د فرانسې او اوکراین پوځي چارواکو د همکارۍ هوکړه لاسلیک کړه

د ژمي له رارسېدو مخکې د اوکراین د الوتکو ضد ځواک پیاوړي کول، د دواړو هېوادونو د چارواکو تر منځ د بحث له نورو موضوعاتو څخه دي.

د ژمي له رارسېدو مخکې د اوکراین د الوتکو ضد ځواک پیاوړي کول، د دواړو هېوادونو د چارواکو تر منځ د بحث له نورو موضوعاتو څخه دي.
د اوکراین د دفاع وزارت اعلان کړی، چې له فرانسې سره د لاسلیک شوي هوکړهلیک پر بنسټ به د لا محدودو همکاریو زمینه برابره شي او د پوځي هوکړهلیکونو د ترسره کولو لپاره به یوه ډله جوړه شي.
پر اوکراین د روسیې له برید وروسته، فرانسې دغه هېواد ته عصري هوايي دفاعي تجهیزات، توپخانې، د ټانک ضد زغرهوال ګاډي او نورې وسلې ورکړې.
د فرانسې لي پوینټ راپور ورکړی، د فرانسې دفاع وزیر په کییف کې ویلي چې پاریس غواړي اوکراین ته د وخت په وخت د وسلو د لېږلو پر ځای د دواړو هېوادونو د پوځيـصنعتي کمپلکس ترمنځ مستقیمه اړیکه ټینګه کړي.
د راپور له مخې، فرانسه غواړي د اوکراین د پوځيـدفاعي سکټور کارکوونکو ته روزنه ورکړي چې په خپله تجهیزات تولید کړي.
له دې سره فرانسې ژمنه کړې، چې د ۲۰۲۴ کال تر پایه به هره میاشت اوکراین ته وسلې ولېږدوي.

د پاکستان روغتیايي چارواکي وايي، نن جمعه د بلوچستان په مستونګ ولسوالۍ کې یوه جومات ته څېرمه د ځانمرګي برید له امله لږ تر لږه ۵۲ کسان مړه او تر ۶۰ ډېر ټپیان شول. له چاودنې وروسته د کوټې په روغتونونو کې بېړنی حالت اعلان شوی دی.
تراوسه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی.
له دې سره د پاکستاني طالبانو د تحریک ویاند محمد خراساني ویلي، چې ټيټيپي په دې چاودنه کې لاس نه لري.
چاودنه هغه مهال رامنځته شوه، چې د الفلاح سړک مدينې جومات ته څېرمه خلک د ميلاد النبي مراسمو کې راټول شوي وو.
د پاکستان د پولیسو د سر پلټونکي مرستیال منیر احمد رویټرز ته ویلي، ځانمرګي د پولیسو د مرستیال له موټر سره نږدې برید کی دی.
د بلوچستان د اطلاعاتو سرپرست وزیر جان اڅکزی وايي، د پېښې سخت ټپیان کوټې ته وړل کېږي او د دغه ښار په روغتونونو کې بېړنی حالت اعلان شوی دی.هغه زیاتوي چې ژغورونکې ډلې مستونګ ته روانې شوې دي.
تر اوسه د دغې چاودنې څرنګوالی روښانه نه دی.
د پي ټي ای مشر عمران اسماعيل دغه چاودنه په کلکه غندلې او ويلي يې دي، هغه کسان چې بې ګناه خلک وژني ظالمان او ترهګر دي.
نوموړي هيله څرګنده کړه، چې د قانون پلې کوونکې ادارې به ډېر ژر مجرمين ونيسي.
تر دې مخکې هم په همدې ولسوالۍ کې په یوه چاودنه کې د جمعیت علمای اسلام د مشر حافظ حمدالله په ګډون لږ تر لږه ۱۱ کسان ټپیان شوي وو.
د روان کال په مۍ میاشت کې د مستونګ په سور کارېز سیمه کې هم ناپېژاندو وسلهوالو د پولیو ضد واکسین پر ټیم برید وکړ، چې په پایله کې یې یو ساتونکی ووژل شو.
د تېر کال په اکټوبر میاشت کې هم د مستونګ په قبایلي سیمه کې پر دوو موټرو د بمي چاودنې له امله درې کسان وژل شوي او شپږ نور ټپیان شوي وو.

