د ترکیې ساحلي ساتونکو ۴۹ افغان کډوال چې یونان ته روان وو نیولي

د دغو ګڼ شمېر کډوالو راستنېدل د نورو عواملو تر څنګ، د عامې روغتیا د پام وړ اندېښنې را پارولي؛ په ځانګړې توګه د ننوتلو په مختلفو ځایونو کې د پولیو د ویروس د لېږد خطر شتون لري.

د روغتیا نړۍوال سازمان وایي، چې د ۷۰۰ زرو افغان راستنېدونکو روغتیایي پاملرنې ته د لاسرسي لپاره یې په یوه مفصل پلان کار کړی، چې دغو روغتیایي اړتیاو د پوره کولو لپاره ۱۰ میلیونه امریکایي ډالرو ته اړتیا ده.

د روغتیا نړۍوال سازمان زیاتوي: «د ساري ناروغیو لوړ خطر، د بې ځایه کېدو ، په کمپونو کې د لنډمهاله ځای په ځای کېدو ، د ژوند خراب شرایط ، موجوده روغتیایي ستونزې ، خوارځواکي ، فزیکي او رواني فشار (په ځانګړي توګه د ډېر عمر لرونکو خلکو او میندواره مېرمنو ترمنځ)، ناامني ، له سختې سړې هوا سره مخ کېدل او په ټولیزه توګه روغتیایی خدمتونو ته د لاسرسي نشتوالی، دا عاملونه کولې شي چې په کمزورې روغتیا او ټولنیز اقتصادي سیسټمونو فشار راوړي، چې دا په راستنیدونکو کډوالو او کوربه ټولنو دواړو باندې ناسمه اغیزه کوي».

د اړینو درملو په کافي اندازه نه شتون دا ننګونې نورې هم پیچلې کوي. راستنیدونکي کډوال د اوږدمهالو ناروغیو؛ لکه شکر او لوړ فشار سره مخ دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان خبرداری ورکړی، چې روغتیایي خدماتو ته په ځانګړې توګه د ساري ناروغیو، د مور او ماشوم روغتیایي خدماتو او د میندوارۍ بېړنۍ پاملرنې په برخه کې د محدود لاسرسي له امله د ناروغۍ او مړینې د کچې د زیاتوالي احتمال هم شته.

د دغه بېړني وضعیت د اداره کولو لپاره د روغتیایي خدماتو چمتو کوونکو ظرفیت کې تشه شته.

د ملګرو ملتونو په چوکاټ کې د روغتیا نړۍوال سازمان د روغتیا په برخه کې د یوې مخکښې ادارې په توګه په فعاله توګه د ژوند ژغورنې، لومړني روغتیایي خدمتونو، اړین درمل او اکمالي خدمتونه وړاندې کوي.

په افغانستان کې د روغتیا د نړۍوال سازمان استازي ډاکټر لوو ډاپینګ وویل: "لکه څنګه چې موږ افغانانو ته خپل هېواد ته د بیرته راتګ ښه راغلاست وایو، دا د عامې روغتیا په برخه کې زموږ ټولیز مکلفیت دی چې ډاډ ترلاسه کړو چې موږ د عامې روغتیا د خطرونو د مخنیوي، چمتووالي او ځواب ویلو لپاره سیستمونه او سرچینې لرو. موږ دلته یو؛ تر څو ډاډ ترلاسه کړو چې موږ کولې شو د هر چا روغتیایي اړتیاو ته په ځانګړې توګه د مېرمنو، ماشومانو، د ډېرو عمر لرونکو خلکو او نورو زیان منونکو خلکو پاملرنه کولې شو".

د روغتیا نړۍوال سازمان افغانستان ته د ننوتلو په لویو پولو ننګرهار، کندهار او هرات ولایتونو کې خپل ټیمونه ځای پر ځای کړي دي.

دغه ټیمونه به د ۲۰۰۵ میلادي کال د نړۍوال روغتیایي مقرراتو په اساس دغو راستنیدونکو ته روغتیایي خدمات وړاندې کړي.

د روغتیا نړۍوال سازمان په ملاتړ به په سپین بولدک کې (۳۰ بستره) او په تورخم کې (۲۰ بستره) روغتونونه د دوو اونیو په اوږدو ک فعال شي.

د روغتیا نړۍوال سازمان په پام کې لري، چې په ۳ سترو سرحدي سیمو کې موقتي مرکزونه جوړ کړي، چې دا مرکزونه به لومړني روغتیایي خدمتونه او د غیر ساري ناروغیو په شمول د شکر، لوړ فشار، شري او پولیو لپاره ملاتړ چمتو کړي.

د کرېکټ نړۍوال جام په دویمه نیمه پایلوبه کې نن د سوېلي افریقا ملي لوبډلې د اسټرالیا لپاره ۲۱۳ منډې هدف وټاکه.

د سوېلي افریقا او اسټرالیا دا لوبه د کوربه هند په کلکته ښار کې روانه ده.

د اسټرالیا د توپ وهنې په پاڼۍ کې یادې لوبډلې د ۷ وېکټو په سوځېدو سره په ۴۸م اور کې ټاکل شوی هدف پوره کړ.

