سرچینې: اصف درانی د یوه لوړپوړي پاکستاني پلاوي سره ډېر ژر کابل ته سفر کوي

کرن ډیکر وویل، د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې په برخه کې د ښځو د مهم رول په اړه د افغان کارپوهانو وړاندیزونه ورته د ارزښت وړ دي او زیاتوي، چې له ښځو پرته به بریالي نه شو.

مېرمن ډیکر په اېکس پاڼه لیکلي، چې دا لیدنه د سه شنبې په ورځ د طالبانو له یوې کاري ‌‌‌‌‌‌ډلې سره وشوه او د دواړو خواوو ترمنځ خبرې له نشه‎‌يي توکو سره د مبارزې په اړه په تخنیکي کچه وې، چې د دوی لپاره د ګډې اندېښنې وړ خبره ده.

د امریکا د سفارت شارژدافیرې زیاته کړه، چې په دغې کتنه کې دواړو لوریو د نشه‌یي توکو د کر، قاچاقو د مخنیوي، د روږدو کسانو د درملنې او د بدیل معیشت په اړه خبرې کړې دي.

نوموړې وويل، له نشه‌يي توکو سره د مبارزې په ټولو برخو کې د نړۍوالې ټولنې د مرستې او د افغان مېرمنو د رول د څرنګوالي په اړه په افغانستان کې دننه او بهر د افغان کارپوهانو وړانديزونه د ارزښت وړ دي او له ښځو پرته په دې برخه کې برياليوب نا شونی دی.

د مېرمن ډکر په خبره، نشه‌‎يي توکي له ډېرې مودې راهیسې د افغانستان او نړۍ د خلکو لپاره یو بشري او اقتصادي ناورین دی.

د امریکا شارژدافیرې په اېکس پاڼه د خپلې لیکنې په دوام زیاته کړې، چې د ملګرو ملتونو او نورو سازمانونو په همکارۍ هڅه کوي یو ځل او د تل لپاره د افغانانو هغه هیله «ناقانونه ناوړه نشه‌یي توکي» له منځه یوړل شي.

دغې جبهې نن چهارشنبې (د وږي ۲۹مه) پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې نن ماښام اوه نیمې بجې یې د کابل په بادام باغ سیمه کې د طالبانو د امنیتي قرارګاه پر یوې پوستې برید کړی، چې په پایله کې یې څلور طالبان وژل شوي او درې نور ټپیان دي.

دغې جبهې یوه ویډیو خپره کړې، چې پکې یو چا ته د ویشتلو امر کیږي او وروسته له بریده له یوې سیمې څخه د اور لمبې پورته کیږي.

تر اوسه د دغې پېښې په اړه طالبانو څه نه دي ویلي.

افغانستان انټرنشنل نه شي کولی، چې د ازادۍ جبهې د دغې ادعا تایید وکړي، خو په وروستیو کې د طالبانو ضد یو شمېر ډلو بریدونه ښيي، چې د دوی فعالیت چټک شوی دی.

یاد سازمان په یوه بیان کې ویلي، چې امریکا د افغانستان د څارنوالو د ټولنې یو شمېر راپورونه تر لاسه کړي، چې ډېر اندېښمنوونکي دي.

د دغه سازمان په راپور کې ویل شوي، چې د ۲۰۲۱م کال د اګسټ له پنځلسمې راوروسته نېږدې ۲۹ څارنوالان د طالبانو او یو شمېر جنایتکارو ډلو له خوا شکنجه او وژل شوي دي.

راپور زیاتوي، چې یو شمېر جنایتکاران د طالبانو له خوا له زندانونو خوشې شوي او دوی د افغان څارنوالانو پر وړاندې ګڼ ګواښونه رامنځته کړي دي.

تر دا مهاله طالبانو د انتقالي عدالت د نړۍوال سازمان د راپور په اړه رسنیو ته څه نه دي ویلي، خو له دې وړاندې د ګڼو نړۍوالو سازمانونو دا ډول راپورنه د طالبانو له خوا رد شوي وو.

د یادونې وړ ده، چې تېره میاشت ملګرو ملتونو په یوه خپاره شوي راپور کې ویلي وو، چې طالبانو د پخواني حکومت یو شمېر نظامیان ګواښلي، شکنجه کړي او ان وژلي دي.

خو ذبیح الله مجاهد وايي: «د توقیف خونو او زندانو په ګډون د اسلامي امارت په هیڅ یوه نظامي یا ملکي اداره کې هم د چا د وهلو، ربړولو او ځورولو اجازه نشته.»

ښاغلی مجاهد د یوناما راپور د ناوړه تبلیغاتو برخه بولي او عقده يي چلند بولي او د بندېدو غوښتنه یې کوي. د هغه په خبره، د طالبانو مشر حکم کړی چې له محکمې پرته څوک ووهل یا ونه ځورول شي او د دې ډلې ټولې ادارې د دې حکم په پلي کولو مکلفې دي.

یوناما هم وايي، سره له دې چې د طالبانو مشرتابه د بندیانو او د بشري حقونو د ښه ساتلو او د امنیتي پرسونل د چلند په اړه لارښوونې کوي، خو دا سرغړونې مستندې شوې دي.

یوناما «په افغانستان کې له بندیانو سره د چلند» په نوم راپور کې ویلي، طالبانو په تېرو ۱۹ میاشتو کې تر ۱۶۰۰ ډیرې له بشري حقونو سرغړونې کړې دي.

یوناما وايي، طالبانو د اعتراف اخیستلو لپاره له بندیانو سره د «برقيکرنډونو، سا بندولو، فشار او ګواښونو، په زور د اوبو څښلو، فزیکي وهلو او سختو دردونکو ربړونو» څخه کار اخیستی.

یوناما وايي، د ۲۰۲۲ کال د جنورۍ له لومړۍ د ۲۰۲۳ کال د جولای تر ۳۱په ۲۹ ولایتونو کې د طالبانو له خوا د بشري حقونو د سر غړونو پېښې ثبت شوې دي.

دغه سازمان ټینګار کړی چې په دې سرغړونو کې نږدې ۵۰ سلنه شکنجه او نور چلندونه یا ظالمانه، ناانساني او یا هم د سپکاوي ډکې سزا ګانې شاملې دي.

طالبان وايي، دې غونډې ته د دې ډلې د الفتح قول اردو پر چارواکو سربېره د بهرنیو چارووزارت د اړیکو رییس او د حیرتان بندر د کمیسارۍ مشر هم ګډون درلود.

طالبانو دا نه دي ویلي چې دا غونډه د ازبکستان په کوم ښار کې جوړه شوې وه او د ازبکستان کومو چارواکو پکې ګډون درلود.

ازبکستان د افغانستان د منځنۍ اسیا تر نورو هېوادونو له طالبانو سره نږدې اړیکې لري. که څه هم تاشکند د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، خو د دې ډلې په واکمنېدو سره یې له افغانستان سره خپله راکړه ورکړه ساتلې ده.

ازبکستان هم د افغانستان د نورو ګاونډیانو په څېر له ګډې پولې د وسلوالو له نفوذ وېرېږي.

د دغه هېواد ولسمشر پرون د ملګرو ملتونو سرمشریزې ته په وینا کې ویلي، چې د افغانستان حالات پر نړیوال امنیت مخامخ اغېز لري.

د شوکت میرضیایف په خبره، خپلو ستونزو ته افغانستان یوازې پرېښودل به لویه تېروتنه وي.

ښاغلي میرضیایف له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې د افغان کشالې د حل لپاره سره یو موټی شي.