د خوړو نړۍوال پروګرام وايي، چې په اګسټ میاشت کې په افغانستان کې څه باندې شپږ میلیونه کسانو له دغه سازمان څخه خوراکي او مالي مرستې ترلاسه کړې دي. دې سازمان د پنجشنبې په ورځ پر اېکس ټولنیزې شبکې لیکلي، چې اوس به د بودیجې د سخت کمښت له امله یوازې له 3 میلیونو خلکو سره مرسته وکړي.
د دغه سازمان د شمېرو پر بنسټ؛ په افغانستان کې تر ۲۹ میلیونو ډېر خلک بشري مرستو ته اړتیا لري. د مرستې ترلاسه کوونکو نیمایي برخه ښځې دي.
اوږدمهاله شخړې، د اقلیم بدلون، د بیکارۍ سره سخت اقتصادي زوال، د نغدو پیسو کمښت او د خوراکي توکو د بیو لوړوالی د دې لامل شوی، چې افغانستان په نړۍ کې له ستر بشري بحران سره مخ شي.
دغه سازمان وايي؛ د روان کال د می او اکتوبر تر منځ شاوخوا ۱۵،۳ میلیونه کسانو د خوړو سخته ناانډولي تجربه کړې، چې له دې ډلې ۳.۴ میلیونه کسان د سختې لوږې له امله په دوامداره توګه بشري مرستو ته اړتیا لري.
د خوړو نړۍوال پروګرام په پام کې لري، چې تر ۲۰۱۳میلادي کال پورې د ۲۱ میلیون خلکو ملاتړ وکړي.
د دې لپاره په ۲۰۲۳میلادي کال کې، له ۲.۲ ملیارد ډالرو څخه ډېرو مرستو ته اړتیا لري، ترڅو اړمنو خلکو ته سمدستي خوراکي مرستې او د ژوند ژواک لومړنی کومک چمتو کړي.
د خوړو نړۍوال پروګرام اوس د ۱.۰۸ ملیارده ډالرو کمښت سره مخ دی؛ ترڅو د راتلونکو شپږو میاشتو لپاره خپلو فعالیتونو ته دوام ورکړي.

د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې امنې محمد په افغانستان کې د مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل، چې په دغه هېواد کې د مېرمنو او نجونو وضعیت ورځ تر بلې مخ په خرابېدو دی.
نوموړې په یوې خبري غونډې کې په افغانستان کې د نجونو او مېرمنو لپاره د کار، زده کړو او ټولنیزو حقونو د خوندیتابه غوښتنه وکړه او ویې ویل، چې افغان مېرمنې باید خپل حقونه تر لاسه کړي.
اغلې امنې زیاته کړه، چې په نېږدې وخت کې به «په اسلام کې د ښځو ونډه» په نامه یوه غونډه هم جوړه شي او په یاده غونډه کې به د افغان مېرمنو او نجونو اوسنی وضعیت وارزول شي.
هغې وویل: “تاسو پوهیږئ چې په دې وروستیو کې د اسلامي همکاریو سازمان افغانستان ته یو پلاوی استولی و. موږ فکر کاوه چې پر طالبانو د فشار راوړلو لپاره د سیمې هېوادونه هم اړین دي. هغوی د نړۍوالې ټولنې برخه دي او باید فشار پرې راوړي تر څو ډاډ ترلاسه کړي چې افغانستان کې د ښځو حقونه یو ځل بیا ورکول کیږي”.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیاله دا څرګندونې په داسې مهال کوي، چې له دې وړاندې د ملګرو ملتونو په غونډه کې د نړۍ ګڼو استازو په افغانستان د مېرمنو او نجونو پر وضعیت اندېښنه څرګنده کړې وه او له طالبانو یې غوښتي وو، چې مېرمنو او نجونو ته دې د هغوی حقونه ورکړي.
طالبانو تر اوسه د ملګرو ملتونو د سرمنشي د مرستیالې دغو څرګندونو ته په ځواب کې څه نه دي ویلي، خو د ملګرو ملتونو غونډې ته په ځواب کې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي وو، چې د ملګرو ملتونو په عمومي غونډه کې ګډونوال د دې پر ځای چې د افغانستان پر بنسټيزو مسلو تم شي، د هغه په وینا ټولو فرعي موضوعاتو ته مخه کړې وه.
ښاغلي مجاهد ویلي وو:”په ملګرو ملتونو کې بحثونه او نظرونه فقط د دوو کوچنیو او کورنیو موضوعاتو (د ښځو تعلیم او کار) په لویولو سره منحرف شول.”

