هېدربار: افغان ښځې او نجونې د هغې ورځې وړې دي، چې په محکمه کې د طالبانو پر وړاندې حاضرې شي

د طالبانو د ټولګټو وزارت د چهار شنبې په ورځ د (سلواغې ۱۱مه) پر اېکس پاڼه لیکلي چې، د هېواد په یو شمېر ولایتونو کې عمومي لارې او د ولسوالیو لارې د ډیرو واورو د اورښت له امله تړل شوې دي.

دغه وزارت وايي، د سې شنبې په ماښام د زورورې واورې اوریدو له امله د غور ولایت د بکک بند کوتل سړک تر څنګ د میدان ښار ـ بامیان لویه لاره د حاجي ګک په سیمه کې د واورې ښوېدنې له امله تړل شوېده.

د طالبانو د ټولګټو وزارت د لویو لارو او سړکونو د وضیعت په اړه د چهار شنبې ورځې په راپور کې ویلي چې د بدخشان ولایت د راغستان، یاوان، یفتل او کوهستان ولسوالیو ټولې عمومي لارې د سختو واورو له امله د تګ راتګ پر مخ تړل شوې دي.

د ټولګټو وزارت د معلوماتو له مخې د سالنګونو لارې د موټرو د تګ راتګ له پاره خلاصې دي، خو د بغلان ولایت د خوست و فرنګ ولسوالۍ عمومي سړک د پلفي کوتل په سیمه کې د درنې واورې د اورښت له امله د ترافیکو پر مخ تړل شوی دی.

د طالبانو د ټولګټو وزارت وايي، د چهار شنبې په سهار یې د واورو د اورښت له امله د ولایتونو او ولسوالیو د بندو لارو د خلاصیدو عملیات پیل کړي.

همدارنګه دغه وزارت له موټر چلوونکو څخه د خوندي او ډاډمن تګ راتګ لپاره غوښتنه کړې، چې په واورینو لارو کې ژمنۍ ګرمې جامې او د موټرو ټایرونو ته ځنځیر (چین) له ځانه سره ولري.

دا په داسې حال کې ده چې دوه ورځې وړاندې د هوا پيژندنې ادارې د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د واورو او بارانونو له امله د سیلابونو د راوتلو خبر ورکړی و.

نوموړي په یوه خبرپاڼه کې جوبایډن یو «کمزوري او فاسد» کس یاد کړی.

ښاغلي ټرمپ په اردن کې د ایراني ملاتړو ملېشو په برید کې د درېیو امریکايي پوځیانو وژل کېدو ته په اشارې سره ویلي چې، د جوبایډن تر قوماندې لاندې د امریکا د واک او دفاعي ځواک سپارل د ډېرو مرګونو، سختو کړاوونو او په ټوله نړۍ کې د ګډوډۍ او بې حده مرګونو لاملونه دي.

په اردن کې د درېیو امریکايي پوځیانو وژل کېدل او د دوی له څلوېښتو ډېر ټپیان د بایډن د ادارې پر ضد د امریکا د پخوانیو چارواکو او د کانګرس د غړو غوسه راپارولې ده.

ټرمپ ویلي چې، د امریکا ولسمشر د امریکا «دښمنانو» ته دا جرات او وړتیا ورکړه چې په اردن کې د ده د هیواد په اډه کې ګډوډي او ترهګري رامنځته کړي.

نوموړي په اردن کې د امريکايي ځواکونو په بريد کې تر څلوېښتو زياتو ټپيانو ته په اشارې سره وويل، چې ځينې به يې بېرته عادي حالت خپل نه کړي.

ټرمپ دا هم ویلي چې، جوبایډن امریکا دریمې نړیوالي جګړي ته داخله کړې ده.

ښاغلي ټرمپ ټینګارکړی، تر اوسه هیڅکله داسې نه و شوي لکه دا اوس چې د بایډن په اړه روښانه شوې چې نوموړی نه شي کولای د امریکا د پوځ اعلا سرقوماندان و اوسي.

نوموړي د امریکا ټاکنو ته په اشارې، د خپل هیواد له وګړو څخه وغوښتل چې، جوبایډن او د هغه اداره د نومبر په میاشت کې له سپینې ماڼۍ څخه وباسي، مخکې له دې چې د ډیرو امریکايي وګړو قیمتي ژوند واخیستل شي هغه وخت به بیا ډیر ناوخته وي.

ټرمپ په ځلونو له افغانستانه د امریکايي ځواکونو پر وتلو او د بایډن د ادارې تر څارنې لاندې د دغه بهیر پر مدیریت نیوکې کړې دي. نوموړي په افغانستان کې د امریکايي وسلو او تجهیزاتو پر پاتې کېدو هم نیوکه کړې وه.

د افغانستان د ازادۍ جبهې رسنيو ته په لېږلې خبرپاڼه کې ويلي، چې نن سې شنبه ماښام يې د مزار ښار اړوند د خالد بن وليد په ښارګوټي کې پر هغه پوسته بريد کړی، چې د پخوانيو امنيتي ځواکونو د پلټنو په نوم يې خلک ځورول.

د ازادۍ جبهې معلوماتې څانګې رسنيو ته په لېږلې ويډيو او خبرپاڼه کې ادعا کړې، چې په بريد کې يې ۴ طالبان وژلي او ۲ نور يې زخميان کړي دي.

تر اوسه د دغې پېښې د پخلي په باب طالبانو رسنیو ته څه نه دي ویلي.

