د امریکا د کانګرس د بهرنیو اړیکو کمېټه د امریکايي ځواکونو له پخوانیو افغان همکارانو د طالبانو د «غچ اخیستو» په اړه د څېړنو لپاره غونډه کوي. دا غونډه به د جمهوري غوښتونکو، ډیموکراټانو او د هغو پخوانیو امریکایي سرتېرو په حضور جوړه شي چې د دې افغان همکارانو ملاتړ کوي.
د امریکا د ولسي جرګې د بهرنیو اړیکو د کمیټې د اعلامیې له مخې، ټاکل شوې دغه غونډه نن ترسره شي.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په افغانستان کې د امریکایې ځواکونو له پخوانیو سیمه ییزو همکارانو د دغې ډلې د غچ اخیستنې د تور په ځواب کې وویل، چې د ټول بښنې فرمان پر خپل ځای دی او هیڅوک د دغې ډلې د ځواکونو د غچ اخیستنې له ګواښ سره مخامخ نه دي.
د طالبانو ویاند د دې ډلې تر واک لاندې ملي راډیو سره په مرکه کې ویلي، چې دا مهال په هېواد کې د پخواني حکومت زرګونه سرتېري په ډاډه زړه ژوند کوي.
دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي دفتر یوناما تیر دوبی په یوه راپور کې وویل، چې طالبانو د پخوانیو امنیتي ځواکونو تر ۲۰۰ ډېر غړي وژلي او د دغو وژنو عاملین تر اوسه نه دي نیول شوي.
طالبانو پر افغانستان له واکمنیدو وروسته عمومي بخښنه اعلان کړه او د دغې ډلې چارواکو وویل، چې د پخواني حکومت سرتیري او چارواکي نه تعقیب کیږي.
خو په تېرو څه باندې دوو کلونو کې د طالبانو له خوا د پخواني افغان حکومت د سرتېرو او کارکوونکو د وژل کېدو ګڼ راپورونه خپاره شوي دي.
د ایران د کرمانشاه څارنوال حمیدرضا کریمي د دغه ولایت دولتي او خصوصي سکټور کار کوونکو ته خبرداری ورکړی، چې د افغانانو استخدام له «قانوني تعقیب» سره مخ دی. دغه ایراني چارواکي ویلي، په دغه ولایت کې ډېری په کار بوخت بې اسناده افغانان «پيژندل شوي او اېستل» شوي دي.
حمیدرضا کریمي وویل، چې د روان کال له پیل راهیسې په کرمانشاه کې د افغان اتباعو د پېژندنې، نیولو او اېستلو ۱۳ پړاوونه پلي شوي دي.
مهر خبري اژانس د چهارشنبې په ورځ په یوه رپوټ کې د ښاغلي کریمي له قوله ویلي، چې د بې روزګارۍ د لوي ننګونې له امله له څو کلونو راهیسې کرمانشاه ته د افغانانو پر ورتللو او کار کولو بندیز لګول شوی دی.
ښاغلي کریمي زیاته کړه، چې کرمانشاه کې زیاتره افغانان په کرنه، صنعت او د سیمټو فابریکو کې کار کوي.
هغه وويل اوس په دغه ولايت کې لږ شمېر افغانان ژوند کوي، خو د کرنيزو او ودانيزو چارو د موسم په رارسېدو سره ښايي کرمانشاه ته د افغان کارګرانو تګ بيا ډېر شي.
د ایران چارواکو تر دې مخکې د ایران ۱۶ ولایتونو ته د افغان مهاجرینو پر ننوتلو بندیز لګولی و.
ایسنا خبري اژانس د روان کال د ليندۍ په ۱۱مه د کرمانشاه ولایت د بهرنیو اتباعو او مهاجرینو د چارو د مشر حمزه سلیماني له قوله لیکلي، چې په ایران کې «غیر قانوني» افغان کډوال پیژندل شوي او ايستل شوي دي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په یوه تازه راپور کې ويلي، چې طالبانو له القاعده سره خپلې اړیکې ساتلې او دې ډلې په افغانستان کې ۸ نوي روزنیز کمپونه جوړ کړي دي. په غزني، لغمان، پروان او روزګان کې د القاعدې ۴ کمپونه جوړ شوي او دغه سازمان په پنجشیر کې د وسلو ډیپو هم جوړ کړی دی.