د دې لوبې د غوره لوبغاړي جایزه ټروېس هېډ وګټله او تر ټولو چټکه پنځوسیزه وهونکی حساب شو.

د یادونې وړ ده، چې اسټرالیا به د روان نومبر په ۱۹مه نېټه له هندوستان سره پایلوبه ترسره کړي.

طالبان وايي، چې دې ناسته کې د پاکستان د بهرنیو چارو او صنعت وزیرانو هم ګډون درلود.

د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ ګډې خونې مشر خان جان الکوزي تېره اونۍ افغانستان انټرنشنل ته وویل، اسلام اباد په کراچۍ بندر کې د افغان سوداګرو تر څلور زرو ډېر کانتینرونه ایسار کړي دي.

نوموړي د پاکستان دا ګام د د دغه هېواد او افغانستان ترمنځ د سوداګرۍ تون خلاف وباله او زیاته یې کړه، چې د مالونو له ځنډېدو سره امکان شته افغان سوداګر په میلیونونو اضافي مالیه پرې کړي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نور الدین عزیزی د یوه لوړپوړي طالب پلاوي په مشرۍ له څو ورځو راهیسې په اسلام اباد کې دی.

نوموړي پرون د پاکستان او ازبکستان سره په درې اړخیزه غونډه کې د سوداګرۍ په برخه کې د اسانتیاو زیاتولو اړوند هوکړې هم لاسلیک کړې.

د پوځ د عامه اړیکو دفتر وايي؛ دا عملیات یې د پنجشنبې په ورځ له کشفي راپورونو وروسته کړي دي.

د دې اعلامیې له مخې؛ په دې سیمه کې د وسلوالو د له منځه وړلو لپاره عملیات روان دي.

بل خوا په ټیلګراف کې ټي ټي پي ته نېږدې کانالونه وايي، چې پوځ ته یې د کلاچۍ په سیمه کې کمین نیولی و، چې په پایله کې یې درې پاکستاني سرتېري وژل شوي او دوه ټپیان دي، موټر او یو شمېر وسلې ترې پر ځای پاتې شوي او پوځ یاده سیمه پرېښې ده.

په دغه نښته کې د ټي ټي پي د یوه غړي"قاري ابونصیر" د وژل کېدو خبره هم شوې ده.

که څه هم پوځ په دې عملیاتو کې د وسلوالو د وژل کېدو په هکله څه نه دي ویلي؛ خو په جلا اعلامیه کې وايي، چې د پېښور په بډه بېره کې یې څلور وسلوال وژلي دی.

پوځ پرون د ډېره اسماعیل خان په ټانک کې هم د اوو وسلوالو د وژلو خبره کړې وه.

په مقابل کې ټي ټي پي ته نېږدې سرچینو ویلي وو، چې په دې مخامخ جګړه کې د دوی درې ملګري او په مقابل کې څلور پوځیان هم وژل شوي.

همدا راز د یو بل خبر له مخې؛ نن مازیګر د خېبرپښتونخوا په تیراه بازار کې د ټي ټي پي د وسلوالو له خوا د پوځ پر پوستو برید شوی؛ خو تر اوسه پورې یې د مرګ ژوبلې کره شمېره نه ده معلومه.

د بښنې نړۍوال سازمان دا پرونۍ غوښتنه په داسې مهال ده، چې وړمه ورځ د پاکستان امنیتي ځواکونو د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ مشر او د قامي اسمبلۍ غړی علي وزیر په دغه پرلت کې له وینا وروسته ونیو.

دې ځواکونو د پاکستان ډیموکراټیک غورځنګ مشر او د قامي اسمبلۍ بل غړی محسن داوړ او همدارنګه یو بلوڅ مشر هدایت رحمان بلوڅ په دې پرلت کې له ګډون منع کړل.

د بښنې نړۍوال سازمان د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د یوه مشر نصیب الله اڅکزۍ د لنډې مودې نیولو ته په اشاره د دې ټولو مشرانو په یادولو سره وايي، پاکستان دې په دغه پرلت کې د سیاسی مشرانو او فعالانو د ګډون د مخنیوي لپاره د هغوی له نیولو ډډه وکړي.

پاکستان خپلو کورنیو رسنیو ته دا اجازه هم نه ور کوي، چې پر دې پرلت راپور وکړي.

د بښنې نړۍوال سازمان د دې بندیز له یادولو پرته زیاتوي، چې زرګونه خلک په دغه پرلت کې ګډون لري؛ خو بیا هم رسنیو کې ورته کم پام کېږي.

په چمن کې سوداګرو او سیاسي ګوندونو له ۲۸ ورځو راهیسې د چمن او سپین بولدک ترمنځ په پاسپورټ د تګ په اعتراض کې دا پرلت پیل کړی دی.

دوی ګواښ کړی، چې که پاکستان خپله پرېکړه وا نه خلي؛ نو خپل پرلت به نورو سیمو ته هم وغځوي.

په دغه پرلت کې پر چمن سربېره د نورو سیمو په لسګونو زره خلک ګډون لري.