«مواظب پسرانم باشید.» این بخشی از آخرین پیام حیاتالله، مهاجر افغان، بود که در واپسین لحظات زندگیاش در بیابانهای سوزان نیمروز، هنگام تلاش برای رسیدن به ایران، با گوشی همراهش ثبت کرد. او در این ویدیوی کوتاه، دو بار از نزدیکانش میخواهد از پسرانش، بهویژه «هبت»، مراقبت کنند.
این ویدیو که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، حیاتالله را در حالی نشان میدهد که از شدت تشنگی و بیرمقی به سختی سخن میگوید. او خطاب به خانوادهاش میگوید که امیدی به زنده ماندن ندارد و حق خود را «حلال» کنند. او همچنین میگوید آنقدر ناتوان و خسته است که حتی توان شنیدن پیامها از طریق تلفن را ندارد.
حیاتالله که به زبان پشتو سخن میگوید، از مادر، بستگان و دوستانش طلب بخشش میکند و از برادرش میخواهد اگر توانایی دارد، بدهیهای او را بپردازد. او همچنین از طلبکارانش میخواهد که اگر برادرش نتوانست بدهیهایش را پرداخت کند، او را ببخشند.
او در ادامه میگوید اگر این ویدیو به دست خانوادهاش رسید، آن را آخرین یادگارش بدانند.
در بخش دیگری از این ویدیو، میرآدم، یکی از همسفران حیاتالله که خود نیز در شرایط وخیمی قرار دارد، از او میخواهد پیام خداحافظیاش را به خانوادهاش برساند. او نیز از مادرش طلب بخشش میکند.
صدای ضعیف، نفسهای بریده و سخنان این دو مرد، لحظات تلخ و جانکاه مهاجرانی را روایت میکند که در بیابانهای سوزان نیمروز، در مسیر رسیدن به ایران، با مرگ دستوپنجه نرم میکنند.
افغانستان اینترنشنال به اطلاعاتی درباره حیاتالله دست یافته است. بر اساس این اطلاعات، او ۳۶ ساله و باشنده قریه غولغی، ولسوالی درهبوم ولایت بادغیس بود.
حیاتالله و میرآدم از جمله ۱۹ مهاجر افغان بودند که در هفتههای اخیر در دشت مارگو ناپدید شدند. پیکر ۱۴ تن از آنان، در نهم اسد، در منطقه گرد لالوی ولسوالی چهاربرجک ولایت نیمروز پیدا شد.
حدود سه هفته پیش نیز جنازه پنج نفر دیگر که در دشتهای نیمروز ناپدید شده بودند، پیدا شد. آنان نیز از اعضای همین گروه بودند که قصد سفر به ایران را داشتند.
طالبان روز یکشنبه، ۱۱ اسد، اعلام کرد که اجساد این افراد، که هنگام سفر زمینی به ایران در ریگزارهای نیمروز جان باخته بودند، به خانوادههایشان در ولایت بادغیس تحویل داده شده است.
این گروه قصد داشتند از مسیر دشتهای نیمروز خود را به ایران برسانند، اما موتر حامل آنان در دشت مارگو از کار افتاد. به گفته طالبان، مهاجران پس از خرابی موتر مسیر را گم کردند و در گرمای سوزان بیابان، بر اثر تشنگی و بیآبی جان باختند.
سازمان بینالمللی مهاجرت نیز جان باختن دستکم ۱۹ شهروند افغانستان در دشتهای نیمروز را یک «تراژدی عمیق» خواند.
بحران اقتصادی، افزایش فقر و بیکاری، محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان و کاهش فرصتهای شغلی، موج مهاجرت شهروندان افغانستان را تشدید کرده است. بسیاری از افغانها نیز به دلیل نبود مسیرهای قانونی برای مهاجرت، ناچارند برای رسیدن به کشورهای همسایه از راههای قاچاق و مسیرهای خطرناک بیابانی و مرزی استفاده کنند.
خبرگزاری میزان، رسانه وابسته به قوه قضایییه جمهوری اسلامی ایران نوشت این دو نفر در جریان جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه ایران با اسرائیل و امریکا، «مختصات، تصاویر و اطلاعات مراکز نظامی و امنیتی» ایران را برای «افسران موساد [سازمان استخبارات اسرائیل] و کانالهای ارتباطی وابسته» به آن ارسال کردهاند.
بر اساس این گزارش، ماموران سازمان اطلاعات سپاه پاسداران این دو شهروند ایران را شناسایی و بازداشت کردند. این رسانه حکومتی درباره زمان، محل و چگونگی بازداشت این دو نفر وضاحت نداده است
بربنیاد گزارشها، جمهوری اسلامی ایران از آغاز درگیری با اسرائیل و امریکا روند بازرسی، بازداشت و حکم حبس شهروندان به دلایل مرتبط با جنگ را افزایش داده است.
خبرگزاری میزان نوشت «بررسیهای فنی تلفن همراه» امید بهزاد نشان داده است که او در جریان جنگ اخیر، اطلاعات مراکز نظامی و امنیتی را برای «کانالهای وابسته به موساد» ارسال میکرده است. گزارش میافزاید این فرد در جریان بازجویی اعتراف کرده که «از طریق نرمافزارهای موقعیتیاب مانند گوگلمپ، مشخصات اماکن را روی نقشه پیدا و ارسال» کرده است.