له القاعدې سره د طالبانو اړیکې لا هم نږدې دي
د امنیت شورا په راپور کې ویل شوي، چې د طالبانو او القاعدې تر منځ اړیکې لا هم نږدې دي او دغه ډله توانېدلې، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې ځان په دفاعي حالت کې وساتي.
د راپور له مخې د القاعدې جګپوړي چارواکي په افغانستان کې شته او دا ډله لا هم دغه هیواد او بهر ته ګواښ دی.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا لیکلي، چې طالبان هڅه کوي له القاعدې سره خپلې اړیکې کمې ښکاره کړي.
په راپور کې راغلي، چې د طالبانو ځینې عملیاتي قوماندانان له القاعده سره ګډه کاري طریقه او ایډیالوژي لريو خو دا ډله د نړیوال کېدو هېلې نه لري.
امنیت شورا لیکلي، چې د القاعدې د ځینو فعالیتونو د محدودولو لپاره د طالبانو هڅې د دغو دوو ډلو ترمنځ د اختلافاتو لامل شوې دي.
په همدې مهال په راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې د القاعدې پاتې او پخواني غړي د لویو بریدونو د پلان او تنظیم توان نه لري.
د امنیت شورا یوه غړي ویلي په افغانستان کې د القاعدې د هغو جګپوړو مشرانو شمېر، چې له طالبانو سره تاریخي اړیکې لري له لسو کم دي.
په راپور کې همدا ډول راغلي دي، چې د امنيت شورا يو شمېر غړو هېوادونو د هغو کسانو په اړه خبري کړې، چې ويل کېږي دوی په ایران کې د القاعدې د مشر سیف العدل او په افغانستان کې د عبدالرحمن الغامدي په ګډون د دې ډلې د نورو جګپوړو غړو ترمنځ د تماس د ټينګولو لپاره سفر کړی دی؛ خو یوه غړي هیواد په ایران کې د القاعدې د غړو شتون رد کړی دی.
په راپور کې دا هم راغلي، چې د القاعدې شپږ غړي د «ابو اخلاص المصري» په مشرۍ د «عمر فاروق لیکو» سره د یوځای کېدو لپاره د افغانستان ختیځ ته لېږدول شوي دي.
په افغانستان کې د القاعدې اته نوي روزنیز کمپونه او ښوونځي
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په خپل راپور کې دا هم په ډاګه کړې، چې القاعده په افغانستان کې اته نوي روزنیز کمپونه جوړ کړي دي.
د دغه راپور له مخې، په غزني، لغمان، پروان او روزګان ولایتونو کې د القاعدې څلور کمپونه جوړ شوي او دغه سازمان په پنجشیر کې هم د وسلو نو ډیپو جوړ کړی دی.
د دغه راپور له مخې، د القاعدې غړی حکیم المصری په کونړ کې د پاکستان د طالبانو د تحریک د غړیو لپاره د روزنیزو کمپونو او د ځانمرګو بریدونو د روزنې مسوول دی.
امنیت شورا دا هم لیکلي، چې په لغمان، کونړ، ننګرهار، نورستان او پروان ولایتونو کې د القاعدې پنځه مدرسې فعالې دي.
القاعده په هلمند، هرات، فراه او کابل ولایتونو کې هم تاسیسات لري.
د پاکستان د طالبانو تحريک له افغان طالبانو د مرستو کڅوړې ترلاسه کوي
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په نوي راپور کې لیکلي، چې په افغانستان کې د پاکستان د طالبانو تحریک د څو بریدونو ملاتړ شوی دی.
په راپور کې دا هم راغلي چې د TTP یو شمېر قوماندانان او د هغوی کورنۍ له طالبانو منظمې مرستې ترلاسه کوي.
د امنيت شورا په دغه راپور کې، چې جنورۍ پر ۲۹ خپور شو، امنیت شورا د هغو طالبانو د شمېر د زیاتوالي اعلان وکړ، چې دپاکستان طالبانو تحریک سره یوځای شوي دي.
