دختران و زنان افغان که از حق کار و آموزش محروم شده‌اند، اکنون برای تأمین نیازهای اقتصادی خانواده‌های خود به خیاطی و صنایع دستی روی آورده‌اند. آنان به افغانستان اینترنشنال می‌گویند هرچند از فراگیری کسب‌وکار خرسندند، اما محرومیت از آموزش و آینده مبهم آزارشان می‌دهد.
شماری از زنان تحصیل‌کرده نیز برای غلبه بر مشکلات اقتصادی و تأمین هزینه‌های زندگی، به خیاطی، گلدوزی و سایر صنایع دستی رو آورده‌اند.
آنان می‌گویند که هرچند یادگیری یک حرفه و داشتن فرصت کار مایه خرسندی است، اما ناچار شده‌اند به جای آموزش، به تأمین هزینه‌های خانواده از این طریق بپردازند.
این زنان می‌گویند که آنان آرزو داشتند در سطح عالی تحصیل کنند و در تمامی عرصه‌ها با جهانیان در رقابت باشند، اما با آمدن طالبان چراغ آرزوهایشان خاموش شد.
برخی از آنان به همسری مردانی درآمده‌اند که سن‌شان بسیار بیشتر از خودشان است و برخی دیگر در کنار مشکلات اقتصادی، از سوی طالبان با خطراتی چون ازدواج‌های اجباری، بازداشت به بهانه پوشش و انواع مشکلات اجتماعی دیگر روبه‌رو هستند.
مستوره نوری، مسئول یک کارگاه تولیدی در کابل که دانشجوی سال سوم رشته مهندسی بوده و در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال گفت که در حال حاضر ۲۹ زن در این کارگاه با او کار می‌کنند که ۸ تن آنان زنان بیوه و سرپرستان اصلی خانوادههایشان هستند.
به گفته او، در میان کارگران این کارگاه زنانی نیز حضور دارند که همسران‌شان در حکومت پیشین وظیفه داشته‌اند، اما اکنون بی‌کارند و مسئولیت تأمین هزینه‌های خانواده بر دوش آنان قرار دارد. شماری از دختران نیز برای تأمین نیازهای اقتصادی خانواده و هزینه‌های کورس‌های آموزشی خود کار می‌کنند.
خیاطی برای تأمین هزینه‌های آموزش
خانم نوری می‌افزاید که تلاش می‌کند در کارگاه خود زمینه کار را برای آن دسته از دخترانی فراهم کند که از تحصیل محروم مانده و سرپرست خانواده‌اند؛ اما به گفته وی، با وجود گذشت یک سال و پنجم ماه از فعالیت این کارگاه، بازار ضعیف و محدودیت امکانات اقتصادی در افغانستان، گسترش کار آنان را با چالش مواجه کرده است.
فیروزه داوود که یکی دیگر از این زنان کار آفرین است، تا سطح لیسانس تحصیل کرده و پیشتر در دادستانی کل کار میکرد. او می‌گوید که در سال ۱۴۰۰ خورشیدی به منظور رهایی از بحران شدید اقتصادی و افسردگی، کار و آموزشگاه خیاطی و صنایع دستی را در کابل آغاز کرده است
خانم فیروزه در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال افزود: «آرزو داشتم روزی دادستان کل افغانستان شوم، اما همت خود را از دست ندادم و آن آرزو همچنان در من زنده است و روزی آن را در عمل ثابت خواهم کرد. اکنون خرسندم که نه تنها هزینه‌های زندگی خانواده‌ام را با بازوی خود تأمین می‌کنم، بلکه ۳۵ دختر را در این مرکز آموزش می‌دهم و تا کنون نزدیک به ۷۰ دختر از این مرکز فارغ‌التحصیل شده و برای خود در خانه‌هایشان کسب‌وکارهای کوچکی را راه‌اندازی کرده‌اند.»
خانم فیروزه در این مرکز در کنار خیاطی، مرواریددوزی، گلدوزی و چرم‌دوزی نیز آموزش می‌دهد.
