شهرک‌نشینان اسرائیلی دو مسجد را در کرانه باختری آتش زدند

خبرگزاری رویترز روز یکشنبه گزارش داد این موتر حدود ساعت ۱۰ شب شنبه سوم اسد وارد پارک «تیرگارتن» در مرکز برلین، در نزدیکی دروازه براندنبورگ، شد و چند نفر را زیر گرفت. موتر پس از برخورد با یک درخت متوقف شد، اما هنگام رسیدن نیروهای پولیس خالی بود.

پولیس عملیات گسترده‌ای را برای یافتن یک یا چند عامل احتمالی آغاز کرده است. سخنگوی پولیس گفت یک مظنون شناسایی شده که هنوز بازداشت نشده و پولیس او را به‌عنوان فردی مرتبط با محافل اسلام‌گرای برلین می‌شناسد.
با وجود این، مقام‌ها هنوز رسما درباره انگیزه حادثه یا تروریستی بودن آن اظهارنظر نکرده‌اند.

جان سه مجروح در خطر است
سخنگوی آتش‌نشانی برلین اعلام کرد هشت نفر به‌شدت مجروح شده‌اند و وضعیت سه نفر از آنان بحرانی است.

به گفته پولیس، موتر سفید رنگ بوده و ممکن است یک خودروی سواری، ون یا مینی‌بوس بوده باشد. روزنامه آلمانی بیلد به نقل از یک شاهد گزارش داد خودرو یک ون بوده و مردی پس از پیاده شدن از آن، پای پیاده گریخته است.
شمار زیادی از نیروهای پولیس و خودروهای امدادی به محل اعزام شدند.

جشن صدها هزار نفر ناگهان متوقف شد
صدها هزار نفر شنبه برای شرکت در مراسم سالانه «روز خیابان کریستوفر»، معروف به جشنواره «افتخار» برلین، در پایتخت آلمان گرد آمده بودند. این رویداد تا پیش از وقوع حادثه به‌شکلی مسالمت‌آمیز در جریان بود.

ورود موتر به میان جمعیت، یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای جامعه ال‌جی‌بی‌تی‌کیو در اروپا را ناگهان متوقف کرد.
جولیان میتیگ، یکی از شرکت‌کنندگان، به رویترز گفت: «این یکی از بدترین روزها برای جامعه کوییر و روزی است که شخصا امیدوار بودم هرگز تجربه نکنم. شوکه شده‌ام.»

مراسم «روز خیابان کریستوفر» هر سال صدها هزار نفر را به برلین می‌کشاند. این رویداد یادآور قیام استون‌وال در سال ۱۹۶۹ در نیویارک است و رژه‌های خیابانی را با مطالبات سیاسی برای برابری، فراگیری و مقابله با تبعیض همراه می‌کند.
این مراسم نخستین بار در سال ۱۹۷۹ در برلین غربی برگزار شد و به‌تدریج از یک تظاهرات کوچک به یکی از برنامه‌های اصلی تقویم فرهنگی و سیاسی پایتخت آلمان تبدیل شد.

سابقه ورود موتر به میان جمعیت در آلمان
آلمان طی سال‌های اخیر شاهد چندین حادثه مرگبار با خودرو بوده است؛ هرچند انگیزه و شرایط این رویدادها یکسان نبوده‌اند.
در ماه مه سال جاری میلادی، مردی که تصور می‌شد با مشکلات روانی روبه‌رو است، خودروی خود را وارد منطقه ویژه عابران پیاده در مرکز لایپزیگ کرد. در این حادثه دو نفر کشته و سه نفر به‌شدت مجروح شدند.

سال گذشته میلادی نیز مردی ۴۰ ساله که مقام‌ها او را دارای اختلال روانی توصیف کردند، در شهر مانهایم خودرویش را به گروهی از عابران زد و دو نفر را کشت.

چند هفته پیش از حادثه مانهایم، یک شهروند افغانستان به حمله با خودرو به تظاهرات اتحادیه‌های کارگری در مونیخ متهم شد. در آن حادثه دو نفر کشته و بیش از ۴۰ نفر، از جمله چند کودک، زخمی شدند.

در دسامبر دسامبر ۲۰۲۴ نیز حمله با خودرو به بازار کریسمس در شهر ماگدبورگ چند کشته بر جای گذاشت. عامل مظنون، روان‌پزشکی اهل عربستان سعودی با سابقه اظهارات ضداسلامی بود که نزدیک به دو دهه در آلمان زندگی کرده بود.
پولیس برلین اعلام کرده تحقیقات و عملیات جست‌وجو برای بازداشت مظنون ادامه دارد. مقام‌ها هنوز نام او را منتشر نکرده‌اند.