د دې راپور له مخې، د افغان طالبانو ځینې غړي د پاکستان طالبانو تحریک ملاتړ کول خپله «دیني دنده»ګڼي.
په دغه راپور کې د پاکستان طالبانو د تحریک په لیکو کې د «افغان اتباعو د شمېر د زیاتوالي په اړه د پام وړ پرمختګ» ارزول شوی دی.
په راپور کې راغلي، چې د افغان طالبانو ډله عموماد پاکستاني طالبانو له اهدافو سره تړلې او يو ځای ده.
امنیت شورا دا هم ویلي، چې القاعده پاکستاني طالبانو تحریک ته د تجهیزاتو او وسلو پر ورکولو سربیره، د دې ډلې د ځواکونو په روزلو کې هم مرسته کړې، چې په بهر کې عملیات وکړي.
په راپور کې راغلي، چې د افغان طالبانو له خوا د پاکستاني طالبانو تحریک د ۷۰ څخه تر ۲۰۰ پورې غړي لنډمهاله نیول او د افغانستان په شمال کې د هغوی ځای پر ځای کول په افغانستان کې د TTP د مخنیوي لپاره د اسلام اباد د فشار د کمولو لپاره شوي دي.
د دغه راپور له مخې، د پاکستان طالبانو تحریک د پاکستان پر ضد عملیاتو سربېره، یو شمېر هغه طالبان هم وژلی، چې له داعش سره یوځای شوي دي.
د داعش ګواښونه
امنیت شورا په خپل راپور کې ارزیابي کړې، چې د سیمې له لاسه ورکولو او همدارنګه د تلفاتو، د لوړ پوړو او منځنیو مشرانو په ګډون د وسلوالو له منځه تللو سره سره، داعش لا هم د افغانستان او سیمې لپاره یو ګواښ دی.
په افغانستان کې د داعش ډلې هدفونه په لومړي سر کې شیعه ګان، په دویم ځای کې طالبان او بیا ملکي وګړي دي.
امنیت شورا ویلي، چې د طالبانو د فشار او په داعش باندې د دغې ډلې د «ښه» نفوذ په پایله کې د داعش بریدونه کم شوي دي؛ خو د راپورونو له مخې داعش هم په طالبانو کې د پام وړ نفوذ لري.
په راپور کې راغلي، له دې سره، چې طالبان ادعا کوي، چې داعش ته یې ماتې ورکړې ده، خو بیا هم دې ډلې په افغانستان کې خپلو بریدونو ته دوام ورکړی دی.
امنیت شورا لیکلي، چې د طالبانو د مشرتابه تر منځ د داعش او د هغې له «سلفیانو» سره د چلند په اړه اختلاف موجود دی.
د راپور له مخې، داعش د غیر سلفي ځواکونو په هرکلي، د طالبانو د «مايوسه» او بهرنیو وسلوالو په استخدامولو سره یوه پراخه تګلاره غوره کړې ده.
که څه هم ځینو پاکستاني رسنیو تېر دوبی په کونړ ولایت کې د داعش خراسان څانګې د مشر ثناالله غفاري، چې په «شهاب المهاجر» مشهور و د وژلو خبر ورکړی و، خو د امنیت شورا خبر ورکړی، چې د داعش دغه مشر ژوندی دی.
طالبانو هم هغه مهال د ثناالله غفاري وژل کېدل نه دي تایید کړي.
د امنیت شورا څو غړو هېوادونو ویلي، چې د داعش خراسان څانګې مشر په کونړ کې د «جماعت الاحرار» له روزنیز مرکز څخه د وتلو پر مهال په نښه شوی او ټپي شوی دی.
نورې ډلې
د امنیت شورا په راپور کې دا هم ویل شوي، چې د «ازبکستان اسلامي غورځنګ»، «اسلامي جهاد اتحاد» او «خطیبه یما بخاري» په څېر ډلې لا هم په افغانستان کې فعالې دي.
د «جماعت انصارالله» ډله هم له طالبانو او القاعدې پیسې ترلاسه کوي.
امنیت شورا وايي، د جماعت انصارالله وسلوال، چې د منصوري قول اردو یو له مهمو ځواکونو څخه دی د طالبانو د ځانمرګو بریدګرو لپاره ځانګړی کنډک دی.
