دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا با انتشار تصاویری از دیدار خود با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و اعضای مجلس نمایندگان امریکا در کاخ سفید، این دیدار را «افتخاری بزرگ» و «بسیار خوب» توصیف کرد. او نوشت: «بدیهی است که درباره موضوعات مهم بسیاری گفتوگو شد.»
بنیامین نتانیاهو نیز در این دیدار با تقدیر از مواضع قاطع دولت ترامپ در حمایت از اسرائیل، این گفتوگوها را برای آینده امنیت خاورمیانه حیاتی خواند.
نخستوزیر اسرائیل اشاره کرد که هماهنگی نزدیک با کاخ سفید جهت پیشبرد اهداف مشترک و برقراری صلح پایدار از طریق اعمال فشار حداکثری بر دشمنان مشترک، فوریت بالایی دارد.
علاوه بر موضوعات امنیتی، طرفین درباره روند توسعه «پیمانهای ابراهیم» و گسترش روابط دیپلماتیک اسرائیل با سایر کشورهای عربی منطقه تبادل نظر کردند.
ترامپ ابراز امیدواری کرد که با تداوم این سیاستها، نقشه سیاسی خاورمیانه به سمت ثبات بیشتر و کاهش تنشهای تاریخی حرکت کند.
ستاد فرماندهی مرکزی امریکا، سنتکام، اعلام کرد سپاه پاسداران ساعت ۱:۱۵ بامداد چهارشنبه به وقت تهران، چندین موشک بالستیک را از ایران در تلاشی برای حمله غافلگیرانه به نیروهای امریکایی مستقر در خاورمیانه شلیک کرد، اما همه این موشکها با موفقیت رهگیری شدند.
سنتکام تاکید کرد نیروهای امریکایی همچنان هوشیار هستند و در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند.
پیشتر آکسیوس به نقل از یک مقام امریکایی گزارش داد این موشکهای بالستیک به سمت پایگاه نیروهای امریکا در اردن شلیک شده بودند.
تحلیلگران نظامی معتقدند این اقدام تنشها را در خاورمیانه به اوج خود میرساند و احتمال واکنش تلافیجویاانه ایالات متحده یا تغییر آرایش نظامی نیروهای ائتلاف در روزهای آینده را به شدت افزایش میدهد.
مقامات ارشد پنتاگون در حال حاضر مشغول بررسی ابعاد دقیق این حمله و ارزیابی گزینههای پیشرو هستند.
از سوی دیگر، ناظران بینالمللی هشدار میدهند که اینگونه تقابلهای مستقیم میان ایران و امریکا، امنیت خطوط کشتیرانی تجاری و ثبات اقتصادی منطقه را بیش از پیش با مخاطره مواجه خواهد کرد.
همزمان، تلاشهای دیپلماتیک برخی کشورهای منطقه برای کاهش تنش و جلوگیری از وقوع یک درگیری گستردهتر آغاز شده است.
دیپلوماتهای امریکا روز دوشنبه، پنجم اسد، هنگام سخنرانی سفیر فرانسه در نشست شورای امنیت سازمان ملل، در اعتراض به انتقادهای پاریس از سیاست حقوق بشری واشنگتن، تالار را ترک کردند.
این نشست درباره جنگ اوکراین برگزار شده بود، اما هیئت امریکا هنگام آغاز سخنرانی جروم بونافون، سفیر این کشور در سازمان ملل، از تالار بیرون رفت.
تنش میان دو کشور پس از آن آغاز شد که امریکا همراه با روسیه و کوریای شمالی به تمدید مأموریت ولکر تورک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل، رأی مخالف داد.
نمایندگی فرانسه در سازمان ملل پس از رأیگیری روز جمعه، دوم اسد، از موضع امریکا انتقاد کرد و نوشت: «امریکا زمانی نماد حقوق بشر بود، اما دیگر نیست.»
این نمایندگی با اشاره به رأی واشنگتن، امریکا را در کنار حکومتهایی مانند کوریای شمالی و روسیه قرار داد.
