شننه؛ د افغانانو پر وړاندې د پاکستاني پوځ خشن روایت

د طالبانو د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت نن په خپله اعلامیه کې ویلي چې پتریشا مک فلیپس د دغه وزارت د هنر او کلتور معین مولوي عتیق الله عزیزي سره په لیدنه دا ژمنه کړې ده.

د اعلامیې له مخې، د یونسکو مشرې همدارنګه ویلي چې په افغانستان کې د هنرمندانو «خطاطانو، ميناتورانو، نقاشانو..» د ظرفیت لوړونې لپاره هم له اطلاعاتو او کلتور وزارت سره په ګډه کار کوي.

د هنر او کلتور معین مولوي عتیق الله عزیزي هم له اغلې فلیپس غوښتنه کړې چې کلتوري برخه په سياست پورې ونه تړي او په دې برخه کې له افغانستان سره مرسته وکړي.

نوموړي ویلي،‌ چې د طالبانو له راتګ وروسته لسګونه تاریخې ابدې چې له خطر سره مخامخ وې ترمیم شوې او د تاریخي ابداتو د قاچاق او غصب مخه هم نيول شوې ده.
نوموړي ټینګار کړی چې طالبان د افغانستان تاریخي او کلتوري هویت ساتنې تهژمن دی.

ښاغلی قاضي زیاتوي چې دغه نیول شوي کس د پنجاب په سیالکوټ کې د شاهد لطیف په نوم د یوه پاکستاني وګړي په وژلو کې خپل لاس لرل منلي دي.

د هغه په خبره، دا ایجنټان له هندي استخباراتو سره تړلي دي، ځايي اجرتي قاتلانو ته په پیسو ور کولو سره وژنې کوي او لطیف هم د ځايي قاتلانو په همکارۍ وژل شوی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت دغه چارواکی زیاتوي چې هندي جاسوسانو تېر کال د کشمیر په راولاکوټ کې هم د محمد ریاض په نوم یو بل پاکستانی وژلی و.

پاکستاني چارواکي دا وژنې په کاناډا او امریکا کې له هغو قتلونو سره ورته بولي چې پکې د هند استخباراتو ته ګوته نیول کېږی.

کاناډا او امریکا څو میاشتې مخکې پر هندي استخباراتو تور ولګاوه چې د دوی په خاوره کې یې وژنې کړې دي.

هند د اوتاوا تور رد کړی، خو د امریکا د ادعا په هکله یې پلټنې پیل کړې دي.

که څه هم نوي ډېلي د پآکستان د دې تور په هکله څه نه دي ویلي، خو سایرس سجاد قاضي وايي، هند د دوی د ځمکنۍ بشپړتیا خلاف ورزي کړې او باید ځواب ور کړي.

دوی دا هم وايي چې د پاکستاني وګړو په وژلو کې د هندي استخباراتو د ښکېلتیا ډېرې دوسیې ور سره شته، خو تر اوسه یې یوازې دا دوه مستندې کړې دي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز نن د نوموړي د خوشي کېدو په هکله په خپله اېکس پاڼه کې د احسان اکبري نیول کیدل بې قانونه بولی او وايي، باید ازادي یې سلب شوې نه وای.

د نوموړي د کورنۍ یوه غړي دغه مرکز ته ویلي، چې ښاغلی اکبري نن شاوخوا درې بجې خوشی شو.

یوې بلې سرچینې بیا ویلي، چې احسان اکبري په "ضمانت" خوشی شوی او د هغه د هویت ځینې اسناد د استخباراتو له خوا ضبط شوي دي.

د افغانستان د خبریالانو مرکز د ښاغلي اکبري د نیولو په غبرګون د طالبانو د استخباراتو له ریاسته غوښتي و چې د هېواد د رسنیو قانون ته درناوی وکړي او د خبریالانو او ازادو رسنیو د ځپلو لړۍ پای ته ورسوي.

احسان اکبري چې له شاوخوا يوه کال راهيسې په کابل کې د کيودو خبري اژانس په دفتر کې د خبريال په توګه دنده ترسره کوله د مرغومي په ۲۷مه په کابل د نامعلوم علت له امله ونیول شو.