د دغه راپور له مخې، د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ له بدخشان څخه وروسته په بغلان ولایت کې ځای پر ځای شوی دی او خپله عملیاتي شبکه یې څو نورو ولایتونو ته هم غځولې ده.
د راپور له مخې، د ختیځ ترکستان د اسلامی غورځنګ تمرکز د ځواکونو په روزنه او د ښځو په استخدام دی.
د امنیت شورا غړیو د وسلوالو د استخدام، روزنې او د عملیاتو د پلانولو په اړه د پاکستان طالبانو تحریک په ګډون له نورو ترهګرو ډلو سره د دغې ډلې د همکارۍ په اړه هم اندېښنه څرګنده کړې ده.
په راپور کې راغلي چې القاعده د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ ته ایډیالوژیکي روزنه ورکوي او داعش هم د دې ډلې ځینې هغه وسلوال جذب کړي چې د طالبانو له خوا د دوی کنټرول خپه کړي دي.
د طالبانو کډوالو چارو وزارت ویلي له پاکستان او ایران څخه تر زرو زیات افغان کډوال افغانستان ته راستانه کړل شوي. د دغو کډوالو په ډله کې چې۳۲ بې سرپرسته ماشومان هم شامل وو چې د اسلام کلا، تورخم او سپین بولدک له لارو هیواد ته راستانه شوي دي.
د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د چهار شنبې په ورځ د (سلواغي۱۱مه) په اېکس پاڼه لیکلي چې، له ایرانه ۱۱۵۹ تنه افغان کډوال په جبري ډول او خپله خوښه هیواد ته راستانه کړل شوي.
له ایرانه په تازه راستنو شویو کډوالو کې ۳۲ بې سرپرسته ماشومان هم شامل وو چې، د کډوالو وزارت د کارکوونکو له لوري (وارچایلډ) یا د جګړې ماشومانو ادارې ته سپارل شوي.
دغه وزارت ویلي، په دغو کډوالو کې کورنۍ هم شته چې د هرات د اسلام کلا له لارې راستنې شوې دي.
د کډوالو چارو وزارت وايي، د یادو کډوالو له ډلې ۴۴۸ تنه یې اړمن پيژندل شوي چې د خوراکي توکو تر څنګ ورسره نغدي مرستې هم شوې دي.
همدارنګه د کډوالو چارو وزارت وايي چې د سې شنبې په ورځ ۲۷۶ تنه افغان کډوال د ننګرهار د تورخم او د کندهار د سپین بولدک له لارو په جبري ډول هیواد ته راستانه شوي دي.
دغه وزارت ویلي چې، له پاکستانه په جبري ډول تازه راستانه کړل شوي افغان کډوال یې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي شورا ته د مرستو ترلاسه کولو په موخه ور پيژندلي دي.
د پاکستان د لنډمهالي حکومت له لوري د ۲۰۲۳ کال په سپتمبر میاشت کې له دغه هیواده د بې اسناده افغان کډوالو د ایستلو لړۍ پیل شوې چې، هره ورځ سلګونه افغان کډوال له دغه هېواده په جبري ډول افغانستان ته شړل کیږي.
د تېرې شپې د درنې واورې او شړکنده بارانونو ورېدو له امله د غور ولایت د بکک بند کوتل، د میدان ښار ـ بامیان لویه لار د حاجيګک کوتل، د بغلان ولایت د خوست و فرنګ ولسوالۍ لاره او په بدخشان ولایت کې د څلورو ولسوالیو لارې د موټرو د تګ راتګ له پاره تړل شوې دي.
د طالبانو د ټولګټو وزارت د چهار شنبې په ورځ د (سلواغې ۱۱مه) پر اېکس پاڼه لیکلي چې، د هېواد په یو شمېر ولایتونو کې عمومي لارې او د ولسوالیو لارې د ډیرو واورو د اورښت له امله تړل شوې دي.
دغه وزارت وايي، د سې شنبې په ماښام د زورورې واورې اوریدو له امله د غور ولایت د بکک بند کوتل سړک تر څنګ د میدان ښار ـ بامیان لویه لاره د حاجي ګک په سیمه کې د واورې ښوېدنې له امله تړل شوېده.