مایک والتز، سفیر امریکا در سازمان ملل، در واکنش فرانسه را متهم کرد که به تمدید مأموریت مقامی رأی داده است که «کشورهای دموکراتیک را موعظه میکند»، اما با «بدترین سرکوبگران جهان» کنار میآید.
آقای والتز توضیح نداد که منظورش از این کشورها کداماند. ولکر تورک در دوره نخست مأموریت خود از جنگ روسیه در اوکراین و عملکرد نظامی اسرائیل در غزه انتقاد کرده است.
در مقابل، سفیر فرانسه از ولکر تورک بهعنوان «صدای وجدان» یاد کرد و گفت او در دوره نخست مأموریت خود «دقت و بیطرفی» نشان داده است.
دن نگریا، معاون سفیر امریکا، گفت هیئتهای این کشور تا زمانی که فرانسه از «گفتار تحقیرآمیز و بیاحترامی» خود عقبنشینی نکند، هنگام سخنرانی نمایندگان آن کشور تالار را ترک خواهد کرد. او موضع فرانسه را «نمایش سیاسی فریبکارانه» خواند.
جروم بونافون مستقیماً به ترک تالار از سوی هیئت امریکا واکنش نشان نداد، اما گفت فرانسه برای حفظ استقلال و توانایی سازمان ملل در دفاع از منشور، حقوق بشر و صلح تلاش میکند.
او با اشاره به نقش تاریخی فرانسه در استقلال امریکا و حضور مقامهای فرانسوی در مراسم چهارم جولای گفت رویکرد پاریس براساس اهداف بنیادین سازمان ملل تعریف میشود.
مجمع عمومی سازمان ملل روز جمعه، دوم اسد، با ۱۴۴ رأی موافق، ۱۰ رأی مخالف و ۱۳ رأی ممتنع، مأموریت ولکر تورک را برای چهار سال دیگر تمدید کرد. امریکا، روسیه و اسرائیل از مخالفان این تصمیم بودند.
واشنگتن پیش از رأیگیری خواستار بهتعویقافتادن آن شده و هشدار داده بود که در صورت تمدید مأموریت آقای تورک، تمویل و همکاری خود با سازمان ملل را بازنگری خواهد کرد.
رویارویی بر سر تمدید مأموریت آقای تورک، تازهترین نشانه افزایش تنش میان حکومت دونالد ترامپ و سازمان ملل است. واشنگتن در نزدیک به دو سال گذشته کمک مالی به شماری از نهادهای وابسته به سازمان ملل را کاهش داده و از چندین نهاد بینالمللی خارج شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، درباره احیای مذاکرات صلح با روسیه و صدور مجوز تولید موشکهای رهگیر پاتریوت در اوکراین گفتوگو کردند.
این دیدار خصوصی روز سهشنبه، ششم اسد، پیش از مراسم خاکسپاری لینزی گراهام، سناتور جمهوریخواه و یکی از سرسختترین حامیان اوکراین در واشنگتن، در کاخ سفید برگزار شد. خبرنگاران در این دیدار حضور نداشتند.
زلنسکی پس از این دیدار در تلگرام نوشت که گفتوگوی «خوبی» با ترامپ داشته است. به گفته او، دو طرف درباره وعده اخیر رئیسجمهور امریکا در نشست ناتو برای صدور مجوز تولید موشکهای رهگیر پاتریوت در اوکراین گفتوگو کردند.
او نوشت: «درباره مجوز تولید رهگیرهای پاتریوت و ایدههای دیگری که میتواند کمککننده باشد، صحبت کردیم.» زلنسکی جزئیات بیشتری درباره این طرح ارائه نکرد.
رئیسجمهور اوکراین همچنین گفت که دو طرف تلاشها برای پایان جنگ با روسیه را بررسی کردهاند. او تأکید کرد: «تقویت روند دیپلوماتیک مهم است.»
همزمان با تشدید حملات روسیه به شهرهای اوکراین، ذخایر موشکهای پاتریوت این کشور بهشدت کاهش یافته است. پاتریوت تنها سامانه موجود در زرادخانه اوکراین است که توانایی سرنگونی موشکهای بالستیک را دارد.