فریال رئیسی یکی دیگر از زنان است که پس از بازگشت طالبان به قدرت، در ولایت فاریاب آموزشگاه خیاطی باز کرده است. او که حدود ۱۵ سال در عرصه خیاطی تجربه دارد، به افغانستان اینرنشنال می‌گوید که هم‌اکنون ۶ دختر که پیشتر در رسانه‌های خصوصی افغانستان کار می‌کردند و ۵ دانشجوی رشته‌های ادبیات و مهندسی از سمستر اول تا سوم، نزد او خیاطی می‌آموزند.
به گفته خانم رئیسی، تمامی این کارآموزان دخترانی هستند که از تحصیلات رسمی بازمانده‌اند و می‌خواهند با یادگیری «یک مسلک»، راهی برای آینده خود هموار سازند.
رئیسی می‌گوید: «من بی‌سواد بودم و مادرم در دوران کودکی مرا به شوهر داد؛ از آنجا که زندگی در روستاها تنها با مالداری پیش نمی‌رود، با کمک مادرم این کارگاه را ایجاد کردم...»
سودابه یکی از دانشجویان بازمانده از دانشگاه است. او که سال دوم رشته ادبیات بود و اکنون در کارگاه خیاطی مشغول به آموزش است به افغانستان اینترنشنال می‌گوید که آرزو داشت روزی معلم شود و فرزندان وطن را آموزش دهد؛ اما اکنون نیز خوشحال است و امید دارد این شب‌های تاریک به پایان برسند و برای رسیدن به آرزوهایش هر روز تلاش می‌کند.
سلما حیدری، که کارمند یک رسانه خصوصی بود، می‌گوید که به خبرنگاری بسیار علاقه داشت، اما زمانی که درهای رسانه به رویش بسته شد، سرپرستی مادر و دو خواهرش برایش دشوار شد.
او می‌گوید یک‌بار تصمیم گرفت در کنار جاده بنشیند و گدایی کند. گاهی نیز به خودکشی فکر میکرد، اما دوباره سخنان مادرش به یادش می‌آمد که می‌گفت: «همتت را از دست نده؛ نام دوم زندگی مبارزه است. تو باید قوی باشی.»
خانم رئیسی کمبود وسایل، کوچک بودن کارگاه و نداشتن بودجه کافی را از مشکلات عمده کار خود برمی‌شمارد. او که کارگاه را کافی نمی‌داند و می‌خواهد با دگر واردکنندگان کالا از طریق فروش آنلاین وارد رقابت شود: «سفارش‌های زیادی دریافت می‌کنیم و می‌خواهم محصولات را از طریق فروش آنلاین نیز به بازار عرضه کنم، اما امکانات مالی ما محدود است و تا هنوز موفق به انجام این عمل نشده‌ایم».
از سوی دیگر، دخترانی که به کار خیاطی و صنایع دستی اشتغال دارند، می‌گویند که توانایی خواندن و نوشتن به زبان‌های پشتو، فارسی و انگلیسی را دارند و می‌توانند مشکلات روزمره خود را حل کنند، اما محرومیت از ادامه تحصیل، آنان را نسبت به آینده‌شان نگران ساخته است.
به گفته صندوق کودکان سازمان ملل متحد و یونسکو، افغانستان تنها کشور جهان است که دختران و زنان در آن از آموزش‌های متوسطه و عالی محروم مانده و بر اثر این محدودیت‌ها، میلیون‌ها دختر از فرصت‌های آموزشی بی‌بهره شده‌اند.
سازمان بین‌المللی کار نیز در گزارش‌های خود نسبت به محدودیت‌های فراروی کار زنان افغان و کاهش فرصت‌های اقتصادی آنان ابراز نگرانی کرده است.
محدودیت‌های آموزشی و کاری زنان در حالی ادامه دارد که فعالیت‌های کوچکی چون خیاطی و صنایع دستی به تنها منبع عایداتی برای شماری از زنان و دختران بدل شده است.
