سرچینې: د پاکستان پوځ د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین په چمن کې ونیو

د پاکستان دولتي راډیو د دغه هېواد د چارواکو په حواله ویلي، چې دغو کډوالو ته په بېلابېلو ولسواليو کې موقتي کمپونه جوړ شوي، چې پکې ورته ټولې لازمې اسانتياوې برابرې شوې دي.

خو افغان کډوال بیا وایي؛ دوه او درې شپې پرې په هغو کمپونو او انتظار ځایونو کې تېرېږي، چې پاکستاني چارواکو په پېښور او لنډي کوتل کې د دوی له پاره جوړ کړي دي.

د دوی په وینا دې کمپونو کې د پاکو اوبو، ډوډۍ او د سفر د چمتو والي په موخه لومړني وسایل نه شته او ورته ورتلونکي کډوال له ګڼو ستونزو سره مخ دي.

د پاکستان راډیو د راپور له مخې؛ پرون ۲۷۷۱ کډوال افغانستان ته د تورخم او چمن له لارې بېرته ستانه شوي دي.
پاکستاني چارواکو وار د مخه ویلي وو، چې دوی به په لومړی پړاو کې د یو مېلیون کډوالو څخه زیات بېرته افغانستان ته ستنوي.

په ورته وخت کې د پاکستان د لنډمهالي حکومت د کورنیو چارو وزیر سرفراز بکټي او د بلوچستان ایالت د اطلاعاتو لنډ مهالی وزیر جان اڅکزي ویلي: «د اندېښنې وړ ده چې طالبان مو غوښتنې نه مني.»

د پاکستان لنډمهالي حکومت دغو دوو وزیرانو د یوې ټلویزیوني مرکې پر مهال ویلي، «طالبان دې افغانان خپل هېواد ته ستانه کړي؛ خو موږ ته دې هغه پاکستانیان را وسپاري چې په افغانستان کې اوسیږي.»

د پاکستان د لنډمهالي حکومت د کورنیو چارو سرپرست وزیر سرفراز بکټي د پاکستان دولتي تلویزیون سره په یوه مرکه کې افغان کډوالو ته په اشاره ویلي: «هغه کسان چې بې اسنادو پاکستان ته راځي په زور به له دغه هېواده اېستل کیږي.»

بګټي وړاندې وويل: «طالبان دې په افغانستان کې میشت پاکستاني وګړي پاکستان ته وسپاري.»

دغه پیښه نن له غرمې وروسته هغه مهال رامنځته شوه چې منظور پښتین د چمن له پرلت څخه د تربت په لاریون کې د ګډون په موخه د تلو په حال کې و.

له دغې پيښې څخه څو دقیقې وړاندې منظور پښتين د چمن په پرلت کې په تربت کې د بلوڅانو په پرلت کې د ګډون یادونه کړې وه.

د سرچینو د معلوماتو له مخې په برید کې منظور پښتین ته زیان نه دی رسیدلی خو په سیمه کې د پولیسو په ډزو کې یو ښځه ټپي شوې ده.

پولیس وايي له هغه وروسته يې د دغوپښتنو ملتپاله ګوندونو د غړو د نیولو هڅه پیل کړې چې وړمه ورځ دوی په ګډه د کراچۍ پریس کلب مخې ته د افغان کډوالو په زور اېستلو پر ضد احتجاجي مظاهره کړې وه.

دغو ګوندونو له حکومته غوښتي وو، چې له پاکستانه په زور د افغان کډوالو د اېستلو بهير په سملاسي ډول ودروي او په سيند کې هم د افغانانو او ځايي پښتنو ځورول بند کړي.

پوليس وايي مظاهره کوونکو د پاکستان حکومت پرضد څرګندونې کړې وې، او د دوی په خبره هڅه يې کړې وه چې خلک د حکومت په ضد راوپاروي.

همدارنګه د کراچې پوليسو تېره ورځ د دغه ښار په بنارس نومې سیمې باچاخان څلورلارې کې چې ډیری اوسېدونکي يې پښتانه دي، د پښتونخوا ملي عوامي ګوند ته د غونډې اجازه نه وه ورکړې.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د سيند مشر سليم خان ترين رسنیو ته ویلي، دغه ګوند د خپل بنسټګر عبدالصمد خان اڅکزی د پنځوسم تلين په ياد په کراچۍ کې غونډه رابللې وه خو پولیسو يې مشران د غونډې له ځایه بیرته ستانه کړي وو.

ښاغلی ترین وړاندې وايي: «د اجازې باوجود پوليسو غونډې ته نه پرېښودلو د سيند سرپرست حکومت د پښتونخوا ملي عوامي ګوند ته د غونډې اجازه ورکړې وه خو بیا یې بیرته ارادې بدلې شوې»

کراچۍ ښار کې د پولیسو یوه مشر امين کوسو رسنیو ته ویلي چې د یادو ګوندونو له سلو زیات کسان يې معلوم کړي چې د حکومت پر ضد يې خلک مخالفت ته رابلل: «د دغو ټولو کسانو د نیولو هڅې روانې دي او هیڅوک به د حکومت پر ضد پاروونکو خبرو ته پرینږدو.»

خو احتجاج کوونکي وايي دوی وړمه ورځ د پریس کلب مخې ته سوله ییز احتجاج کړی او د هیچا پر ضد يې خبرې نه دي کړې.

