د امریکا په کلیفورنیا ایالت کې یو شمېر لاریونوالو د منظور پښتین د خلاصون غوښتنه وکړه

په مقابل کې د پاکستان نولس کلنې لوبډلې د ۴۷ اورونو لوبولو او دوو ویکټو په سوځېدو سره ۲۶۳ منډې وکړې او دا لوبه یې د ځان کړه.

د پاکستان په نولس کلنو کې اذان اویس سلیزې جوړولو او محمد ذیشان د هند د څلورو لوبغاړو په سوځولو سره تر نورو ښه وځلېدل.

تر دې مخکې پاکستان په دې جام کې نېپال او او هند هم افغانستان ته ماتې ور کړې ده.

افغانستان نن خپله دویمه سیالۍ کې نېپال مات کړ.

دکرېکټ نولس کلنو اسیا جام د ډیسمبر پر اتمه پیل شو او تر ۱۷ به یې روان وي.

په دې جام کې د افغانستان، پاکستان، هند، نېپال، سریلانکا، بنګله دېش، متحده عربي امارات او د جاپان لوبډلې ګډون

ایکسپریس ټریبیون ورځپاڼې راپور ورکړی چې د پاکستان پخواني لومړي وزیر دغه څرګندونې د شنبې په ورځ (د لیندۍ په ۱۸ مه) په لاهور کې د خپل ګوند د پارلماني پلاوي په شپږمه غونډه کې وکړې.

د دغه رپوټ له مخې نوازشريف وويل: که د يو هېواد ګاونډيان ترې خپه وي، نو تمه نه کېږي چې په نړيوال ډګر کې دې ورته جدي پام وشي.

د پاکستان پخواني لومړي وزیر هم له چین سره د دغه هېواد د اړیکو پر پیاوړتیا ټینګار کړی دی.

له بلې خوا د طالبانو تر واک لاندې افغانستان سره د پاکستان اړیکې د ۲۰۲۱ کال اګسټ کې د دغې ډلې تر واک ته رسیدو وروسته له ډیرو کړکیچونو سره مخ شوې.

پاکستاني چارواکو په وار وار ویلي چې د پاکستان تحریک طالبان په افغانستان کې د طالبانو تر واک لاندې سیمو ته پناه وړې ده او هلته یې روزنه ترلاسه کوي او د پاکستان په خاوره کې ترهګریز بریدونه کوي.

په وروستیو کې پر ډیورنډ کرښه د دواړو هېوادونو د پاکستاني او طالب ځواکونو ترمنځ نښتې شوې دي.

له بلې خوا د پاکستان له خوا د افغان کډوالو د ایستلو پریکړې د کابل او اسلام اباد اړیکې نورې هم ترینګلې کړي دي.
​

د بلوچستان ایالت پولیسو ډان ورځپاڼې ته ویلي، چاودنه ښايي د ترهګرۍ ضد ادارې د افسر په موټر کې د ځای پر ځای شویو چاودېدونکو توکو له امله شوې وي.

د بلوچستان صوبايي وزیر دغه برید غندلی او امنیتي چارواکو ته یې د پلټنو امر کړی دی.

تر اوسه کوم کس یا ډلې د دې چاودنې مسوولیت په غاړه نه دی اخیستی.

نن د یکشنبې په ورځ د (لیندې ۱۹مه) هم د سوېلي پښتونخوا زرګونه اوسېدونکې د پرلت په خیمه کې راټول شوي او د پاسپورټ د جبري کېدو او د شپې له لوري د پرلت والو پر کورونو د چاپو وهلو په غبرګون توندې ویناوې کوي.

پرلت وهونکي وايي، د پاکستان حکومت په دا ډول فشارونو نه شې کولی چې دوی له خپلې مبارزې څخه په شا کړي.

د چمن د لغړې اتحاد مشر غوث الله وايي: «زموږ د پرلت پر غړو ولې حکومت چاپې وهي، تر اوسه پورې یې د لسګونه پرلت وهونکو پر کورونو چاپې وهلې خو موږ د چمن د پولیسو مسولینو ته وايو که زموږ ملګرو ته هر ډول زیان ورسیږي پړه به یې د چمن د پولیسو په غاړه وي.»

پرلت وال وايي، د پاکستان له لوري د سپین بولدک ـ چمن پر دروزاه د پاسپورټ د جبري کېدو له امله د چمن زرګونو کورنیو ته مالي زیان اوښتی او د خلکو کار و بارونه بند دي.

دغه پرلت وهونکي وايي له ۵۱ ورځني پرلت څخه نه دي ستړي شوي او دا پرلت به تر هغه دوام لري چې حکومت يې غوښتنې نه وي منلې.