درخواست اوکراین برای حمایت نظامی بیشتر
دیدار زلنسکی با ترامپ در حالی انجام شد که روابط واشنگتن و کییف پس از ماهها تنش، در هفتههای اخیر بهبود یافته است. انتظار میرود زلنسکی در سفر خود به واشنگتن خواستار افزایش حمایت نظامی امریکا، بهویژه در بخش دفاع هوایی، شود.
با این حال، تصمیم وزارت دفاع امریکا برای به تعویق انداختن مصرف حدود ۴۰۰ میلیون دالر کمک اختصاصیافته به اوکراین، با انتقاد شماری از دموکراتها و جمهوریخواهان روبهرو شده است.
براساس نامه پنتاگون به کانگرس، حکومت ترامپ اعلام کرده است که مصرف این بودجه تا سال مالی ۲۰۲۹ تکمیل نخواهد شد.
تلاش برای احیای مذاکرات صلح
یک مقام کاخ سفید پیش از دیدار ترامپ و زلنسکی گفت که رئیسجمهور امریکا روند صلح میان روسیه و اوکراین را با همتای اوکراینی خود بررسی خواهد کرد. او افزود: «اکنون زمان پایاندادن به جنگ است.»
زلنسکی هفته گذشته نیز با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان امریکا، درباره امکان ازسرگیری مذاکرات صلح با روسیه گفتوگو کرده بود.
جنگ روسیه و اوکراین وارد پنجمین سال خود شده است و تلاشهای دیپلوماتیک برای پایاندادن به آن تاکنون به نتیجه نرسیده است.
خاکسپاری یکی از حامیان اوکراین
دیدار ترامپ و زلنسکی پیش از مراسم خاکسپاری لینزی گراهام، سناتور جمهوریخواه کارولینای جنوبی، برگزار شد. گراهام یکی از حامیان بانفوذ کمکهای نظامی و سیاسی امریکا به اوکراین بود.
او روز بیستم سرطان در ۷۱ سالگی بر اثر عارضه قلبی درگذشت. گراهام از متحدان نزدیک ترامپ و مدافع نقش فعال امریکا در سیاست خارجی بود.
این سناتور امریکایی یک روز پیش از مرگش با زلنسکی در کییف دیدار کرده بود. این دهمین سفر او به اوکراین پس از آغاز تهاجم روسیه در سال ۱۴۰۰ بود.
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، اعلام کرد که تهران طرحی موقت برای بازگشایی تنگه هرمز به عمان پیشنهاد کرده است. این طرح به ایران کنترول بیشتری بر مسیر عبور کشتیها میدهد.
آقای غریبآبادی روز سهشنبه، ششم اسد، به تلویزیون دولتی ایران گفت براساس این طرح، مسیر رفتوآمد کشتیها در یک جهت بهطور کامل از آبهای ایران میگذرد و بخشی از مسیر جهت مخالف نیز در آبهای این کشور قرار میگیرد.
او گفت تهران پیشنهاد عمان برای تقسیم مساوی مسیرهای رفتوآمد دریایی میان دو کشور را رد کرده است. به گفته او، طرح عمان تا زمان دستیابی به ثبات پایدار منطقهای، نگرانیهای امنیتی ایران را برطرف نمیکند.
آقای غریبآبادی هشدار داد که در صورت رد این پیشنهاد از سوی مسقط، تنگه هرمز همچنان مسدود باقی خواهد ماند. او تاکید کرد که تهران هیچگاه مسیر جنوبی کشتیرانی در طول سواحل عمان را به رسمیت نشناخته است.
این دیپلومات بلندپایه ایرانی افزود که ایران دیگر «طرح جداسازی ترافیک دریایی» در تنگه هرمز را به رسمیت نمیشناسد. این طرح مسیر رفتوبرگشت کشتیها را در بخش میانی تنگه از یکدیگر جدا میکند و بخش عمده آن در آبهای عمان قرار دارد.
او گفت پس از حملات امریکا و اسرائیل به ایران در اواخر ماه دلو، تهران برای تأمین امنیت خود نیاز دارد کشتیهای عبوری را زیر نظر بگیرد.
