د پښتونخوا په باجوړ کې پارلمان ته نوماند ریحان زېب ووژل شو

دې امنیتي ادارې نن خپل اېکس کې د امنیتي ځواکونو د وروستۍ مرګ ژوبلې په هکله څه نه دي ویلي، خو پرون د پاکستان پوځ ویلي و چې څلور امنیتي سرتېري او دوه ولسي وګړي وژل شوي دی.

پوځ په دغه برید کې د دریو ځانمرګو په ګډون د نهو وسلوالو د وژلو خبر هم ور کړی و.

د بلوڅ ازادۍ جبهې دا برید د دوشنبې په شپه په مچ او کولپور کې د پاکستان پر امنیتي ځواکونو په درنو چاودنو سره پیل او د سې شنبې تر سهار روان و.

که څه هم د پاکستان پوځ د دې برید د ژر ختمېدو او د وسلوالو د په شا تمبولو خبره کوي، خو له سیمې رپوټونه وايي چې لا هم هلته ژوند عادي نه دی.

د ځايي خلکو په خبره، ښار پرون هم بند و او نن هم هلته د ټرانسپورټ په ګډون نور کاروبار تړلی دی.

ځايي خک دا هم وايي چې د پوځ او وسلوالو په جګړه کې ښار او استوګنځي هم زیانمن شوي دی.

بلوڅ ازادۍ جبهې د برید پیلولو سره پر ښار د خپلې ولکې او پنځوسو امنیتي ځواکونو ته د مرګ ژوبلې اړولو ادعا هم وکړه.

مچ د بلوچستان د بولان درې یوه ناامنه سیمه ګڼل کېږي، چې پکې له نږدې شلو کلونو راهیسې د پاکستان پر امنیتي ځواکونو بریدونه کېږي.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د چهار شنبې په ورځ د (سلواغي۱۱مه) په اېکس پاڼه لیکلي چې، له ایرانه ۱۱۵۹ تنه افغان کډوال په جبري ډول او خپله خوښه هیواد ته راستانه کړل شوي.

له ایرانه په تازه راستنو شویو کډوالو کې ۳۲ بې سرپرسته ماشومان هم شامل وو چې، د کډوالو وزارت د کارکوونکو له لوري (وارچایلډ) یا د جګړې ماشومانو ادارې ته سپارل شوي.

دغه وزارت ویلي، په دغو کډوالو کې کورنۍ هم شته چې د هرات د اسلام کلا له لارې راستنې شوې دي.

د کډوالو چارو وزارت وايي، د یادو کډوالو له ډلې ۴۴۸ تنه یې اړمن پيژندل شوي چې د خوراکي توکو تر څنګ ورسره نغدي مرستې هم شوې دي.

همدارنګه د کډوالو چارو وزارت وايي چې د سې شنبې په ورځ ۲۷۶ تنه افغان کډوال د ننګرهار د تورخم او د کندهار د سپین بولدک له لارو په جبري ډول هیواد ته راستانه شوي دي.

دغه وزارت ویلي چې، له پاکستانه په جبري ډول تازه راستانه کړل شوي افغان کډوال یې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي شورا ته د مرستو ترلاسه کولو په موخه ور پيژندلي دي.

د پاکستان د لنډمهالي حکومت له لوري د ۲۰۲۳ کال په سپتمبر میاشت کې له دغه هیواده د بې اسناده افغان کډوالو د ایستلو لړۍ پیل شوې چې، هره ورځ سلګونه افغان کډوال له دغه هېواده په جبري ډول افغانستان ته شړل کیږي.

اغلې لاګارډ د دوشنبې په ورځ له سي ان ان خبري شبکې سره په ځانګړې مرکه کې وویل: «که تاسو هغه کلونه چې ډونالډ ټرمپ د متحده ایالاتو ولسمشر و وګورئ، هلته حتماً ځینې ګواښونه او مسالې شته چې اروپایان باید ورته چمتوالی ولري.»

هغې زیاته کړه: «راځئ چې د احتمالي تعرفو او ستختو پرېکړو لپاره چې د تمې خلاف دي ځان چمتو کړو. راځئ چې په کور دننه پیاوړي واوسو.»

لاګارډ د اروپايي اتحادیې وروستۍ چارواکې ده، چې درک کوي د ټرمپ دویم ځل ولسمشر کېدل د اروپایي اتحادیې د ۱۶ ټریلیون ډالرو اقتصاد لپاره څه معنا لري، کوم چې د متحده ایالاتو سره په سودا ګرۍ خورا تکیه لري.

د ټرانس اتلانتیک اړیکې د ټرمپ د لومړۍ دورې په لړ کې د واشنګټن او بروکسل تر منځ د سوداګریزې مقابلې له امله خړې پړې شوې، چې په پایله کې یې متحده ایالاتو د اروپایي اتحادیې په فولادو او المونیم باندې تعرفې وضع کړې. اروپایي اتحادیې په ځواب کې د ویسکي، موټر سایکلونو او ډینم په شمول متحده ایالاتو ته د ۳ بلیونو ډالرو په ارزښت د محصولاتو تعرفه ورکړه.

متحده ایالات د اروپايي اتحادیې د بهرنۍ پانګونې تر ټولو لویه سرچینه ده. د متحده ایالاتو او اروپايي اتحادیې تر منځ د توکو او خدماتو سوداګري په ۲۰۲۲ میلادي کال کې ۱.۳ ټریلیونه ډالرو ته ورسېده، چې دا د رسمي شمېرو له مخې په نړۍ کې تر ټولو ستره دوه اړخیزه سوداګري او پانګونه ده.

