لنډي کوتل کې د تورخم دروازې د تړل کېدو په پار لواړګینیانو لاریون وکړ

پولیس چارواکی شهریار سکندر وايي، په ابو قاسم کشمیري مشهور محمد ریاض د روالکوټ په جومات کې د نامعلوم وسلوال په برید کې ووژل شو.

روال کوټ د هند تر واک لاندې کشمیر ته نږدې او د پاکستان تر واک لاندې کشمیر له مرکز مظفر اباد ۱۳۰ کیلومتره لرې پروت ښارګوټی دی.

ښاغلی سکندر د جومات د ملا په حواله وايي، پر ټپټي یا موټر سایکل سپور وسلوال پر ریاض څلور ډزې وکړې او بیا له سیمې وتښتېد.

ریاض د هند تر کنټرول لاندې کشمیر اوسېدونکی و او په ۱۹۹۰ کلونو کې پاکستان ته کډه شوی و.

نوموړی د جماعت الدعوه په نوم خیره ټولنې یو مشر او د دې ټولنې اړوند لشکر طیبه وسلوالې ډلې قومندان و.

هند لشکر طیبه په ممبیي کې د ۲۰۰۸ کال په بریدونو تورنوي، چې له امله یې ۱۶۶ کسان ووژل شول.

د جماعت دعوه ډلې ویاند په دې هکله له رویټرز سره له خبرو ډډه کړې ده.

تېر کال پاکستان پر هند تور پورې کړ چې د جماعت الدعوه د بنسټګر حافظ سعید له کور سره نږدې یې د بم پلان درلود، خو هند دا تور رد کړ.

د جمو کشمیر متحد غورځنګ غړی سردار رضوان حنیف وايي، ریاض د خپل وطن له ازادۍ سره د مینې له امله ووژل شو.

د کشمیري وسلوالو بلې ډلې حزب المجاهدین مشر سید صلاح الدین هم د ریاض وژل غندلي دي.

په روان کال کې دا د هند ضد دریم مشر دی چې په پاکستان کې وژل کېږي.

تېره فبروري د حزب المجاهید یو قومندان بشیر احمد پیر په راولپنډۍ کې او د البدر مجاهدینو پخوانی قومندان سید خالد رضا هم په کراچۍ کې ووژل شو.

هند او پاکستان د کشمیر پر ملکیت دعوه لري او دوه ځلې د دې سیمې پر سر سره نښتي هم دي.

هند له لسیزو راهیسې پر پاکستان تور لګوي چې د دغه هېواد تر واک لاندې کشمیر کې د تاوتریخوالي لپاره د وسلوالو ملاتړ کوي.

اسلام اباد دا تورونه ردوي او هند د پاکستاني بېلتونپالو په ملاتړ تورنوي.

مېرمن بلوڅ دا هم وویل چې دا وسلې په افغانستان کې له امریکا پاتې دي او دغه حالت ته د نړیوالې ټولنې پام پکار دی.

تر دې مخکې د پاکستان سرپرست لومړي وزیر ویلي و، چې په افغانستان کې له امریکا په پاتې وسلو په پاکستان کې بریدونه کېږي.

خو وړمه ورځ د امریکا د امنیت شورا ویاند جان کربي د پاکستان د لومړي وزیر دغو څرګندونو ته په ځواب کې ویلي:« موږ په افغانستان کې هیڅ پوځي تجهیزات نه دي پرېیښي.»

جان کربي زیاته کړې:« له افغانستانه د راوتو په مهال مو ځینې تجهیزات پاتې کېدل چې هغه مو هم له منځه یووړل.»

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې، که څه هم له تېرو دریو ورځو راهیسې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د تورخم دروازې تړل کېدو ته اشاره ونه کړه، خو ویې ویل «که د پاکستان له لوري پوله بنده وي، نو لامل به یې بد امنیتي حالت وي.»

نوموړې دا هم وویل چې په چترال کې د پاکستاني طالبانو د برید په هکله یې هم «افغان چارواکو» ته خپله اندېښنه ښودلې ده.

پاکستاني چارواکي وايي، چترال ته له افغان خاورې وسلوال اوښتي او برید یې کړی دی.

خو د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد د پاکستاني چارواکو دا ادعا بې ځایه بللې او وايي، د پاکستاني طالبانو وسله‌وال برید د افغانستان له خاورې په ګټه اخیستو نه دی شوی.

پولیسو ډان ورځپاڼې ته ویلي، چې دغه شخړه وروسته له هغې رامنځته شوه، چې یوه «ممنوعه مذهبي فرقه» د ماتم کوونکو پروګرام ته ورغلې وه.

پولیسو د مذهبي فرقې د نوم له اخیستو پرته وویل، چې پر دې مراسمو د دوی یو اعتراض دا دی چې د اربعین له مراسمو وروسته د ماتم لروونکو پلي تګ او راغوڼډېدلو په اربعین مراسمو کې نه شته.

