د پاکستان پخوانی دفاع وزیر: ترهګر له افغانستانه د ناروغ لرونکو په پلمه پاکستان ته ننوځي

د دغه وزارت په خبرپاڼه کې راغلي چې د موسیقي اورېدل د «ځوانانو اخلاقو ته زیان رسوي او د هغوی د ګمراهۍ لامل کیږي.»

تر دې وړاندې طالبانو په بېلابېلو ولایتونو کې د ودونو په مراسمو کې د موسیقۍغږولو مخه نیولې وه.

طالبان د موسیقۍ اورېدل "حرام" ګڼي او په تېرو دوو کلونو کې د امربالمعروف استازو په ځلونو، خلک د موسیقۍ له غږولو او اورېدلو منع کړي و.

په تېرو میاشتو کې داسې راپورونه هم ورکړل شوي چې طالبانو د موسیقۍ الات مات کړي او یو شمېر سیمه ییز هنرمندان یې نیولي او ځورولي دي.

د طالبانو د امرباامعروف وزارت د روان کال د چنګاښ میاشتې په ۲۷ مه اعلان وکړ چې د کابل په ګډون یې په یو شمېر ولایتونو کې د موسیقۍ وسایل راټول کړي او سوځولي یې دي.

طالبانو د دې موسسې کارکوونکي په تېرو څو ورځو کې د غور په دفتر کې ونيول او کابل ته یې ولېږدول.

د راپورونو له مخې، په نیول شویو کسانو کې یو امریکايي تبعه هم شامل دی. دغه موسسه وايي، تر اوسه د خپلو کارکوونکو د نیولو په لامل نه پوهیږي.

دغې غیر انتفاعي موسسې ویلي، چې د طالبانو د اقتصاد وزارت، چې دا سازمان ورسره ثبت دی، د دې پیښې په اړه راپور ورکړی.

د دغه سازمان په خبرپاڼه کې راغلي: «موږ د خپلو ۱۸ همکارانو د ژر تر ژره خلاصون لپاره له ملګرو ملتونو، په افغانستان کې د نادولتي موسسو د همغږۍ ادارې او اکبر موسسې سره په ګډه هڅه کوو».

د نړیوال مرستندویه ماموریت ویلي، چې د افغانستان ارزښتونو، دودونو او کلتور ته ارزښت او درناوی لري.

دې سازمان زیاته کړې، موږ په دې اصولو ولاړ یو چې مرستې به د کوم خاص «سیاسي یا مذهبي» لید لپاره نه کارېږي.

دغه سازمان وايي، چې دوه افغان کارکوونکي او د دې ډلې يو نړیوال همکار د يکشنبې په ورځ -د وږۍ په ۱۲مه - او ١٥ نور کارکوونکي يې چې د غور په دفتر کې کار کاوه د همدې میاشتې په ۲۲مه نېټه ونیول شول.

د طالبانو له واکمنې راپه دیخوا، دې ډلې په افغانستان کې د نړیوالو بنسټونو پر فعالیتونو سخت بندیزونه لګولي دي.

د امریکا د څار یوې ادارې، د روان کال په لومړیو کې راپور ورکړ، چې طالبان په افغانستان کې خصوصي موسسې ځوروي.

ذبیح الله مجاهد د اذربایجان له سي بي سي تلوېزون سره مرکه کې وايي، د ځمکنۍ بشپړتیا په برخه کې د اذربایجان ملاتړ کوي.

هغه په دې مرکه کې چې پرون خپره شوه زیاتوي: د ځمکنۍ بشپړتیا موضوع طالبانو ته خورا ډېر اهمیت لري، فکر کوم هغومره مهمه ده لکه اذربایجان ته چې مهمه ده.

د اذربایجان او ارمنستان ځواکونو پر ۲۰۲۰ کال نږدې شپږ اونۍ د دې سیمې پر سره جنګ درلود، چې ۶۵۰۰ کسان پکې ووژل شول.

دا جګړه د روسیې په منځګړتوب بنده شوه او دواړو اوربند سره وکړ، خو بیا هم وخت ناوخت د دوی ترمنځ نښتې کېږي.

د ارمنستان لومړي وزیر نیکول پاشینیان تېره چارشنبه په پولیټیکو سره مرکه کې وویل، له اذربایجان سره د ټکر بیا زیاتېدو امکان شته او په دې سبب یې ځواکونه خپلو اډو ته ستانه شوي دی.