د یادونې وړه ده، چې د تېرې دوشنبې ورځ هم د ازادۍ جبهې د کابل په څلورمه حوزه کې په يوه بريد کې ۴ طالبان وژلي او دوه نور يې زخميان کړي وه.

افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د دغې پېښې تایید نه کوي؛ خو په دې وروستیو کې د طالبانو مخالفو ډلو پر طالبانو بریدونه زیات کړي دي.

د کړکېچ نړۍوالې ډلې نن سې شنبه ( د سلواغې ۱۰ مه ) د «د طالبانو ګاونډیتوب: له افغانستان سره سیمه ییزه ډېپلوماسي» تر عنوان لاندې خپل تازه راپور خپور کړی دی.

په دغه راپور کې راغلي دي؛ طالبان چې تر ډېره د لوېدیځو ځواکونو له خوا ګوښه شوي، په دې لټه کې دي چې له نېږدې ګاونډیو پلازمینو سره اړیکې ټینګې کړي.

په دغه راپور کې ګاونډیو هېوادونه اشاره شوې، چې دا هېوادونه له تعامل څخه مطلق انکار نه شي کولی: "دوی باید له طالبانو سره د امنیتي او اقتصادي مسالو په اړه تعامل وکړي. د بې باوریو او خنډونو له امله سیمه ییزه ښکیلتیا محدوده پاتې ده، کومه چې د لویديځو بنديزونو په نتیجه کې رامنځته شوې."

د کړکېچ نړۍوالې ډلې له خوا د خپاره شوي راپور په یو برخه کې راغلي دي، چې د افغانستان او د ګاونډيانو ترینګلې اړیکې د جنوبي او مرکزي اسیا د خلکو ژوند او روزګار اغیزمنوي.

کابل او سیمه ییز شریکان یې باید د سوداګرۍ د پراخولو، د اوبو او نورو ګډو منابعو پر سر د شخړو د مدیریت او د بین الحدودي اورپکو ډلو سره د مبارزې په موخه لارې چارې ولټوي او ناکامي کولی شي چې په سیمه کې پراخه بې ثباتي راولي.

د دې راپور په بله برخه کې راغلي، چې سیمه ییزو اندېښنو په ځواب کې طالبان تقریباً د ټولو اورپکو په اړه یوه ورته نسخه کاروي: "کابل د شکمنو اورپکو له وژلو یا نیولو څخه ډډه کوي او پر ځای یې د اوسېدو ځایونه ور بدلوي او د نوي ژوند په جوړولو کې ورسره مرسته کوي، په دې هیله چې د دوی د سياسي موخو مسیر وکرځوي او د قوماندې ورکولو جوړښت یې ورته له منځه یوسي."

په دې وروستیو کې د ملګرو ملتونو ویاند اعلان وکړ، چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش به د یکشنبې او دوشنبې په ورځ د سلواغې په ۲۹ او ۳۰ په دوحه کې د افغانستان په اړه د یوې غونډې کوربه وي.

طالب چارواکو ویلي، چې د دوحې غونډې ته د دې ډلې استازي بلل شوي دي.

د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو لومړنۍ غونډه په دوحه کې د انتونیو ګوتریش په کوربه توب د ثور میاشتې په ۱۱مه او ۱۲مه جوړه شوې وه او په دې غونډه کې د طالبانو او د دې ډلې د مخالفو سیاسي ډلو استازو ته بلنه نه وه ورکړل شوې.

د طالبانو والي بیا ويلي، چې د «اسلامي شریعت» لپاره یې قربانۍ ورکړي او هېواد يې "فتحه" کړی دی.

د طالبانو د مالیې وزیر ملا محمد ناصر نن سې شنبه بلخ تللی او هلته یې د حيرتان بندر، ګمرک او مستوفيت کلني عواید لوړ بللي دي.

نوموړي د طالبانو د بلخ د والي په دفتر کې ويلي، چې د هېواد ټولې چارې يې له داخلي بودېجې څخه اجرا کېږي او پر همدې اساس نړۍ ورته حېرانه ده.

د بلخ ولایت مقام مطبوعاتې دفتر په اعلامیه کې د وزير له قوله ليکلي: « زموږ عواید په لوړه کچه دي، د هېواد ټولو چارو ته نړۍ حیرانه پاتې ده. د افغانستان ټولې چارې د خپلې داخلي بودیجې څخه دوام لري.»

د طالبانو د ماليې وزیر ويلي، چې په هېواد کې د زلزله ځپلو او کډوالو راتګ يې پر چارو او عواید هېڅ اغېز نه دی کړی.

د نوموړي د معلوماتو له مخې؛ هره مياشت ۱۰ لکه او ۹۰ زره کسانو ته تنخواوي اجرا کيږي.

د طالبانو د بلخ والي محمدیوسف وفا په دې لېدنې کې ويلي، چې د «اسلامي نظام او شریعت» لپاره یې په لویه اندازه د سر قربانۍ ورکړي دي.

دا په داسي حال کې ده، چې نن سې شنبه د رونټیا نړۍوال سازمان په يوه راپور کې د طالبانو تر حاکمیت لاندې افغانستان کې ادارې فساد د تېر کال په پرتله زيات بللی.

د سازمان د محاسبې له مخې؛ افغانستان د ۱۸۰ هېوادونو په ډله کې د شفافیت له پلوه ۱۶۲ ځای خپل کړی دی.