د جرمني د بهرنیو چارو وزارت یو چارواکي د تمنا زریاب پریاني سره لیدنه وکړه

نوموړي دغه څرګندونې د بشري حقونو له يوې افغانې فعالې تمنا زرياب پرياني سره په خبرو وکړې چې د جرمني په کولن ښار کې يې د نه خوړو اعتصاب کړى.

د ملالې یوسفزۍ مور او پلار د دوشنبې په ورځ د تمنا زریاب پریاني د غوښتنو د ملاتړ لپاره جرمني ته ولاړل.

دوی په افغانستان کې د ښځو پر ژوند د طالبانو لخوا لګول شوي محدودیتونه د "جسنتي توپیر سخته بڼه" وبلله.

د ملالې یوسفزۍ پلار ضیاالدین یوسفزي وویل: "زه فکر کوم چې د افغانستان د نژادي تبعیض بېلابېلې بڼې موجودې دي؛ ځکه چې په افغانستان کې د ښځو په اړه هغه څه چې په افریقا کې په تور پوستو باندې پلي شوي، ډېر سخت وو."

د ملالې مور تورپیکۍ یوسفزۍ هم له نړۍوالې ټولنې وغوښتل، چې په افغانستان کې د ښځو او نجونو د حقونو په تېره بیا د زده کړو له حقه ملاتړ وکړي.

تر دې مخکې ښاغلي یوسفزي د تمنا زریاب پریاني او د بشري حقونو د نورو افغان فعالانو د احتجاج ملاتړ کړی و، چې د دوو هشټګونو په کارولو سره یې "په افغانستان کې د جنسیتي توپیر مخه ونیسئ" او "پرېږدئ چې افغان نجونې زده کړې وکړي".

تمنا زریاب پریاني د ښځو د حقونو فعاله د جمعې په ورځ د سپتمبر له لومړۍ نېټې راهیسې یې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان کې د "جنستي توپیر" په رسمیت پېژندلو لپاره د نه خوړو اعتصاب کړی دی.

په دې لاريون کې د افغانستان او ايران د بشري حقونو يو شمېر فعالان له مېرمن پرياني سره ملتيا کوي.

تر دې دمه د جرمني د دوسلډورف ایالت د پارلمان مرستیال له میرمن پریاني سره په کولن ښار کې د هغې د ناستې په خیمه کې لیدلي دي.

هغه د افغان ښځینه فعالانو سره په یوه غونډه کې د تمنا زریاب پریاني د نه خوړلو اعتصاب پای ته رسولو غوښتنه وکړه او هغې ته یې د هېواد په پارلمان کې د وینا کولو بلنه ورکړه.

همدارنګه اغلې پریاني د افغانستان انټرنشنل ته تایید کړه، چې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ هغې ته ټیلیفون کړی.

همدارنګه د جرمني د پارلمان غړې، شاهینه ګامبیر، چې افغاني نژاده ده، په کولن ښار کې د تمنا پرياني د نه خوړلو اعتصاب د "یوه قوي اعتراض وسیله" وبلله.

د جرمني په پارلمان کې د زرغون ګوند استازې وویل؛ د دې وسیلې انتخاب ښيي چې په افغانستان کې د ښځو وضعیت څومره کړکیچن دی

په اعلامیه کې ویل شوي، د پاکستان حکومت پر خپله خاوره د بل چا هیڅ ډول لاسوهنه نه شي زغملی ځکه په دې سره د پاکستان حاکمیت تر پوښتنې لاندې راځي.

همدارنګه په دغه اعلامیه کې ویل شوي:«کله چې مو د سپټمبر په ۶مه د طالبانو له لوري د غیرې قانوني ابادیو د جوړدولو مخه ونیوله د طالبانو له لوري د یوه سولیز هوډ پر ځای د پاکستاني پوځیانو پوستې په نښه شوې، په تورخم کې یې زیربناوې زیانمنې کړې او د پاکستان او افغان ولسي وګړو ژوند یې په خطر کې واچاوه»

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، د دغه هیواد پر سرحدي پوستو دا ډول بې دلیله او بې توپیره ډزې په هیڅ صورت د توجیه وړ نه دي. او د طالبانو له لوري بې دلیله ډزې د ترهګر زړور کوي.

پاکستان په دغه اعلامیه کې ی‍و ځل بیا په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د پټنځاینو په شتون ټینګار کړی.

موږ تل هیله لرلې ده چې له افغانستان سره پوله د دواړو هیوادونو تر منځ د سولې او دوستۍ پوله وي.

موږ له لسیزو راهیسې پاکستان ته د خپلو افغان وروڼو او خویندو ښه راغلاست په خلاصه غیږ کړی دی.