صادق خان، شهردار لندن، روز پنج‌شنبه، اول اسد، در گفت‌وگو با شبکه بریتانیایی Channel 4 News گفت: «افرادی که به نسل‌کشی متهم هستند در لندن جایی ندارند.» او افزود از نخست‌وزیر بریتانیا خواهد خواست اطمینان حاصل کند که «قانون اجرا می‌شود» و در صورت ورود نتانیاهو به این کشور، حکم دیوان کیفری بین‌المللی نادیده گرفته نشود.

دیوان کیفری بین‌المللی در نوامبر ۲۰۲۴ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت اسرائیل، را به اتهام ارتکاب جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در ارتباط با جنگ غزه صادر کرد. اسرائیل این اتهام‌ها را رد کرده و صلاحیت دیوان را نیز به رسمیت نمی‌شناسد.

دولت بریتانیا نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که به تعهدات خود در قبال دیوان کیفری بین‌المللی پایبند است و در صورت ورود افرادی که مشمول حکم بازداشت این دادگاه هستند، مطابق تعهدات و قوانین داخلی خود عمل خواهد کرد.

• 

  نامزد شهرداری نیویورک: در صورت پیروزی نتانیاهو را بازداشت می‌کنم

پیش‌تر زهران ممدانی، شهردار مسلمان نیویارک، نیز گفته بود که در صورت سفر بنیامین نتانیاهو به این شهر، از اجرای حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی حمایت خواهد کرد.

اما او بعدتر تصریح کرد که شهرداری نیویارک صلاحیت قانونی برای بازداشت نتانیاهو را ندارد و اجرای چنین حکمی، در صورت وجود مبنای حقوقی، در حوزه اختیارات دولت فدرال ایالات متحده است.

• 

  شهردار نیویارک امکان بازداشت نتانیاهو را بررسی می‌کند

اظهارات صادق خان در حالی مطرح می‌شود که حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی علیه نتانیاهو همچنان از نظر حقوقی برای ۱۲۵ کشور عضو اساسنامه رم، از جمله بریتانیا، لازم‌الاجرا است.

با این حال، نحوه اجرای این احکام در عمل به همکاری دولت‌های عضو بستگی دارد.

نتانیاهو از زمان صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی به چند کشور از جمله ایالات متحده سفر کرده است.

او در اوایل اپریل ۲۰۲۵ به هنگری سفر کرد و با ویکتور اوربان، نخست‌وزیر وقت این کشور، دیدار داشت. این نخستین سفر او به یک کشور عضو دادگاه کیفری بین‌المللی (آی‌سی‌سی) پس از صدور حکم بازداشتش بود. دولت هنگری نه‌تنها او را بازداشت نکرد، بلکه هم‌زمان اعلام کرد روند خروج از دادگاه کیفری بین‌المللی را آغاز می‌کند.

با این حال بعد از ویکتور اوربان، پیتر ماگیار، نخست‌وزیر منتخب هنگری در اول ثور ۱۴۰۵ اعلام کرد که حکومت جدید این کشور روند خروج از دادگاه کیفری بین‌المللی را متوقف و به این ترتیب، افراد تحت تعقیب این دادگاه را در خاک هنگری بازداشت خواهد کرد.

ماگیار در یک نشست خبری در بوداپست گفت که این موضوع را «به‌طور روشن» به بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، که به اتهام جنایت جنگی تحت تعقیب دادگاه کیفری بین‌المللی است، اعلام کرده است.

ماسک می‌گوید جهان تنها چند سال با نقطه‌ای فاصله دارد که در آن، ظرفیت فکری سامانه‌های هوش مصنوعی از مجموع هوش انسان‌ها بیشتر خواهد شد؛ تحولی که به باور او نه‌تنها بازار کار و ساختار اقتصادی، بلکه جایگاه انسان در جهان را دگرگون می‌کند.

ماسک در مصاحبه‌ای ۹۰ دقیقه‌ای با اکونومیست در کارخانه تسلا در تگزاس گفت مردم هنوز ابعاد تحول پیش رو را درک نکرده‌اند. او پیش‌بینی کرد هوش مصنوعی ظرف پنج سال می‌تواند از مجموع توانایی فکری انسان‌ها فراتر رود و طی ده سال، فاصله‌ای چشمگیر با آن پیدا کند.