آنان می‌گویند که خواستار برخورداری از حقوق کار و آموزش هستند، تا نه تنها از خانواده‌های خود حمایت کنند، بلکه در پیشرفت جامعه نیز سهم بگیرند.
طالبان پس از تسلط دوباره بر افغانستان در سال ۱۴۰۰ خورشیدی، محدودیت‌های گسترده‌ای را بر آموزش و کار زنان و دختران وضع کردند. در سنبلۀ همان سال مکاتب دخترانه بالاتر از صنف ششم بسته شدند و در قوس ۱۴۰۱ نیز تحصیلات دانشگاهی زنان ممنوع گردید. به دنبال آن، زنان از ادارات دولتی و غیردولتی و بسیاری از حوزه‌های کاری منع شدند.
بر اثر این محدودیت‌ها، میلیون‌ها دختر از تحصیل بازماندند و شمار زیادی از زنان از استقلال اقتصادی و فرصت‌های شغلی محروم گشتند. با این وجود، شماری از زنان و دختران برای تأمین نیازهای معیشتی خانوادههایشان به خیاطی، صنایع دستی و دیگر کسب‌وکارهای کوچک روی آورده‌اند.
سازمان ملل متحد و نهادهای بین‌المللی بارها خواستار لغو محدودیت‌ها بر آموزش و کار زنان و دختران افغان شده و هشدار داده‌اند که تداوم این ممنوعیت‌ها پیامدهای درازمدتی بر آینده اقتصادی و اجتماعی افغانستان خواهد گذاشت.
شماری از باشندگان شهرک هزاره‌نشین اندیشه در ولسوالی گذره هرات گفتند طالبان در زمین‌های شخصی مردم که قبلاً «امارتی» اعلام کرده بود، ساخت‌وساز راه انداخته است.
باشندگان محل گفتند مشخص نیست طالبان در این زمین‌ها تاسیسات دولتی می‌سازد یا آن را به افراد موردنظر واگذار کرده تا خانه بسازند.
شماری از ساکنان شهرک اندیشه در غرب شهرک صنعتی هرات یکشنبه، ۱۶ عقرب به افغانستان اینترنشنال گفتند نیروهای مسلح طالبان از سه روز به این‌سو کار ساخت‌وساز را در بیش از ۱۰ جریب زمین شخصی مردم آغاز کرده‌اند. آنان گفتند طالبان به زور این کار را انجام می‌دهند و به باشندگان محل و مالکان زمین پاسخگو نیستند.
بربنیاد اطلاعات منابع، طالبان از حدود یک‌ونیم سال به این‌سو ساخت‌وساز و خرید و فروش این زمین‌ها توسط باشندگان محل و مالکان خانه‌ها را منع کرده است. ساکنان محل می‌گویند طالبان در حال حاضر روی بیش از ۱۰ جریب زمین خالی این شهرک ساخت‌وساز می‌کنند.
در ویدیوهایی که باشندگان محل به افغانستان اینترنشنال فرستادند، شماری از کارگران در حال کار روی این زمین‌ها دیده می‌شوند.
باشندگان محل می‌گویند بیش از ۳ هزار خانواده عمدتا هزاره در شهرک اندیشه زندگی می‌کنند. به گفته آنها این شهرک حدود دو دهه پیش با مجوز رسمی دولت پیشین ساخته شده است.
وزارت عدلیه طالبان زمین‌های شهرک اندیشه در هرات را در اوایل سال ۱۴۰۴ «امارتی» اعلام کرده بود. طالبان در این مدت بارها از باشندگان این شهرک خواسته خانه‌های خود را تخلیه کنند. ساکنان این شهرک گفتند طالبان تاکنون تخلیه اجباری خانه‌ها را آغاز نکرده است.