ذبیح الله مجاهد دا هم ویلي چې د طالبانو حکومت له اذربایجان سره همکارۍ ته تیار دی او غواړي سفارت یې په کابل کې پرانیستل شي او د دوی استازي هم په باکو کې ومنل شي.

ښاغلی مجاهد زیاتوي چې دوی په افغانستان کې د اذربایجان د سفارت امنیت ټینګوي.

نګورنو قره باغ په نړیواله کچه د اذربایجان برخه بلل کېږي، خو تر یو لک شل زره اوسېدونکي یې ارمنان دي.

د ۱۹۹۰ کلونو په جګړه کې ارمنستان پرې ولکه وکړه، خو په ۲۰۲۰ کال کې یې بیا پر سره درنه جګړه ونښته چې باکو پکې ځینې سیمې بېرته ونیولې، اما د روسیې په منځګړتوب اوربند وشو.

دغه وزارت د افغانستان انټرنشنل د پوښتنې ځواب ته په یوه بریښنالیک کې لیکلي، چې مرستې داسې ځای ته لېږي چې ښځې پکې کار وکړي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت د رسنیو د څانګې څخه فیلیپ هرتزوګ، افغانستان انټرنشنل ته په خپل بریښنالیک کې لیکلي، چې د دې وزارت چارواکي له دغو اعتراض کوونکو سره په تماس کې دي او د هغوی او افغان مدني فعالانو مشورې ته ارزښت ورکوي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزارت دغه چارواکي په خپل بریښنالیک کې ټینګار کړی، چې جرمني خپلې مرستې هغه ځای ته لیږي چې تضمین شي دا مرستې ښځو او ماشومانو ته رسیږي.

ښاغلي هرتزوګ زیاته کړه، چې د دغه هېواد فدرالي حکومت له طالبانو سره په خپل چلند کې ثابت دی.

هغه څرګنده کړه، «موږ د طالبانو له خوا د بشري حقونو سرغړونې په کلکه غندو، په ځانګړې توګه د ښځو او نجونو په وړاندې سیستماتیک تبعیض چې په افغانستان کې له عامه ژوند څخه په زوره ایستل کیږي».

ښاغلي هرتزوګ د هغو اصلاحاتو په اړه چې افغانستان ته یې د بشري مرستو د لېږلو په بهیر کې راوستلي څرګنده کړه: « موږ هغه ځای کې خپلو مرستو ته دوام ورکوو چې ښځې پکې کار وکړي او تضمین شي چې دا مرستې ښځو او ماشومانو ته رسیږي».

تر دې مخکې له طالبانو سره د مالي مرستو سملاسي بندول د هغو افغان ښځینه فعالانو یوه له اساسي غوښتنو څخه وه چې په کولن ښار کې یې د نه خوړو اعتصاب کړی و.

خو د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په خپل برېښنالیک کې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د «جنسیتي توپیر» د پېژندلو په ګډون د اعتراض کوونکو ښځو د نورو غوښتنو په اړه څه نه دي ویلي.

نوموړې دې سرمشریزې ته په وینا کې وویل: «تاسو ښه پوهېږئ چې افغان لوری دا کانال حوړوي، دې کانال جوړېدو سره په منځنۍ اسیا کې د اوبو رژیم او تعادل په بنسټیز ډول بدلېږي.»

نوموړی وايي، د قوش تېپې کانال د ټولو اړخونو او د امو سیند د اوبو پر ژیم د هغه د اغېز ارزولو لپاره دې د اړوند هېوادونو د څېړنیزو موسسو ګډه کارډله جوړه شي.

هغه هیله وښودله چې د اوبو شریکو سرچینو په تړاو سیمه ییزو خبرو کې د افغان استازو پر ګډون هم غور وشي.

دا لومړی ځل دی چې د ازبکستان ولسمشر په افغانستان کې د قوش تېپې کانال په هکله خپله اندېښنه څرګندوي.

قوش تېپه کانال ۲۸۵ کیلومتره اوږد، ۱۵۲ متره سورور او له ۸ تر ۱۲.۵ مترو ژور دی.

طالبان وايي، د دې کانال بشپړېدو سره به په بلخ، جوزجان او فاریاب کې پنځه نیم لکه هکتاره ځمکه خړوب شي.

د دې کانال پرانیسته د پخواني ولسمشر اشرف غني په وخت کې شوې وه، خو د طالبانو د ناامني له امله یې کارونه ځنډېدلي وو.