به گفته ماسک، هوش مصنوعی بر جهان دیجیتال و انبوهی از ربات‌های هوشمند بر محیط فیزیکی مسلط خواهند شد. او انتظار دارد ربات‌ها بیشتر کارهای دستی را انجام دهند و سامانه‌های هوش مصنوعی نیز وظایف شناختی، از جمله برنامه‌نویسی، را بر عهده بگیرند.

در چنین وضعیتی، کار انسان از یک ضرورت اقتصادی به فعالیتی «اختیاری» تبدیل خواهد شد.

هوش مصنوعی می‌تواند انسان را از مرکز قدرت کنار بزند
تصویر ماسک از آینده فقط امیدوارکننده نیست. او معتقد است وقتی ظرفیت هوش مصنوعی از توانایی انسان فراتر برود، حفظ کنترل این فناوری ممکن است دیگر امکان‌پذیر نباشد.

از نگاه او، سامانه‌هایی که از مجموع بشر باهوش‌ترند، لزوما برای همیشه از انسان فرمان نخواهند برد؛ همان‌گونه که انسان‌ها از شامپانزه‌ها دستور نمی‌گیرند.

ماسک احساس خود نسبت به هوش مصنوعی را ناپایدار توصیف کرد و گفت این فناوری می‌تواند او را در یک روز از «هیجان» به «وحشت» برساند. او می‌گوید فعلا از نظر فلسفی تصمیم گرفته است بر جنبه‌های امیدوارکننده تمرکز کند، نه اینکه شواهد مربوط به خطرها کاهش یافته باشند.

ماسک پیش‌تر هشدار داده بود انسان‌ها ممکن است در بهترین حالت به حیوانات خانگی هوش مصنوعی تبدیل شوند. اکنون نیز خطر ازدست‌رفتن قدرت انسان را جدی می‌داند، اما معتقد است توقف پیشرفت این فناوری عملا ممکن نیست.

این نگاه، تناقضی اساسی در مواضع او ایجاد می‌کند: یکی از قدرتمندترین کارآفرینان جهان به توسعه فناوری‌ای کمک می‌کند که به گفته خودش می‌تواند ظرف چند سال قدرت را از او و دیگر انسان‌ها بگیرد.

آینده‌ای بدون شغل و پول

بخش امیدوارکننده چشم‌انداز ماسک بر توانایی ماشین‌ها برای تولید فراوان کالا و خدمات استوار است. او پیش‌بینی می‌کند ربات‌ها و هوش مصنوعی طی یک دهه، جهان را وارد عصر «فراوانی شگفت‌انگیز» کنند.

اگر ماشین‌ها بتوانند تقریبا همه کالاها و خدمات مورد نیاز انسان را به میزان نامحدود تولید کنند، از نگاه ماسک پول به‌تدریج کارکرد خود را از دست خواهد داد. در آن شرایط چیزی برای کمیاب‌بودن، فروختن یا پس‌اندازکردن وجود نخواهد داشت.

ماسک می‌گوید در دوره گذار، احتمالا بازتوزیع گسترده ثروت و ایجاد نوعی «درآمد بالای همگانی» ضروری خواهد شد. از نظر او، دولت‌ها می‌توانند برای مردم چک صادر کنند و در اقتصادی با تولید ماشینی فراوان، کاهش قیمت‌ها ممکن است به مشکلی مهم‌تر از تورم تبدیل شود.

او همچنین گفته است مشکلی با پرداخت «تریلیون‌ها دالر مالیات» ندارد؛ هرچند معتقد است خود پول ممکن است یک دهه دیگر بی‌اهمیت شود.

اکونومیست می‌نویسد ماسک توضیح روشنی درباره مسیر رسیدن به این جهان ارائه نمی‌کند. تامین سرمایه هنگفت لازم برای ساخت مدل‌ها، ربات‌ها و زیرساخت‌های انرژی چگونه امکان‌پذیر خواهد بود، اگر سرمایه‌گذاران انتظار داشته باشند پول به‌زودی ارزش خود را از دست بدهد؟

همچنین روشن نیست جوامع چگونه باید ناآرامی‌های سیاسی و اقتصادی سال‌های گذار را مدیریت کنند یا حکومت‌های اقتدارگرای مجهز به هوش مصنوعی چرا باید داوطلبانه قدرت خود را واگذار کنند.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد قرار است روز جمعه درباره تمدید ماموریت فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر این سازمان، رای‌گیری کند؛ موضوعی که در پی مخالفت روسیه و اسرائیل و طرح تردیدهایی از سوی امریکا، به مساله‌ای مناقشه‌برانگیز تبدیل شده است.