د پولیسو په وینا؛ سړکونو ته د ماتم کوونکو له ننوتلو وروسته شخړه رامنځ ته شوه او دواړو لورو یو پر بل د ډبرو او لرګو ګوزارونه وکړل.

په دې شخړه کې د يوې لاروې نجلۍ په ګډون اته تنه ټپيان شوي. خو يوه ځايي روغتيايي چارواکي وويل، چې روغتون ته ١١ ټپيان ور وړل شوي دي.

د طالبانو د سرچینو په وینا؛ د تورخم دروازه د مسافرو او سوداګریزو موټرو له کاروانونو پاکه شوې ده.

له هغه ځايه يوه عيني شاهد وويل، چې د مړو او ناروغانو په ګډون هيچا ته د تورخم له لارې د تېرېدو اجازه نه ورکول کېږي.

د پاکستان په یوه روغتون کې د مغزي تومور له امله د مړ شوي افغان ماشوم کورنۍ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی د دویمې ورځې لپاره هم په تورخم کې د خپل ماشوم له جسد سره ولاړ دي.

د چهارشنبې په ورځ (د وږي ۱۵مه) د تورخم پر پوله د طالبانو او پاکستاني پوله ساتو ځواکونو ترمنځ نښته شوې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ادعا کړې، چې د دې ډلې غړو د پاکستان د برید په وړاندې غبرګون ښودلی دی. خو پاکستاني چارواکو د ډزو د پيل پړه پر طالبانو اچولې ده.

ډزې د چهارشنبې په ماسپښین پیل شوې او شاوخوا دوه ساعته یې دوام وکړ. سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي؛ ډزې هغه مهال پیل شوې، چې وسله والو طالبانو د تورخم دروازې ته څېرمه د پوستې جوړول پیل کړل او پاکستاني ځواکونو یې د مخنیوي هڅه وکړه.

پاکستاني چارواکو ویلي، چې طالبانو دغه پوسته د دغه هېواد له چارواکو سره له تفاهم پرته په داسې سیمه کې جوړه کړې ده، چې تفاهم نه و موجود.

سیمه ییزو سرچینو افغان انټرنشنل ته ویلي، چې په نښته کې لږ تر لږه دوه طالبان وژل شوي او یو پاکستانی سرتېری ټپي شوی دی.

پاکستاني رسنیو ویلي، چې د دواړو لورو استازو د جګړې له پیل مخکې له یو بل سره لیده کاته کړي دي. خو تر اوسه معلومه نه ده چې د غونډې اجنډا څه وه او د کومې موضوع پر سر شخړه د دواړو لورو ترمنځ په ډزو بدله شوه.

د طالبانو د ننګرهار د امنيه قوماندانۍ وياند عبدالبصير زابلي وايي، دواړه لوري هڅه کوي، چې د جګړې پر لاملونو او انګيزو خبرې وکړي.

تورخم د افغانستان او پاکستان ترمنځ د مالونو او مسافرو د تګ راتګ اصلي ترانزیت دی. د رسمي شمېرو له مخې له دې لارې هره ورځ لسګونه زره مسافر تګ راتګ کوي.

د پاکستان او افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو د ګډې خونې مشر ضیاالحق سرحدي رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې د تورخم د بندېدو له امله د مېوو، سبزیجاتو او نورو توکو سلګونه بار وړونکي لارۍ پر سړک ولاړې دي.

د ښاغلي سرحدي په وینا له دې جګړې وروسته سوداګرو ته درانه زیانونه اوښتي دي.

په دې کتنه کې هغه د دواړو ګاونډیو او وروڼو هېوادونو ترمنځ پر معاصرو اړیکو ټینګار وکړ.

داسې ښکاري چې د حامد کرزي پر سفرونو د طالبانو د نویو محدودیتونو په اړه د خبرونو په پراخو خپرېدو سره هغه یو ځل بیا له بهرنیو چارواکو سره لیده کاته کړي دي.

حامد کرزي ته نېږدې سرچينو د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ١٣مه) افغانستان انټرنشنل ته وويل، چې طالبانو د ایران د اسلامي جمهوري دولت پلاوي ته اجازه نه ده ورکړې، چې له کرزي سره وګوري.

تر دې مخکې طالبانو د کرزي پر بهرنیو سفرونو بندیزونه لګولي وو.

طالبانو ادعا کړې چې دا بندیزونه د داعش له بریدونو څخه د کرزي د ساتنې لپاره لګول شوي دي.

سرچينې زياته کړې، چې طالبان له بهرنيو چارواکو سره د کرزي په ليدنو کې د نجونو د ښوونځيو د بيا پرانيستلو او د يوه ټول شموله حکومت د جوړولو په اړه له خبرو سره موافق نه دي.