طرح جداسازی ترافیک دریایی را سازمان بینالمللی دریانوردی تصویب کرده است. این مسیر اکنون بهدلیل خطر ماین قابل استفاده نیست و مسیر شمالی ایران و مسیر جنوبی عمان جایگزین آن شدهاند.
آقای غریبآبادی گفت: «این اقدام برای امنیت ملی است، نه زورگویی. مسیر جداسازی ترافیک برای ۶۰ سال در آبهای عمان بود و ما چیزی نگفتیم.»
این دیپلومات ایرانی همچنین هشدار داد که تهران به هیچ کشور سومی، حتی در صورت دعوت عمان، اجازه نخواهد داد عملیات ماینروبی در تنگه هرمز را انجام دهد.
غلام احمد بلور، سیاستمدار پاکستانی و از دوستان خانوادگی میر تاج محمد خان، پدر شاهرخ خان میگوید که تاج محمد پیش از مهاجرت به هند در پشاور زندگی میکرد. به گفته آقای بلور، پدر شاهرخ به دلیل فشارهای سیاسی و سرکوب مخالفان در سالهای نخست تشکیل پاکستان، این کشور را ترک و به هند رفت.
شاهرخ خان بعدها در هند متولد شد و به یکی از مشهورترین بازیگران سینمای این کشور تبدیل شد.
حمید میر، روزنامهنگار پاکستانی، در مطلبی درباره کتاب خاطرات بلور با عنوان «من چرا نشکستم؟»، نوشته است که تاج محمد خان، پدر شاهرخ خان از نزدیکان و دوستان خانواده بلور، تاجر شناختهشده در پشاور بود.
تاجمحمد خان از فعالان حزب کانگرس ملی هند و جنبش «خدایی خدمتگار» به رهبری عبدالغفار خان، مشهور به پاچا خان، بود.
پاچا خان، رهبر پشتون و از متحدان مهاتما گاندی، از مخالفان تقسیم هند و از حامیان مبارزه مسالمتآمیز بود اما پس از تشکیل پاکستان در سال ۱۹۴۷، بسیاری از طرفداران او با حکومت جدید اختلاف پیدا کردند.
خدایی خدمتگاران جنبشی بدون خشونت بود که پیش از تقسیم هند در مناطق پشتوننشین فعالیت میکرد. اعضا و هواداران این جنبش پس از تشکیل پاکستان با فشار و بازداشت روبهرو شدند.
در کتاب خاطرات احمد بلور آمده است که پس از به قدرت رسیدن عبدالقیوم خان در ایالت شمال غربی مرزی (خیبرپختونخوا کنونی)، فشارها بر طرفداران پاچا خان افزایش یافت.
آقای بلور در کتاب خاطراتش نوشته که حکومت قیوم خان در سال ۱۹۴۸ جنبش خدایی خدمتگار را سرکوب کرد و در رویداد معروف به «کشتار بابره» شمار زیادی از معترضان در تیراندازی نیروهای پولیس جان باختند.
به گفته این سیاستمدار پاکستانی، تاج محمد خان بارها بازداشت شد و با افزایش فشارهای سیاسی، تصمیم گرفت پشاور را ترک کند.
او همراه خانوادهاش به دهلی در هند رفت، جایی که دوست نزدیکش محمد یونس، از فعالان سیاسی نزدیک به جواهر لعل نهرو و ایندیرا گاندی، از آنها حمایت کرد.
غلام احمد بلور میگوید که پس از رفتن به هند، تاج محمد خان همچنان با دوستانش در پشاور ارتباط داشت و حتی یک بار همراه خانوادهاش به خانه حاجی بلور در پشاور بازگشت.
شاهرخ خان پس از مهاجرت خانوادهاش، در سال ۱۹۶۵ در دهلی متولد شد. تاجمحمد خان در دهلی با لطیف فاطمه ازدواج کرد. شاهرخ خان دوران کودکی و جوانی خود را در این شهر گذراند و پس از تحصیل، فعالیت هنریاش را در تلویزیون آغاز کرد. او بعدها وارد سینمای هند شد و به یکی از شناختهشدهترین بازیگران بالیوود تبدیل شد.