تورک که از منتقدان صریح جنگ روسیه در اوکراین و عملکرد اسرائیل در غزه است، نخستین دوره چهارساله خود را در ماه اکتبر به پایان می‌رساند. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، پیشنهاد کرده است ماموریت این حقوقدان اتریشی برای چهار سال دیگر و تا سال ۲۰۳۰ تمدید شود.

گوترش که دوره مسئولیت خودش در ماه دسامبر پایان می‌یابد، در گذشته همکاری نزدیکی با تورک داشته است. سخنگوی سازمان ملل می‌گوید دبیرکل از عملکرد او در دوره تصدی سمت کمیسر عالی حقوق بشر رضایت دارد.

روسیه تمدید کوتاه‌مدت را پیشنهاد کرده است

براساس سندی که رویترز مشاهده کرده، روسیه در مخالفت با پیشنهاد گوترش خواستار آن شده است که ماموریت تورک فقط اندکی بیش از دو ماه و تا پایان سال ۲۰۲۶ تمدید شود.

مسکو استدلال می‌کند انتصاب تورک برای یک دوره کامل چهارساله، فرصت انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر را برای دبیرکل بعدی سازمان ملل از بین می‌برد.

نمایندگی روسیه در سازمان ملل اعلام کرد: «انتخاب مجدد آقای تورک برای چهار سال، فرصت انتخاب فرد مورد نظر دبیرکل جدید برای چنین سمت مهمی در یک دوره طولانی را از او می‌گیرد.»

این نمایندگی پیشنهاد تمدید چهارساله را با توجه به حساسیت ساختار حقوق بشر سازمان ملل «خودسرانه» خواند و مدعی شد بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل نیز با موضع روسیه موافق‌اند.

مسکو همچنین گفت نتیجه رای‌گیری مشخص خواهد کرد چه تعداد از این کشورها حاضرند «بدون ترس از اقدامات تلافی‌جویانه» موضع خود را آشکارا بیان کنند.

نمایندگی روسیه این ادعا را که مخالفت مسکو ناشی از انتقادهای تورک درباره جنگ اوکراین است، رد کرد و آن را «نگاهی محدود و تک‌بعدی» خواند. این نمایندگی گفت هدف روسیه حفظ یکپارچگی نهادی سازمان ملل و احترام به رویه‌های آن است.

برخی دیپلمات‌ها نیز به‌طور خصوصی گفته‌اند انتخاب کمیسر عالی حقوق بشر برای یک دوره کامل باید به جانشین گوترش واگذار شود. یکی از این دیپلمات‌ها گفت: «این تصمیم بر عهده دبیرکل بعدی است.»

سه دیپلمات به رویترز گفتند اسرائیل نیز با تمدید چهارساله ماموریت تورک مخالف است. ایالات متحده هم درباره این پیشنهاد تردیدهایی مطرح کرده است.

مخالفت این کشورها باعث شده است انتصابی که انتظار می‌رفت با اجماع اعضای سازمان ملل انجام شود، به رای‌گیری‌ای مناقشه‌برانگیز تبدیل شود.

نمایندگی اسرائیل و وزارت خارجه امریکا بلافاصله به درخواست رویترز برای توضیح مواضع خود پاسخ ندادند.

این رای‌گیری در مجمع عمومی سازمان ملل برگزار خواهد شد؛ بنابراین حق وتوی پنج عضو دائم شورای امنیت، شامل روسیه، چین، امریکا، بریتانیا و فرانسه، در آن کاربرد ندارد.

منتقدان می‌گویند استفاده از آثار تاریخی برای تبلیغ یک فیلم هالیوودی، گذشته از جنبه‌های اخلاقی، می‌تواند به رونق بازار خرید و فروش آثار باستانی مسروقه دامن بزند.

زندیا که در فیلم ادیسه، ساخته کریستوفر نولان نقش آتنا را بازی می‌کند، اوایل ماه جاری در مراسم معرفی این فیلم در لندن با گوشواره‌هایی طلایی و الماس‌نشان ظاهر شد.

گالری بارون لندن اعلام کرد این گوشواره‌ها از دو صفحه طلایی منسوب به «گنجینه زیویه» ساخته شده‌اند. این آثار از هزاره نخست پیش از میلاد است و به ایران باستان نسبت داده می‌شوند.

