عربستان سعودی در حال کنار گذاشتن برنامه ساخت یکی از بلندپروازانه‌ترین ورزشگاه‌های پیشنهادی خود برای جام جهانی ۲۰۳۴ است؛ به گزارش رویترز، طرح ساخت ورزشگاه نئوم، پس از تأخیرها و کوچک‌سازی پروژه توسعه‌ای که قرار بود این ورزشگاه در آن ساخته شود، به‌طور نامحدود متوقف شده است.
ورزشگاه نئوم قرار بود در ارتفاع و در داخل سازه‌ای عظیم از فولاد و شیشه ساخته شود؛ سازه‌ای به طول حدود ۱۰۰ مایل، معادل ۱۶۰ کیلومتر، که با نام «لاین» شناخته می‌شود و بخشی از پروژه گسترده نئوم است.
پروژه نئوم حدود یک دهه پیش به عنوان یکی از بخش‌های اصلی چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی معرفی شد؛ برنامه‌ای بلندپروازانه که هدف آن متنوع‌سازی اقتصاد این کشور و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است.
یاسر الرمیان، رئیس صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) که مالک نئوم است، در ماه اپریل اعلام کرده بود که پروژه «لاین» دیگر در اولویت قرار ندارد و اجرای آن پیش از سال ۲۰۳۰، که زمان تعیین‌شده برای تحویل مرحله نخست پروژه بود، حیاتی نیست. با این حال، او در آن زمان تأکید کرده بود که هیچ پروژه‌ای لغو نشده است.
اکنون دو منبع آگاه گفته‌اند که برنامه ساخت ورزشگاه نئوم به‌طور نامحدود کنار گذاشته شده است.
شرکت نئوم و دفتر رسانه‌ای دولت عربستان درباره این موضوع اظهار نظر نکرده‌اند. وزارت ورزش عربستان نیز پرسش‌ها درباره ورزشگاه نئوم را به مقام عالی مسئول میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴ ارجاع داده است.
این مقام اعلام کرده که بخش قابل توجهی از مراحل ساخت‌وساز مرتبط با جام جهانی در حال پیشرفت است، اما درباره وضعیت ورزشگاه نئوم و هزینه ساخت آن توضیحی ارائه نکرده و در عوض تصاویری از برخی ورزشگاه‌های دیگر در حال ساخت را منتشر کرده است.
عربستان در حال ساخت و بازسازی ۱۵ ورزشگاه
جام جهانی ۲۰۳۴ یکی از مهم‌ترین رویدادهای ورزشی در برنامه توسعه عربستان سعودی به شمار می‌رود. این کشور در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ و با استفاده از منابع صندوق سرمایه‌گذاری عمومی، طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در بخش ورزش انجام داده است.
این مسابقات نخستین دوره جام جهانی خواهد بود که با فرمت گسترش‌یافته ۴۸ تیمی در یک کشور برگزار می‌شود.
عربستان در حال ساخت یا بازسازی ۱۵ ورزشگاه در پنج شهر و همچنین ده‌ها مرکز تمرینی برای این مسابقات است. بر اساس اطلاعات شرکت MEED Projects، یک پلتفرم اطلاعات بازار ساخت‌وساز مستقر در دبی، ارزش مجموع این پروژه‌ها حدود ۲۲.۷ میلیارد دالر برآورد شده است.
در همین حال، MEED هزینه پیش‌بینی‌شده برای ورزشگاه نئوم را حدود ۲.۵ میلیارد دالر اعلام کرده است. این ورزشگاه با ظرفیت ۴۶ هزار تماشاگر در اطلاعات این شرکت در وضعیت «متوقف‌شده» قرار دارد و زمان مشخصی برای تکمیل آن ثبت نشده است.
طبق این داده‌ها، سایر ورزشگاه‌ها و تأسیسات مورد نیاز جام جهانی در مراحل مختلف توسعه قرار دارند و زمان تکمیل آنها بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۳ پیش‌بینی شده است.
فشارهای اقتصادی و تغییر اولویت پروژه‌ها
عربستان سعودی در شرایطی با چالش‌های مربوط به پروژه‌های عظیم زیرساختی خود روبه‌رو شده که جنگ ایران فشارهای بیشتری بر اقتصاد و زیرساخت‌های این کشور وارد کرده است. این درگیری‌ها باعث اختلال گسترده در انتقال محموله‌های انرژی و آسیب به برخی زیرساخت‌های حیاتی شده و عربستان همچنین با حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران روبه‌رو بوده است.
وزارت مالیه عربستان هفته گذشته اعلام کرد که انتظار دارد کسری بودجه این کشور در سال جاری بیشتر از پیش‌بینی‌های قبلی باشد و تولید ناخالص داخلی واقعی نیز پس از کاهش فعالیت‌های نفتی، ۳.۶ درصد کاهش یابد.
هم‌زمان، توزیع جغرافیایی ورزشگاه‌های جام جهانی نیز چالش دیگری برای اجرای پروژه‌ها ایجاد کرده است. یکی از منابع آگاه گفته است که این وضعیت می‌تواند با تأخیر یا کوچک‌تر شدن برخی پروژه‌هایی که قرار است میزبان ورزشگاه‌ها باشند، دشوارتر شود؛ از جمله پروژه «لاین» و توسعه «نیوم مراعب» در ریاض.
رویترز در ماه جنوری گزارش داده بود که عربستان ساخت «مکعب» (The Mukaab)، آسمان‌خراش عظیم مکعب‌شکل در مرکز پروژه نیوم مراعب، را متوقف کرده است.
رویترز همچنین سال گذشته گزارش داده بود که صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان در حال تغییر تمرکز خود از پروژه‌های عظیم و پرهزینه به سمت طرح‌هایی با بازده مالی سریع‌تر است؛ رویکردی که بعداً مقام‌های سعودی نیز در چارچوب استراتژی جدید این صندوق برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ بر آن تأکید کردند.
با وجود این تغییرات، اجرای شماری از پروژه‌های مرتبط با جام جهانی همچنان ادامه دارد.
یکی از منابع آگاه گفته است که ورزشگاه آرامکو در شهر الخبر در شرق عربستان قرار است تا پایان سال جاری تکمیل شود و نخستین مسابقه خود را در ماه جنوری برگزار کند؛ بلیت‌های این مسابقه نیز در حال فروش است.
یک منبع دیگر نیز تأکید کرده است که کار ساخت سایر ورزشگاه‌های برنامه‌ریزی‌شده برای جام جهانی ۲۰۳۴ همچنان ادامه دارد.