باشندگان شهرک اندیشه می‌گویند نگران از دست دادن زمین‌های شخصی خود هستند. آنان مدعی‌اند که باوجود مراجعه به نهادهای مسئول طالبان، تاکنون پاسخ روشنی درباره سرنوشت زمین و خانه‌های خود دریافت نکرده‌اند.
وزارت عدلیه طالبان در چهارم میزان اعلام کرد که در چهار سال گذشته، بیش از چهار میلیون جریب زمین را در سراسر افغانستان «امارتی» شناسایی و مسترد کرده است. این وزارت گفت زمین‌های ۴۹ شهرک نیز به‌طور کامل یا نسبی «امارتی» شناسایی شده‌اند.
منابع معتبر از وزارت عدلیه طالبان در ۱۲ اسد به افغانستان اینترنشنال گفتند که کمیسیون استرداد زمین‌های غصب‌شده بررسی شهرک‌های هزاره‌ها و شیعیان را در دستور کار دارد. طالبان تاکنون زمین‌های شماری از شهرک‌های هزاره‌نشین در کابل، غزنی بلخ، هرات و برخی نقاط دیگر را دولتی اعلام کرده است.
سی‌ان‌ان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که دانا وایت، مدیرعامل سازمان هنرهای رزمی ترکیبی «یو‌اف‌سی» پیشنهاد دونالد ترامپ برای سخنگویی کاخ سفید را رد کرده است. با این حال، وایت تاکنون شخصاً درباره این پیشنهاد اظهارنظر نکرده و گفته است به‌زودی با ترامپ در کاخ سفید ملاقات می‌کند.
ترامپ روز شنبه، ۱۶ عقرب، در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که سمت سخنگوی کاخ سفید را به دانا وایت پیشنهاد کرده است. او از وایت به‌عنوان یک «مبارز و جنگجوی بزرگ» یاد کرد و از او خواست این مسئولیت را بپذیرد.
رئیس‌جمهور امریکا همچنین از وایت خواست چند چهره شناخته‌شده دنیای مبارزات آزاد را به‌عنوان دستیاران خود همراه بیاورد. ترامپ نام اسلام ماخاچف، حبیب نورمحمدوف، جاستین گیجی، دنیل کورمیر، آماندا نونز و کیلا هریسون را در این فهرست آورده است.
ترامپ در پیام خود نوشت که برای دفاع از دولتش در برابر آنچه «چپ افراطی دیوانه» خواند، به این افراد نیاز دارد. او افزود که دانا وایت می‌تواند سخنگویی متفاوت از دیگر سخنگویان کاخ سفید باشد.
با این حال، یکی از دستیاران کاخ سفید به سی‌ان‌ان گفته است که ممکن است پیشنهاد ترامپ فقط جنبه شوخی داشته باشد.
دانا وایت در واکنش به پیام ترامپ، در یک نشست خبری در لندن گفت که به واشنگتن می‌رود تا روز دوشنبه با رئیس‌جمهور امریکا در کاخ سفید دیدار کند.
او درباره نتیجه این دیدار گفت: «مطمئنم پس از آن حرف‌های بیشتری برای گفتن خواهم داشت.»
وایت در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی جمع کردن مسئولیت سخنگویی کاخ سفید با سمت‌های فعلی‌اش در دنیای ورزش‌های رزمی گفت که هم‌اکنون نیز مسئولیت‌های زیادی دارد. او درباره گفت‌وگوهای قبلی خود با ترامپ توضیح بیشتری نداد.
مدیرعامل یو‌اف‌سی پیش از این نشست خبری، تصویری از خود در پشت تریبون اتاق نشست‌های خبری کاخ سفید در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده و زیر آن نوشته بود: «به سوی فصل بعدی». این تصویر با هوش مصنوعی ساخته شده بود و انتشار آن به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال پذیرفتن پیشنهاد ترامپ دامن زد.
استیون چانگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، نیز پیام ترامپ درباره پیشنهاد این سمت به وایت را بازنشر کرد و نوشت: «عالی است! انجامش بده، دانا وایت!»