د افغانستان او پاکستان پر پوله د طالبانو له لوري د پرلپسي غیرې ضروري پارونو په مقابل کې پاکستان له زغم څخه کار اخیستی او تل خبرو ته لومړیتوب ورکوي. د تورخم لنډ مهاله بندول د سختو قضیو پر مهال کیږي، لکه د ۶ سپټمبر پیښه او یا هم د افغانستان خاوره په پاکستان کې دننه د بریدونو لپاره د کارولو پر مهال .

د دغه اعلامیې په یوه برخه کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د تیرې ورځې اعلامیې ته هم غبرګون ښودلی، وايي، په یاده اعلامیه کې د پاکستان د اقتصادې او بهرنۍ سوداګرۍ په اړه ځینې بې بنسټه څرګندونې شاملي وي.

پاکستان چمتو دی چې د رغنده خبرو اترو له لارې ټولې دوه اړخیزي مسلې او اندیښنې حل کړي چې د دواړو هیوادونو اقتصادي اړیکېلا پیاوړې شي.

په دغه اعلامیه کې له طالبانو غوښتل شوي چې د پاکستان اندېښنې په پام کې ونیسې، د پاکستان د ځمکنۍ بشپړتیا ته دروناوی وکړي او د ډاډ فضا رامنځته کړي چې د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد د تروریستي بریدونو لپاره نه کاریږي.

دوی وايي که‌ څه هم په تېرو دوو کلونو کې یې په دې اړهڅو ځلې لاریونونه هم کړي خو تراوسه پورې په دې برخه کې د سرپرست حکومت لخوا هېڅ ګام نه دی اخیستل شوی.

بل خوا، د مالیې وزارت وایي، تر هغه چې د سرپرست حکومت مشر په دې تړاو لارښوونه و نه کړي، دوی په دې برخه کې څه نه شي کولای.

تر دې وړاندې مالیې وزارت ویلي و، چې څه باندې ۴۹ زره په کورناستو کارکونکو ته چې څه باندې لس زره ښځې پکې شاملې دي، خپل حقونه نه دي ترلاسه کړي.

د یادولو ده چې د سرپرست حکومت چارواکي ددغو کورناستو د حقونو د نه ورکولو اصلي لامل نه په ډاګه کړی.

د اسلام کلا د سرحدي عسکرو آمر په خبره، له یاد شمیر څخه ۱۳۲۱ تنه کډوال نړيوال سازمان دفتر ته د مرستو د ترلاسه کولو په موخه ورپيژندل شوي.

په وروستیو میاشتو کې له ایران څخه د افغان کډوالو په زور شړل زیات شوي دي.

ایران وايي، د ډېری افغان کډوالو د بېرته ستنېدو لامل دغه هېواد ته په ناقانونه ډول راتګ، دغلته پاتې کېدل او یا هم د دوی په پاسپورټونو کې د وخت ختمېدل دي.

دا مهال په ایران کې شاوخوا پنځه میلیونه افغان کډوال ژوند کوي؛ چې ایران دا مهال د دغو کډوالو د اېستلو بهیر چټک کړی دی.

سرفراز بګټي ویلي، چې تیره اوونۍ په چترال کې د پاکستاني طالبانو برید په افغانستان کې پلان شوی و، خو تر اوسه روښانه نه ده چې په دغه برید کې افغانان هم لاس لري او که نه.

هغه د خیبر پښتونخوا په چترال سیمه کې د تېرې چهارشنبې په ورځ د پاکستاني طالبانو هغه برید ته اشاره وکړه چې پکې ګڼو پاکستاني پوځیانو ته مرګ ژوبله اوښتې وه.

د پاکستان د کورنیو چارو لنډمهاله وزیر په اسلام اباد کې د یوې خبرې غونډې پر مهال هیله څرګنده کړه چې افغان طالبان دې د دوحې تړون عملي کړي او ډاډ دې ورکړي چې د افغانستان خاوره به د چا پر ضد نه کارول کېږي.

دغه پاکستاني چارواکي په چترال کې د برید کوونکو هویت ته په اشارې سره زیاته کړه: «دا مهمه نه ده چې دا برید چا کړی دی، زموږ لپاره دوی ټول ترهګر دي."

د پاکستان دغه امنیتي چارواکی وايي، د ترهګرۍ د کچې لوړېدل دومره لوی نه دي، چې موږ وویروي.

نوموړي ټینګار وکړ چې حکومت به هیچا ته اجازه ورنه کړي چې خپلې غوښتنې پر موږ په زور وتپي.

په چترال کې د تېرې اوونۍ د برید په غبرګون کې د پاکستاني طالبانو ویاند دا برید یو لوی عملیات بللياو ادعا یې کړې وه چې د ټي ټي پيڅو کلي هم نیولي.

چترال د افغانستان له کونړ، نورستان او بدخشان ولایتونو سره ګډه اوږده پوله لري.