این صفحات را گلن اسپایرو، جواهرساز بریتانیایی، با افزودن قاب طلا و الماس به گوشواره تبدیل کرده است. او پیش‌تر نیز مجموعه‌ای از جواهرات را با استفاده از آثار تاریخی عرضه کرده بود.

انتقاد از تبدیل آثار تاریخی به زیورآلات

بیشتر انتقادها متوجه استفاده از آثار باستانی به‌عنوان زیورآلات مد است.

سوسن بابایی، استاد تاریخ هنر در موسسه کورتولد لندن به گاردین گفت تعجب می‌کند که هیچ‌کس به پیامدهای چنین انتخابی فکر نکرده است. او معتقد است این صفحات طلایی احتمالاً کاربردی مذهبی یا آیینی داشته‌اند و نباید مانند یک قطعه مد با آن‌ها برخورد شود.

به گفته بابایی، این آثار بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی بشر هستند، نه زیورآلاتی که روی فرش قرمز به نمایش گذاشته شوند.

هاوارد ویلیامز، باستان‌شناس دانشگاه چستر، نیز این اقدام را از نظر اخلاقی «بسیار مسئله‌دار» توصیف کرد. باستان‌شناسی که با نام دکتر زد فعالیت می‌کند نیز مدعی شد این آثار احتمالاً از ایران غارت شده‌اند و اکنون به کالایی برای صنعت سرگرمی تبدیل شده‌اند.

داکتر محمد فیروز خان، تاریخ‌دان و متخصص باستان‌شناسی، نیز از پیوند دادن این آثار با فضای اسطوره‌های یونان باستان انتقاد کرد. او به روزنامه دیلی تلگراف گفت که نسبت دادن اشیایی با منشأ ایرانی به روایت‌های یونانی، از نظر تاریخی قابل دفاع نیست.

منشأ آثار همچنان محل اختلاف است

بخش دیگری از بحث به منشأ این آثار برمی‌گردد. گنجینه زیویه مجموعه‌ای از اشیای طلا، نقره، برنز و سفال است که گفته می‌شود سال ۱۹۴۷ در نزدیکی قلعه زیویه در استان کردستان ایران پیدا شد.

اما باستان‌شناسان می‌گویند اطلاعات دقیقی از محل کشف، شیوه حفاری و چگونگی خروج بسیاری از این آثار از ایران در دست نیست.

پیتر ادوِل، استاد تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه مک‌کواری استرالیا، به روزنامه نیویارک تایمز گفت که منشأ این اشیا «بسیار مبهم» است و احتمال دارد بخشی از آن‌ها از راه حفاری‌های غیرقانونی و غارت وارد بازار جهانی آثار باستانی شده باشند.

بر پایه گزارش‌ها، بخشی از گنجینه زیویه پیش از آغاز کاوش‌های علمی غارت شد و بعدها در بازار عتیقه خرید و فروش شد. اکنون قطعات مختلف این گنجینه در موزیم‌ها و مجموعه‌های خصوصی کشورهای گوناگون نگهداری می‌شود.

پاسخ گالری

گالری بارون لندن در واکنش به انتقادها اعلام کرد که از گفت‌وگو درباره منشأ، حفاظت و مالکیت آثار فرهنگی استقبال می‌کند.

این گالری گفت که هدف از نمایش این گوشواره‌ها یادآوری تاریخ و تمدن چند هزار ساله ایران بوده است، کشوری که به گفته این گالری، این روزها بیشتر با تحولات سیاسی شناخته می‌شود تا میراث فرهنگی‌اش.

در مقابل، آنالیز بائر، باستان‌شناس و تهیه‌کننده امریکایی، از انتخاب زندیا دفاع کرد و آن را بخشی از گرایش روزافزون استفاده از جواهرات تاریخی در دنیای مد دانست.

به نقل از نیویارک تایمز، بسیاری از پژوهشگران می‌گویند موضوع فقط یک جفت گوشواره نیست. به باور آنان، تبدیل آثار باستانی به کالاهای لوکس، می‌تواند به افزایش تقاضا برای اشیای تاریخی با منشأ نامعلوم و در نتیجه گسترش حفاری‌های غیرقانونی و قاچاق میراث فرهنگی بینجامد.

این جنجال بار دیگر بحث قدیمی درباره مالکیت آثار باستانی و بازگرداندن میراث فرهنگی به کشورهای مبدأ را زنده کرده است.