دانا وایت از دوستان و متحدان نزدیک ترامپ به شمار می‌رود. او در همایش‌های ملی حزب جمهوری‌خواه در سال‌های ۲۰۱۶، ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ سخنرانی کرده و در کارزار انتخاباتی ترامپ نیز از او حمایت کرده است. ترامپ هم در سال‌های اخیر بارها در مسابقات یو‌اف‌سی در کنار وایت حضور یافته است.
در ماه جون امسال نیز کاخ سفید میزبان یک مسابقه یو‌اف‌سی در محوطه جنوبی این ساختمان بود. این رویداد به مناسبت ۲۵۰مین سالگرد استقلال امریکا و همزمان با هشتادمین سالروز تولد ترامپ برگزار شد.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده است که سمت سخنگوی کاخ سفید پس از کناره‌گیری کارولین لیویت در پایان ماه اگست خالی مانده بود. کیتی زکریا که پس از او این مسئولیت را برعهده گرفت، تنها پنج روز در این سمت ماند و سپس از آن کنار رفت.
جبهه متحد افغانستان می‌گوید در صد روز گذشته ۱۱۶ عملیات نظامی علیه طالبان در ۲۳ ولایت انجام داده است. این جبهه مدعی شده که در جریان این عملیات‌ها دست‌کم ۱۵۳ عضو طالبان کشته و ۸۹ عضو دیگر این گروه زخمی شده‌اند.
سمیع سادات، رهبر جبهه متحد افغانستان یکشنبه، ۱۷ عقرب در یک پیام ویدیویی به مناسبت صدمین روز آغاز عملیات این جبهه علیه طالبان گفت از این میان ۱۱ عملیات تهاجمی و باقی حملات هدفمند بوده است. او افزود که ۶۰ درصد از حملات هدفمند این جبهه در حوزه جنوب‌غرب افغانستان به عنوان مرکز سیاسی و نظامی طالبان متمرکز بود. به گفته او، در این مدت دست‌کم سه عضو جبهه متحد نیز کشته شده‌اند.
رهبر جبهه متحد تاکید کرد که تمرکز حملات بر این حوزه جغرافیایی عامدانه بود، زیرا این جبهه مصمم است هسته مرکزی طالبان در قندهار را تضعیف کند. او همچنین مدعی شد که جبهه متحد در تمامی ولایات در سراسر افغانستان حضور دارد و در صد روز گذشته روابط خود را با «مبارزان جوان و بزرگان قومی» تحکیم کرده است.
سمیع سادات گفت جبهه متحد همزمان با اقدامات نظامی در این مدت، به فعالیت‌های سیاسی خود نیز ادامه داده است. او افزود که این جبهه در صد روز گذشه با بزرگان سیاسی افغانستان به هدف تقویت اتحاد افغان‌ها چندین نشست برگزار کرده است.
این فرمانده مخالف طالبان گفت نیروهای جبهه متحد در افغانستان، از زمان آغاز عملیات نظامی تاکنون افزایش یافته است. او مدعی شد که در این مدت به‌رغم تلفاتی که نیروهای طالبان متحمل شد، در سطح رهبری این گروه اختلافاتی به میان آمده است.
رهبر جبهه متحد مدعی شد که اخیرا روسیه در کنار ترمیم سلاح، از طریق بلاروس در زمینه آموزش‌های نظامی و استخباراتی با طالبان همکاری کرده است. او گفت جبهه متحد به روسیه نامه اعتراضی فرستاده تا از حمایت نظامی طالبان دست بکشد؛ زیرا این اقدامات به سود منطقه نیست.
جبهه متحد به رهبری سمیع سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه ارتش افغانستان در دهم اسد اعلام کرده بود که عملیات نظامی خود را علیه «طالبان و سایر گروه‌های تروریستی» در افغانستان آغاز کرده است. این جبهه عملیات نظامی علیه طالبان را در راستای «ماموریت آزادی افغانستان» و بازگرداند قدرت به مردم عنوان کرد.