دا په تیرو نږدې دوو ا ونیو کې دریم خبریال دی چې د طالبانو له خوا تر نیول کیدو وروسته بیرته خوشی کیږي.

د ګردش اطلاعات خبري ژانس دوه خبریالان جواد رسولي او عبدالحق حمیدي، چې د مرغومي په ۲۸ مه د طالبانو د استخباراتو له لورې په کابل کې نیول شوي وو،هغوی هم د ضمانت په ورکولو سره خوشي شول.

خو د دې ډلې د کلیو او بیارغونې وزارت د دفتر ریس مولوي میرزا محمد شکیب پرون د خپلو لاسته راوړنو غونډه کې وویل، چې دا سړک لا هم نه دی بشپړ شوی.

د هغه په خبره، د بدخشان په واخان کې له بزهای ګنبد سیمې د چین تر پولې له ۴۹.۷ کیلومتره سړک څخه ۴۰ کیلومتره جوړ شوی دی.

د هغه په خبره، د چین تر صفري نقطې د پاتې څه کم لس کیلومتره سړک چارې به هم ژر بشپړې شي.

لا هم مالومه نه ده چې د طالبانو له لوري که دا سړک بشپړېږي هم، د چین له خوا د سړک تېرولو او له دې لارې د سوداګرۍ پیلولو کوم تدابیر نیول شوي او که نه.

له افغانستان سره د چین د مخامخ نښلېدو لپاره د واخان لارې جوړېدل د افغان جمهوریت لویه هیله هم وه او طالبان هم چې واکمن شوي بیا بیا له بېجنینګ ورته غوښتنه کوي.

طالبانو له چینايي چارواکو سره په لیدنو کې له بیا بیا غوښتنو وروسته د دې سړک د جوړولو چارې د تېر میلادي کال په سپټمبر میاشت کې پیل کړې

د طالبانو د کلیو پراختیا وزارت وایي، د دې سړک پر جوړیدو ۳۶۹ میلیونه افغانۍ لګښت راځي چې له کورنۍ بودجې ورکول کیږي.

ښاغلي موسوي نن خپل اېکس کې ویلي چې ایران، پاکستان، روسیه او چین به هرو مرو دې غونډه کې ګډون وکړي.

نوموړي په دې غونډه کې د نورو هېوادونو د شرکت په هکله څه نه دي ویلي.

تر دې مخکې د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړي استازي هم ویلي و، چې روسیه، چین، ایران او پاکستان په نږدې راتلونکي کې د افغانستان په اړه غونډه کوي.

د ضمیر کابلوف په خبره، د دغې غونډې موخه په افغانستان کې د ټول ګډونه حکومت جوړول له نشه‌یي توکو او ترهګرۍ سره مبارزه ده.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر هم تېره اونۍ له طالبانو وغوښتل چې د پښتنو په ګډون ټولو قومونو ته خپل حکومت کې ځای ور کړي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د سرګي لاوروف په غبرګون کې وویل، چې حکومت یې ټولګډونه دی او مسکو دې د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه نه کوي.

خو د روسیې په ګډون نړیواله ټولنه په دې باور ده چې له طالبانو سره د هر قوم کسان له فکري پلوه طالبان دي او حکومت یې د قومونو سیاسي مشارکت نه لري.

ټولګډونه حکومت جوړول په دوحه تړون کې د طالبانو یو مهم شرط و او د نړیوالو په باور، د دې ژمنې نه پوره کېدل له طالبانو سره د نړۍ د تعامل او د دوی د حکومت په رسمیت پېژندلو لوی خنډ دي.

خو طالبان دا ډول څرګندونې دافغانستان په چارو کې لاسوهنه بولي او په مقابل کې له نورو هېوادونو سره د اړیکو پراخولو او تعامل زیاتولو لپاره غونډې کوي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي پرون په کابل کې د لسو هېوادونو له استازو سره لیدنه کې هم د کابل او اړوند هېوادونو ترمنځ د تعامل ډېرېدو غوښتنه کړې وه.

په دې غونډه کې د چین، روسیې، ایران، پاکستان، ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان، هند، انډونیزیا او ترکیې استازو ګډون درلود.