مېرمن لاګارډ وایي؛ د ټرمپ د دویمې دورې د چمتوالي لپاره غوره لار دا ده، چې اروپا باید خپل واحد بازار پیاوړی کړي، کوم چې په ۲۷ هېوادونو کې د توکو، خدماتو خلکو او پانګي وړیا حرکت تضمینوي.

هغې زیاته کړه، چې د اروپایي اتحادیې مالي بازارونو ادغام کول د کوچنیو شرکتونو مالیه د نوښت اسانتیا او هڅولو لپاره پورته کوي. هغې د بلاک غړو هېوادونو کې د مساوي مسلکي وړتیاو د پېژندلو غوښتنه هم وکړه.

مېرمن لاګارد د روانې میاشتې په پیل کې د فرانسوي ټلویزیوني چینل فرانس ۲ سره په مرکه کې وویل: «د ټرمپ د لومرې دورې پالیسیو ته په کتو د هغه دویم ځل ټاکل کیدل د اروپا لپاره په ښکاره ډول یو ګواښ دی.

لاګارد له دې ټلویزیونې شبکې سره په مرکه کې زیاته کړه: « که تاسو یوازې ګمرکي تعرفو، د ناټو د خدمت کولو ژمنو او د اقلیم بدلون سره مبارزې ته وګورئ، په تېر وخت کې یوازې همدې درې برخو کې د امریکا ګټې د اروپا له ګټو سره سمون نه درلود.»

په وژل شویو کسانو کې یو پاکستانی او یو ګانایي هم شامل دي او د سوله ساتو ځواکونو څلور منسوبین هم ټپیان شوی دی.

د راپورونو له مخې؛ په ابي کې د مرستندویه فعالیتونو په ترڅ کې د سوله ساتو ماموریت پرسونل تر برید لاندې راغلی.

د جنوبي سوډان ابي په ۲۰۱۱ کال کې د جنوبي سوډان له خپلواکۍ راهیسې یوه جنجالي سرحدي سیمه ده.

په دغه سیمه کې یو شمېر سوله ساتي ځواکونه موجود دی، چې پاکستان هم د دغو سوله ساتو ځواکونو برخه ده.​

د کړکېچ نړۍوالې ډلې نن سې شنبه ( د سلواغې ۱۰ مه ) د «د طالبانو ګاونډیتوب: له افغانستان سره سیمه ییزه ډېپلوماسي» تر عنوان لاندې خپل تازه راپور خپور کړی دی.

په دغه راپور کې راغلي دي؛ طالبان چې تر ډېره د لوېدیځو ځواکونو له خوا ګوښه شوي، په دې لټه کې دي چې له نېږدې ګاونډیو پلازمینو سره اړیکې ټینګې کړي.

په دغه راپور کې ګاونډیو هېوادونه اشاره شوې، چې دا هېوادونه له تعامل څخه مطلق انکار نه شي کولی: "دوی باید له طالبانو سره د امنیتي او اقتصادي مسالو په اړه تعامل وکړي. د بې باوریو او خنډونو له امله سیمه ییزه ښکیلتیا محدوده پاتې ده، کومه چې د لویديځو بنديزونو په نتیجه کې رامنځته شوې."

د کړکېچ نړۍوالې ډلې له خوا د خپاره شوي راپور په یو برخه کې راغلي دي، چې د افغانستان او د ګاونډيانو ترینګلې اړیکې د جنوبي او مرکزي اسیا د خلکو ژوند او روزګار اغیزمنوي.

کابل او سیمه ییز شریکان یې باید د سوداګرۍ د پراخولو، د اوبو او نورو ګډو منابعو پر سر د شخړو د مدیریت او د بین الحدودي اورپکو ډلو سره د مبارزې په موخه لارې چارې ولټوي او ناکامي کولی شي چې په سیمه کې پراخه بې ثباتي راولي.

د دې راپور په بله برخه کې راغلي، چې سیمه ییزو اندېښنو په ځواب کې طالبان تقریباً د ټولو اورپکو په اړه یوه ورته نسخه کاروي: "کابل د شکمنو اورپکو له وژلو یا نیولو څخه ډډه کوي او پر ځای یې د اوسېدو ځایونه ور بدلوي او د نوي ژوند په جوړولو کې ورسره مرسته کوي، په دې هیله چې د دوی د سياسي موخو مسیر وکرځوي او د قوماندې ورکولو جوړښت یې ورته له منځه یوسي."

په دې وروستیو کې د ملګرو ملتونو ویاند اعلان وکړ، چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش به د یکشنبې او دوشنبې په ورځ د سلواغې په ۲۹ او ۳۰ په دوحه کې د افغانستان په اړه د یوې غونډې کوربه وي.

طالب چارواکو ویلي، چې د دوحې غونډې ته د دې ډلې استازي بلل شوي دي.

د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو لومړنۍ غونډه په دوحه کې د انتونیو ګوتریش په کوربه توب د ثور میاشتې په ۱۱مه او ۱۲مه جوړه شوې وه او په دې غونډه کې د طالبانو او د دې ډلې د مخالفو سیاسي ډلو استازو ته بلنه نه وه ورکړل شوې.