جبهه متحد از آن زمان تاکنون از حملات متعدد به طالبان در ولایت‌های مختلف، به‌ویژه هلمند، قندهار، نیمروز و دیگر نقاط افغانستان خبر داده است. در ۲۲ میزان جبهه متحد مدعی شد که در درگیری با طالبان در قندهار سه عضو این گروه را کشته است. فرماندهی پولیس طالبان در قندهار گفت در این درگیری دو «مخالف مسلح» را کشته است.
توبیاس کراوزه، فرستاده ویژه آلمان برای افغانستان، روز شنبه در نشستی در برلین بر حمایت از حقوق زنان و دختران افغان تأکید کرد و گفت جامعه جهانی باید وضعیت آنان را همچنان در کانون توجه خود نگه دارد. او در عین حال، خواستار «تعامل فنی» با طالبان نیز شده است.
نشستی با محوریت افغانستان و با حضور شماری از سیاست‌مداران، کارشناسان افغان و آلمانی روز جمعه و شنبه در برلین برگزار شد.
توبیاس کراوزه در این نشست گفت که جامعه جهانی باید در کنار رسیدگی به نیازهای بشردوستانه، وضعیت زنان و دختران افغانستان را نیز در کانون توجه خود نگه دارد.
این مقام آلمانی همچنین بر اهمیت تداوم «ارتباطات فنی» با طالبان برای پیشبرد برنامه‌های بشردوستانه و رسیدگی به نیازهای شهروندان افغانستان تأکید کرد و گفت کمک‌رسانی به مردم افغانستان باید ادامه یابد.
در همین نشست، محمد اکرم خپلواک، معاون پیشین شورای عالی مصالحه ملی افغانستان که به گونه مجازی درین نشست صحبت میکرد، گفت محرومیت دختران از آموزش در افغانستان ناشی از کمبود امکانات، مشکلات ساختاری یا نصاب آموزشی نیست. او افزود که ممنوعیت آموزش دختران در حاکمیت طالبان «یک موضوع سیاسی» است و نه یک مشکل فنی یا اداری.
او از جامعه جهانی خواست حمایت از حق آموزش زنان و دختران افغان را همچنان در اولویت خود حفظ کند.
بکتاش سیاووش، نماینده پارلمان پیشین افغانستان، رویکرد کشورهای اروپایی، به‌ویژه آلمان، در قبال طالبان را مورد انتقاد قرار داد. او گفت تعامل اروپا با طالبان از سطح تعامل فراتر رفته و در عمل به معنای به‌رسمیت‌شناختن این گروه است. سیاووش استدلال کرد که سپردن سفارت‌خانه‌ها و قنسولگری‌های افغانستان به طالبان، زمینه تسلط این گروه بر نمایندگی‌های دیپلماتیک افغانستان را فراهم کرده است.
سیاووش همچنین گفت کشورهای اروپایی از به‌کار بردن اصطلاح «به‌رسمیت‌شناختن طالبان» خودداری می‌کنند، زیرا این گروه به نقض گسترده حقوق بشر، محدود کردن حقوق زنان و اتخاذ سیاست‌های ضدانسانی متهم است و پذیرش رسمی آن با ارزش‌ها و شعارهای اعلام‌شده کشورهای اروپایی سازگار نیست.
او افزود که در عمل، کشورهای اروپایی با سیاست‌های خود از اصولی که همواره بر آن تأکید کرده‌اند فاصله گرفته‌اند.
بکتاش سیاووش پیش از این نیز در نشستی در پارلمان اروپا نسبت از مواضع دوگانه این اتحادیه انتقاد کرد و گفت اتحادیه اروپا باید تصمیم بگیرد با مردم افغانستان است یا با طالبان.
نشستی با عنوان «افغانستان؛ پایان یک فصل؟ پس از پنج سال حاکمیت طالبان، چه باید کرد؟» روز جمعه و شنبه در برلین برگزار شد. در این نشست، شرکت‌کنندگان درباره تحولات سیاسی افغانستان، وضعیت حقوق بشر، بحران بشردوستانه، حقوق زنان و دختران و آینده روابط جامعه جهانی با افغانستان بحث و تبادل نظر کردند.
