نشست شنژن سومین فرصت امسال برای گفتوگوی رودرروی ترامپ و شی است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، نیز در ضیافت چهارشنبه حضور داشت. قرار است رهبران سه کشور پنجشنبه، ۲۸ عقرب در حاشیه نشست اپک گفتوگو کنند.
شی پیش از ورود ترامپ، در جمع مدیران شرکتها از تجارت آزاد دفاع کرد و گفت که چین در برابر سیاستهای محدودکننده تجارت خواهد ایستاد.
واشنگتن از بیجینگ چه میخواهد؟
به گزارش اسوشیتدپرس، ترامپ امیدوار است دوستیاش با شی به تمدید آتشبس تجاری دو کشور کمک کند. واشنگتن و بیجینگ سال گذشته، پس از چند دور افزایش تعرفه بر کالاهای یکدیگر، به این آتشبس رسیدند.
اسکات بسنت، وزیر مالیه امریکا هفته گذشته گفت که واشنگتن میخواهد امریکا بخش بیشتری از کالاهای مورد نیازش را در داخل تولید کند و چین نیز بخش بیشتری از تولیداتش را در بازار داخلی بفروشد. خواسته فوری واشنگتن این است که بیجینگ به دو تعهد پیشین خود عمل کند، خرید محصولات زراعتی امریکا را افزایش دهد و محدودیتهای صادرات عناصر کمیاب را کاهش دهد.
برای کشاورزان امریکایی، بهویژه تولیدکنندگان سویا، میزان خرید چین بر درآمدشان اثر میگذارد. برای کارخانههای امریکایی، دسترسی به عناصر کمیاب اهمیت دارد. این مواد در ساخت وسایل الکترونیکی و باتریها به کار میروند و چین سهم بزرگی از عرضه جهانی آنها را در اختیار دارد. واشنگتن برای تأمین این مواد از کشورهای دیگر سرمایهگذاری کرده است، اما کاهش وابستگی به چین زمان میبرد.
رقابت بر سر تراشه، برق و نیروی متخصص
ترامپ هوش مصنوعی را یکی از پایههای رشد اقتصادی امریکا میداند. حکومت او امیدوار است تراشههای انویدیا و مدلهای هوش مصنوعی شرکتهایی چون اوپنایآی و انتروپیک به رونق دوباره تولید در کارخانههای امریکایی کمک کنند. این فناوری کاربرد نظامی نیز دارد.
به گفته بسنت، واشنگتن و بیجینگ در حال برقراری تماس مستقیماند تا در صورت بروز حادثه یا خطری در زمینه هوش مصنوعی، یکدیگر را آگاه کنند.
چین به پیشرفتهترین تراشههای امریکایی دسترسی ندارد، اما شرکتهای چینی برای راهاندازی سیستمهای هوش مصنوعی از برق ارزان بهره میبرند. توان صنعتی چین نیز به این کشور کمک کرده است که در ساخت روباتهای انساننما پیش برود.
چین در جذب پژوهشگران هم از رقیبان اصلی امریکاست. بر اساس گزارش مرکز کارنگی، از میان پژوهشگران برجستهای که سال گذشته در یک کنفرانس بزرگ هوش مصنوعی شرکت کردند، حدود ۴۱ درصد در چین کار میکردند و ۳۴ درصد در امریکا.
صادرات خارق العاده چین
موترهای برقی چین با قیمت پایین و امکاناتی که معمولاً در مدلهای گرانتر دیده میشود، در اروپا خریدار پیدا کردهاند. پس از آنکه ترامپ تعرفهها را بالا برد، شرکتهای چینی فروش کالاهای خود را در اروپا، جنوبشرق آسیا، امریکای لاتین و افریقا افزایش دادند. امسال برای دومین سال پیاپی، ارزش صادرات چین بیش از یک تریلیون دالر از وارداتش بیشتر شده است.
در داخل چین، خانوادهها همچنان در خرج کردن محتاطاند. بر اساس آمار سپتامبر، نرخ بیکاری جوانان حدود ۱۸ درصد بود، در حالی که نرخ عمومی بیکاری در شهرها به ۵.۲ درصد میرسید. مکس زنگلاین، اقتصاددان ارشد موسسه «کانفرانس بورد»، میگوید که دستمزدها بهکندی بالا میرود و بسیاری از مردم از آینده شغلی خود مطمئن نیستند. به گفته او، همین نگرانیها تلاش حکومت برای تشویق مردم به خرید بیشتر را دشوار کرده است.
در امریکا نرخ بیکاری پایین است، اما شهروندان از اینکه قیمتها سریعتر از دستمزدها بالا میرود، ناراضیاند. وعده ترامپ برای کاهش کسری تجاری نیز هنوز عملی نشده است. امریکا برای توسعه هوش مصنوعی، تراشههای بیشتری از تایوان و کوریای جنوبی میخرد و وارداتش از کشورهایی چون ویتنام نیز افزایش یافته است.
بر اساس آمار اداره سرشماری امریکا، اگر روند کنونی ادامه یابد، ارزش واردات کالای این کشور برای سومین سال پیاپی دستکم ۱.۲ تریلیون دالر بیشتر از صادراتش خواهد بود.
موقعیت سیاسی ترامپ و شی
ترامپ در حالی وارد دو سال پایانی ریاستجمهوریاش میشود که جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای اکثریت هر دو مجلس کانگرس را از دست دادهاند. شی، پس از ۱۴ سال در قدرت، جایگاه خود را در حزب کمونیست محکمتر کرده است. کمیته مرکزی حزب ماه گذشته اخراج شماری از مقامها را تأیید کرد و خواستار انضباط بیشتر در صفوف حزب شد. انتظار میرود شی خزان آینده برای چهارمین دوره رهبری حزب را به دست گیرد.
پس از شنژن، نشست ماه آینده گروه بیست در نزدیکی میامی میتواند چهارمین فرصت امسال برای دیدار ترامپ و شی باشد. برای کشاورزان و کارخانهداران امریکایی، نتیجه این گفتوگوها را میتوان با دو پرسش سنجید. چین چه مقدار سویا از امریکا میخرد و دسترسی صنایع امریکایی به عناصر کمیاب چین چقدر آسانتر میشود؟