د پاکستان لنډمهالي حکومت دغو دوو وزیرانو د یوې ټلویزیوني مرکې پر مهال ویلي، «طالبان دې افغانان خپل هیواد ته ستانه کړي خو موږ ته دې هغه پاکستانیان را وسپاري چې په افغانستان کې اوسیږي.»

د پاکستان لنډمهالي حکومت د کورنیو چارو سرپرست وزیر سرفراز بکټي د پاکستان دولتي تلویزیون سره په یوه مرکه کې افغان کډوالو ته په اشاره ویلي، «هغه کسان چې بې اسنادو پاکستان ته راځي په زور به له دغه هیواده اېستل کیږي.»

بکټي وړاندې وويل، «طالبان دې په افغانستان کې میشت پاکستاني وګړي پاکستان ته وسپاري.»

نوموړی وايي: «طالبانو ژمنه کړې وه، وايي هغه ډلې چې د پاکستان پر ضد له افغانستانه فعالیت کوي هغوی ته به په افغانستان کې ځای نه ورکوي خو طالبانو دا ژمنه نه ده پر ځای کړې او زموږ کوم وګړي چې په افغانستان کې اوسیږي هغه که د ټي ټي پي ډله او یا عام پاکستانیان دي طالبان دې يې موږ ته وسپاري.»

د دې تر څنګ د پاکستان بلوچستان ایالت د اطلاعاتو وزیر جان اڅګزي د خپلې مرکې پر مهال ویلي، پاکستان طالبانو، د هغوی کورنیو او اولادونو ته پناه ورکړي وه چې له امله یې موږ د دوی واک ته له رسیدو وروسته د ډیرې همکارۍ تمه لرله.

نوموړی وايي، «دا ورته د اندېښنې وړ ده چې اوس طالبانو د دوی د غوښتنو منلو څخه انکار کوي.»

نوموړی وايي: «افغانستان دې خپل وګړي زموږ له هیواده وباسي، خو زموږ خلک دې را وسپاري. موږ فکر کاوه چې په افغانستان کې د طالبانو تر واک ته رسیدو وروسته به دوی زموږ سره ډیره همکاري وکړي ځکه موږ دوی د دوی کورنۍ او ولادونو ته پناه ورکړې وه خو اوس طالبانو زموږ د تمې خلاف عمل کوي.»

د پاکستان لنډمهالي حکومت دغه دوه وزیرانو د خپلو خبرو پرمهال ویلي هغه کسان چې پاکستان ته له ناقانونه لارو راځي، په زور به له دغه هیواده شړل کیږي.

د پاکستان کورنیو چارو سرپرست وزیر سرفراز بکټي او د بلوچستان ایالت د اطلاعاتو وزیر دا څرګندونې داسي مهال کوي چې له دغه هیواده په زور د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ دوام لري او دغه دوه پاکستاني چارواکي ادعا کوي چې د پاکستان په ورستیو څو بریدونو کې افغان وګړي ښکېل وو.

د پاکستان بهرنیو چارو د وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوچ په یوه بیان کې ویلي، دا کتنې له امریکا سره د افغانستان د وضعیت په ګډون پر یو لړ پراخو مسایلو د روانو خبرو برخه ده.

د اېکسپرېس ټریبیون ورځپاڼې د راپور له مخې، د کډوالو په چارو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت مرستیاله جولیټا والس نویس د دوشنبې په ورځ (د لیندۍ ۱۳مه) اسلام اباد ته ځي او له اړوندو چارواکو سره به د افغان کډوالو پر ستونزو خبرې وکړي.

د افغانستان په چارو کې د امریکا ځانګړی استازی ټام ویسټ به د ډسمبر په اوومه اسلام اباد ته ولاړ شي او ورپسې به د افغانستان په چارو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت مرستیاله الیزابت هورسټ هم سفر وکړي.

ورځپاڼې د خپلو سرچینو په حواله لیکلي چې ټام ویسټ به د افغانستان پر عمومي وضعیت او په ځانګړې توګه د پاکستان او طالبانو تر منځ پر اړیکو تمرکز ولري.

د پاکستاني طالبانو په وړاندې د افغان طالبانو د ګام نه اخیستلو وروسته د پاکستان او دغې ډلې تر منځ کړکېچ زیات شوی دی.

د دغې پاکستانۍ ورځپاڼې په وینا، امریکا د اسلام اباد او طالبانو ترمنځ د ترینګلتیا له هر ډول زیاتوالي اندېښمنه ده، ځکه چې دا په افغانستان کې د بې ثباتۍ لامل کېدای شي.

د دغو کتنو بله برخه به د افغان کډوالو پر وضعیت راټوله وي.

د امریکا بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې ویلي، چې د بهرنیو چارو وزارت مرستیاله به د زیانمنونکو کډوالو د خوندیتوب او د افغان کډوالو د خوندي ځای پر ځای کېدو د چټکتیا په اړه خبرې وکړي.

تر هغه وروسته چې پاکستان د څه باندې ۱.۷ میلیونه بې اسنادو کډوالو په ځانګړي توګه د افغان کډوالو د اېستلو پرېکړه وکړه، تر اوسه یې څه باندې ۴۰۰ زره افغانان اېستلي دي.

د امریکا متحده ایالات هڅه کوي چې د هغو افغان کډوالو د اېستلو د مخنیوي لپاره یوه حل لاره ومومي چې په افغانستان کې یې د امریکا له حکومت سره کار کاوه او ټاکل شوې چې دغه کډوال امریکا ته ولیږدول شي.