په سوېلي پښتونخوا کې د معلولانو د اتحادیې مسول عنایت الله بشردوست وايي: «موږ بدلون غواړو، موږ د خپل حق ترلاسه کول غواړو، د پرلت په ملاتړ مو د ماشومانو لاریون وکړ، د لویانو لاریون مو وکړ، خو دا ځلې به موږ سبا ته د معلولانو کسانو لاریون وکړو. موږ غواړو نړۍ ته وښیو چې پاکستان زموږ حقوق تر پښو لاندې کړي دي.»

پرلت وال یو ځل بیا د پولیو ضد واکسین کارکونکو ته ګواښ کوي او وايي په دغه اداره کې له کار کولو لاس واخلي.

دوی وايي تر هغه چې د چمن پرلت وهونکو غوښتنې نه وي منل شوې تر هغو به د پاکستان حکومت د واکسین په شان فعالیتونو ته اجازه نه ور نه کړو.

لسګونه خبریالانې، د مدني ټولنې غړي او دولتي کارکونکې په کور کې د نارینه د نه شتون له امله پاکستان او ځینو نورو هیوادونو ته د طالبانو حکومت د بنديزونو او امنیتي ستونزو له امله کډوالې شوې دي.

پخوانۍ خبریاله او د تخنیکي تعلیماتو د ادارې کارکونکې فریده سوما چې له شاوخوا یو کال راهیسې په پاکستان کې یوازې اوسیږي، له دغه هیواده د کډوالو اېستلو د بهیر له پیلیدو وروسته تر سخت رواني فشار لاندې ده.

نوموړې له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وایي، د جمهوریت پر مهال یې په کابل کې له خپلې مور سره ژوند کاوه خو د طالبانو له واکمنیدو یو کال وروسته یې مور مړه شوه او دا یوازې پاتې شوه.

میرمن سوما وایي: «د مور له مړینې مې وروسته د طالبانو په دومره سختو بندیزونو سره ژوند ډیر سخت شوی و، ځکه له یوې خوا مې دنده له لاسه ورکړه، له بلې خوا یوازې وم او په کوم کور کې چې اوسیدم شاوخوا ته مو طالبان له خپلو کورنیو سره راکډه شوي و او دا چې زمونږ کور کې نارینه هم نه و، نو مجبوره شوم چې پاکستان ته راشم.»

د میرمن سوما په خبره، د خپلې ویزې د مودې له پایته رسیدو سره یې په پیښور کې د (یو اين ایچ سي ار) په دفتر کې ځان ثبت کړی، خو تر اوسه پورې یې برخلیک نه دی روښانه.

د فریدې سوما په شان لسګونه نورې میرمنې هم شته چې د کډوالۍ د ټولو ستونزو سره سره له پاکستانه په جبري توګه د اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

‏د لوګر ولایتي شورا پخوانۍ غړې نفیسه هجران چې له دوو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره پاکستان ته کډواله شوې وایي چې، د وزګارۍ، ناسم اقتصادي وضعیت او د بې برخلیکه حالت له امله تر سختو فشارونو لاندې ده.

نوموړې وایي: «اوسمهال داسې یوه وضعیت کې یو چې نه افغانستان ته ستنېدلی شو او نه هم نورو هیوادونو ته د تګ چانس برابر شوی دی.»

په پاکستان کې مېشتې افغان کډوالې له یو شمیر هیوادونو غواړي چې د دوی د پناه غوښتنې د قضیو کاري پړاوونه چټک کړي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنیدو وروسته طالبانو پر افغان ښځو او نجونو ډېر بندیزونه ولګول، چې تر ټولو مهم یې پر کار او زده‌کړو بنديزونه دي.

د دغو بندیزونو په زیاتیدو سره یو شمېر هغه میرمنې چې د خپلې کورنۍ ډوډۍ ګټونکې وې له افغانستانه وتلو ته اړې شوې.

د پاکستان حکومت بهرنیو کډوالو ته د وتلو له اعلان وروسته د بې اسناده افغان کډوالو د اېستلو بهیر پیل کړی او تر دې دمه يې کابو څلورنیم لکه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه کړي دي.

د ژمي په رارسېدو سره په جبري توګه له پاکستانه د بې اسناده افغانانو د اېستلو پرېکړه چې زرګونه کورنۍ یې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي، له ډیرو کورنیو او بهرنیو غبرګونونو سره هم مخ شوې خو د پاکستان حکومت دریځ يې نه دی بدل کړی.

د یادونې ده، چې ځینې نړیوالو سازمانونو او هېوادونو له پاکستانه غوښتي، هغه کډوال له دې هیواده و نه باسي چې افغانستان ته یې په ستنېدو سره ژوند له ګواښ سره مخامخ کیږي.