این برنامه با همکاری چند نهاد علمی و پژوهشی آلمان، از جمله مرکز آموزش بزرگسالان و خانواده ایالت‌های نوردراین-وستفالن و لیپه، آکادمی پروتستانی ویلیگست، بنیاد کنراد آدناوئر و مؤسسه کلیسا و جامعه وابسته به کلیسای پروتستان وستفالن برگزار شد.
خان‌جان الکوزی، رئیس اتاق مشترک بازرگانی و صنایع افغانستان و پاکستان اظهارات رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان درباره ثبت نشدن بخشی از مبادلات تجاری میان دو کشور را رد کرد. او گفت تجارت میان دو کشور از مسیرهای گمرکی با ثبت کالاها در سیستم انجام می‌شود.
آقای الکوزی در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال، به اظهارات کمال‌الدین توحید، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان واکنش نشان داد و گفت انتقال پول به دلیل محدودیت‌های بانکی، گاهی از طریق صرافی‌ها و حواله انجام می‌شود، اما کالاهای تجاری باید از مسیر گمرک عبور کنند و در سیستم‌های گمرکی ثبت شوند.
پیشتر آقای توحید گفته بود که بخشی از مبادلات تجاری میان افغانستان و ایران از مسیرهایی انجام می‌شود که در آمارهای رسمی دو کشور ثبت نمی‌شوند و به همین دلیل، حجم واقعی تجارت ممکن است بیشتر از ارقام اعلام‌شده باشد.
خان‌جان الکوزی این اظهارات را رد کرد و گفت افغانستان با ایران مسیرهای قاچاقی و غیرقانونی تجاری ندارد و کالاهای وارداتی در گمرک‌های دو کشور ثبت و پس از طی مراحل گمرکی، محصول می‌شوند.
او افزود در گذرگاه‌های مرزی دوغارون، اسلام‌قلعه و نیمروز سیستم‌های گمرکی فعال است و اطلاعات کالاهای وارداتی در این سیستم‌ها ثبت می‌شود. به گفته او، پس از ثبت اطلاعات، برای محموله‌ها اسناد گمرکی صادر و مراحل پرداخت تعرفه و محصول انجام می‌شود.
رئیس اتاق مشترک بازرگانی افغانستان و پاکستان گفت به دلیل محدودیت‌های بانکی افغانستان انتقال پول میان دو کشور در برخی موارد از طریق صرافی‌ها و حواله انجام می‌شود و تمام پرداخت‌ها از مسیر نظام بانکی انجام نمی‌شود.
آقای الکوزی در مورد گزارش‌های مربوط به قاچاق دالر از افغانستان به ایران گفت اگر پول به‌صورت فیزیکی از مرز انتقال داده می‌شود، نهادهای مسئول مرزی باید این موضوع را بررسی کنند. او تاکید کرد که این گزارش‌ها و ادعاها باید با دقت بررسی و صحت آنها مشخص شود.
او همچنین گفت اگر پول یا کالا بدون ثبت و طی مراحل قانونی از مرز عبور کند، این اقدام به زیان اقتصاد افغانستان است و باید از آن جلوگیری شود.
آقای الکوزی افزود ثبت دقیق مبادلات تجاری برای هر دو کشور سودمند است زیرا ثبت نشدن کالاها می‌تواند باعث کاهش درآمدهای گمرکی و مالیاتی افغانستان و همچنین ثبت نشدن واقعی میزان صادرات ایران شود.
او تاکید کرد تجارت باید بر اساس سیستم‌های شفاف و با اطلاع نهادهای گمرکی و بانکی انجام شود و حکومت‌‌های دو کشور در صورت وجود تخلف، سیستم‌های نظارتی را تقویت و از مبادلات غیرقانونی جلوگیری کنند.