د هالنډ پولیسو د پنجشنبې په ورځ وویل، چې د روتردام په بندري ښار کې د طبي پوهنتون په یوه ټولګي کې د ډزو په پایله کې څو تنه وژل شوي دي.
پولیسو ویلي دي، چې برید کوونکي ۳۲ کاله عمر درلود او نیول شوی دی، خو د مړو شمېر به وروسته اعلان کړي.
روېټرز د ښار د پولیسو له قوله راپور ورکړی، چې ډزې د اراسموس پوهنتون د طبي څېړنو مرکز او دې مرکز ته نېږدې په یوه کور کې شوې دي.
ويل کيږي، چې یاد وسله وال پوځي يونيفورم اغوستى و؛ خو تر اوسه يې د دغه عمل د انګيزې په اړه معلومات نه شته.

د امریکا د مشرانو جرګې یوه غړي رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې چینايي هیکرانو د بهرنیو چارو وزارت له ۱۰ اکاونټونو څخه تر ۶۰ زرو زیات ایمیلونه هیک کړي او معلومات یې غلا کړي دي.
تر دې مخکې امریکايي چارواکو اعلان کړی و، چې چینايي هیکرانو په امریکا کې د ۲۵ ادارو حسابونو ته لاس رسی پېدا کړی دی.
د امریکا د سنا مجلس یوه غړي چې د چهارشنبې په ورځ (د تلې ۵مه) یې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د معلوماتي ټېکنالوژۍ د چارواکو په غونډه کې ګډون کړی و، ویلي چې چینايي هیکران د مایکروسافټ د برېښنالیک له لارې د بهرنیو چارو وزارت برېښنالیکونو ته ننوتي دي.
د مشرانو جرګې دغه غړی وايي، نهه هیکران په ختیځه اسیا او یو یې په اروپا کې و.
د بهرنیو چارو وزارت د هغو کارکوونکو فعالیتونه چې اکاونټونه یې هیک شوي، تر ډېره د هند او اقیانوس ډیپلوماسۍ په هڅو متمرکز وو.
هیکران په دې توانیدلي، چې د دغه وزارت د ټولو ایمیلونو لېست ترلاسه کړي.
تر دې مخکې د امریکا او مایکروسافټ چارواکو د روان کال په جولای کې راپور ورکړی و، چې د چین له حکومت سره تړلو هیکرانو د تېر کال له می میاشتې راهیسې د امریکا د سوداګرۍ وزارت او د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په ګډون د شاوخوا ۲۵ سازمانونو برېښنالیکونو ته لاسرسی موندلی دی؛ خو چین دغه تورونه رد کړي دي.
د امریکا تورونه چې د چین حکومت د امریکا د ویب سایټونو په هیک کولو کې لاس لري؛ د دواړو هېوادونو اړیکې نورې هم ترینګلې کړې دي.
د دې میاشتې په پیل کې مایکروسافټ وویل، چې د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو او سوداګرۍ وزارت د لوړ پوړو چارواکو د حسابونو هیک کول د انجینرۍ شرکت مایکروسافټ د حسابونو د جوړېدو په پایله کې رامنځته شوي.
د مایکروسافټ یوه چارواکي وویل: "موږ اړتیا لرو چې د دې ډول سایبر بریدونو او لاسوهنو په وړاندې خپله دفاع پیاوړي کړو."