این رسانه حکومتی افزود امید بهزاد با «مدیر یکی از کانالهای تلگرامی وابسته به اسرائیل» ارتباط مستقیم داشت. رسانه قوه قضاییه جمهور اسلامی این زندانی را «خائن» خواند و نوشت او از کارزار نظامی امریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت کرده بود.
خبرگزاری حکومتی میزان در حالی به اعتراف این زندانی اشاره کرده که بربنیاد گزارشها، بسیاری از اعترافات از زندانیان سیاسی در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی با فشار، شکنجه و اجبار گرفته میشود.
این رسانه درباره اتهامات وارد شده به پوریا صفوت نوشت این زندانی در جریان جنگ ۱۲ روزه، در «تصویربرداری و ارسال تصویر سامانههای پدافندی از پشتبامهای بلند» دست داشت. به گزارش میزان، برخی از مکانهایی که آقای صفوت برای «کانالهای ارتباطی اسرائیل» ارسال کرده بود، هدف بمباران قرار گرفتند.
خبرگزاری میزان بدون ارائه مدارک و شواهد نوشت پوریا صفوت در برخی موارد بهطور مستقیم با موساد در ارتباط بود و در مواردی دیگر، پیامهایی برای شبکه ایراناینترنشنال ارسال میکرد.
به گزارش میزان، دادگاه بهزاد و صفوت را با استناد به «اقرار صریح، مستندات فنی، پیامهای کشفشده و سایر شواهد موجود» به اعدام محکوم کرد و این حکم پس از تایید دیوان عالی ایران اجرا شده است.
سازمان حقوق بشر ایران در ۳۰ سرطان گزارش داد که دادگاه انقلاب شیرازمجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی را به دلیل کمکرسانی به معترضان مجروح در جریان اعتراضات ملی ایرانیان به اعدام محکوم کرده است.
این بازداشتها در حالی رخ داده که در هفتههای اخیر، گزارشهای متعددی از برخورد و بازداشت زنانی منتشر شده است که مانتو میپوشند یا حجاب مورد نظر طالبان را رعایت نمیکنند.
طالبان تاکنون درباره دلیل بازداشت این زنان اظهارنظری نکرده و جزئیاتی درباره محل انتقال آنان نیز منتشر نشده است.
جاده لیلامی یکی از مراکز اصلی خرید و از مناطق پررفتوآمد زنان در مرکز شهر هرات است. پیش از این نیز گزارشهایی از بازداشت زنان در این جاده منتشر شده بود.
به گفته منابع، روز شنبه ۱۰ اسد ماموران امر به معروف سه زن را از داخل شفاخانه حوزوی هرات بازداشت کردند. آنها برای دقایقی دروازه شفاخانه را بستند و پس از بازداشت این سه زن، دروازه را دوباره باز کردند.
موج تازه بازداشت زنان در هرات از روز چهارشنبه ۷ اسد آغاز شد. طالبان در آن روز دستکم پنج زن را از جاده ۶۴ متره، منطقه پل رنگینه و شماری از مراکز خرید بازداشت کرد.
روز پنجشنبه، ۸ اسد نیز شمار نامعلومی از زنان در جاده ابریشم و جاده خواجه عبدالله انصاری بازداشت شدند.
ماموران امر به معروف طالبان روز جمعه ۹ اسد نیز دستکم چهار زن دیگر را از مراکز خرید در جاده ۶۴ متره با خود بردند.
طالبان نخستین موج گسترده بازداشت زنان در هرات را ۱۶ جوزا آغاز کرد. اداره امر به معروف یک روز پیش از آغاز این عملیات هشدار داده بود زنانی که پوشش مورد نظر طالبان را رعایت نکنند، بازداشت و زندانی خواهند شد.
بازداشت زنان در ۱۹ جوزا با اعتراض شماری از باشندگان منطقه جبرئیل هرات روبهرو شد. طالبان برای متفرق کردن معترضان تیراندازی کرد که در نتیجه آن دو نفر کشته شدند.
سه روز بعد نیز شماری از شهروندان در برابر دفتر والی طالبان در هرات تجمع کردند و شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «تحصیل، کار، آزادی» سر دادند..
اداره امر به معروف طالبان یک روز پیش از آغاز این عملیات هشدار داده بود زنانی که پوشش مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، بازداشت و زندانی خواهند شد.
بازداشت زنان در ۱۹ جوزا اعتراض باشندگان منطقه جبرئیل هرات را در پی داشت. نیروهای طالبان برای متفرق کردن معترضان تیراندازی کردند که ۲ کشته برجای گذاشت.
خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، در سفر به هرات گفت افرادی بازداشت شدهاند که به گفته او «بیحجابی، ایجاد تشنج و نشر مطالب منفی» علیه اداره طالبان را ترویج میکردند. او همچنین مدعی شد موضوع حجاب در افغانستان با اهداف سیاسی تحریف و تبلیغ میشود.
شماری از زنان آزادشده به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان آزادی آنان را به حضور پدر یا شوهر و امضای تعهدنامهای مبنی بر نپوشیدن مانتو در آینده مشروط کرده است. این زنان همچنین گفتهاند که در اداره امر به معروف، خودشان و مردان خانوادههای شان با تحقیر و توهین روبهرو شدهاند.
