده ۴ اساسنامه، فیفا باید در امور سیاسی و مذهبی بی‌طرف بماند و ماده ۱۵ آیین‌نامه اخلاقی نیز مقام‌های فوتبالی را به رعایت بی‌طرفی سیاسی ملزم می‌کند و برای نقض آن مجازات‌هایی در نظر گرفته است.

در این نامه همچنین از فدراسیون‌های فوتبال اروپا خواسته شده است به درخواست‌های پیشین نمایندگان پارلمان اروپا و فدراسیون فوتبال نروژ برای تحقیق درباره ارتباط‌های جیانی اینفانتینو با دونالد ترامپ بپیوندند و روند تصمیم‌گیری درباره لغو محرومیت بالوگون نیز در این تحقیقات بررسی شود.

سازمان غیرانتفاعی FairSquare نیز اعلام کرد شکایتی را به کمیته بین‌المللی المپیک درباره «نقض مکرر اصل بی‌طرفی سیاسی» از سوی جیانی اینفانتینو ارائه خواهد کرد.

لورا مک‌آلیستر، کاپیتان پیشین تیم ملی ولز و نایب‌رئیس یوفا، گفت پرونده بالوگون می‌تواند به «باتلاقی تمام‌عیار» تبدیل شود.

او به رادیو بی‌بی‌سی ولز گفت: «اکنون هر رهبر سیاسی می‌تواند تلفن را بردارد و بگوید سابقه‌ای برای تغییر مجازات یک بازیکن ایجاد شده است و این موضوع بسیار خطرناک است.»

او افزود: «اینکه حتی فضایی ایجاد شود که بتوان احکام انضباطی داخل زمین را، درست یا نادرست، زیر سوال برد، بسیار خطرناک است.»

یوفا نیز روز دوشنبه با انتشار بیانیه‌ای، تعلیق محرومیت بالوگون را «غیرقابل درک» توصیف کرد و گفت این تصمیم «از خط قرمز عبور کرده است.»