د طالبانو د ټولګټو وزارت د لویو لارو او سړکونو د وضیعت په اړه د چهار شنبې ورځې په راپور کې ویلي چې د بدخشان ولایت د راغستان، یاوان، یفتل او کوهستان ولسوالیو ټولې عمومي لارې د سختو واورو له امله د تګ راتګ پر مخ تړل شوې دي.
د ټولګټو وزارت د معلوماتو له مخې د سالنګونو لارې د موټرو د تګ راتګ له پاره خلاصې دي، خو د بغلان ولایت د خوست و فرنګ ولسوالۍ عمومي سړک د پلفي کوتل په سیمه کې د درنې واورې د اورښت له امله د ترافیکو پر مخ تړل شوی دی.
د طالبانو د ټولګټو وزارت وايي، د چهار شنبې په سهار یې د واورو د اورښت له امله د ولایتونو او ولسوالیو د بندو لارو د خلاصیدو عملیات پیل کړي.
همدارنګه دغه وزارت له موټر چلوونکو څخه د خوندي او ډاډمن تګ راتګ لپاره غوښتنه کړې، چې په واورینو لارو کې ژمنۍ ګرمې جامې او د موټرو ټایرونو ته ځنځیر (چین) له ځانه سره ولري.
دا په داسې حال کې ده چې دوه ورځې وړاندې د هوا پيژندنې ادارې د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې د واورو او بارانونو له امله د سیلابونو د راوتلو خبر ورکړی و.
ډونالډ ټرمپ وايي له هغې ورځې چې بایډن په افغانستان کې د امریکا عزت له پامه غورځولی، «نړۍ سمه په یو دوزخ بدله شوې ده.» ډونالډ ټرامپ ویلي چې، د امریکا د دفاعي ځواک سپارل په نړۍ کې د «ډیرو مرګونو» او نه ختمېدونکو ګډوډيو لامل شوي.
نوموړي په یوه خبرپاڼه کې جوبایډن یو «کمزوري او فاسد» کس یاد کړی.
ښاغلي ټرمپ په اردن کې د ایراني ملاتړو ملېشو په برید کې د درېیو امریکايي پوځیانو وژل کېدو ته په اشارې سره ویلي چې، د جوبایډن تر قوماندې لاندې د امریکا د واک او دفاعي ځواک سپارل د ډېرو مرګونو، سختو کړاوونو او په ټوله نړۍ کې د ګډوډۍ او بې حده مرګونو لاملونه دي.
په اردن کې د درېیو امریکايي پوځیانو وژل کېدل او د دوی له څلوېښتو ډېر ټپیان د بایډن د ادارې پر ضد د امریکا د پخوانیو چارواکو او د کانګرس د غړو غوسه راپارولې ده.
ټرمپ ویلي چې، د امریکا ولسمشر د امریکا «دښمنانو» ته دا جرات او وړتیا ورکړه چې په اردن کې د ده د هیواد په اډه کې ګډوډي او ترهګري رامنځته کړي.
نوموړي په اردن کې د امريکايي ځواکونو په بريد کې تر څلوېښتو زياتو ټپيانو ته په اشارې سره وويل، چې ځينې به يې بېرته عادي حالت خپل نه کړي.
ټرمپ دا هم ویلي چې، جوبایډن امریکا دریمې نړیوالي جګړي ته داخله کړې ده.
ښاغلي ټرمپ ټینګارکړی، تر اوسه هیڅکله داسې نه و شوي لکه دا اوس چې د بایډن په اړه روښانه شوې چې نوموړی نه شي کولای د امریکا د پوځ اعلا سرقوماندان و اوسي.
نوموړي د امریکا ټاکنو ته په اشارې، د خپل هیواد له وګړو څخه وغوښتل چې، جوبایډن او د هغه اداره د نومبر په میاشت کې له سپینې ماڼۍ څخه وباسي، مخکې له دې چې د ډیرو امریکايي وګړو قیمتي ژوند واخیستل شي هغه وخت به بیا ډیر ناوخته وي.
ټرمپ په ځلونو له افغانستانه د امریکايي ځواکونو پر وتلو او د بایډن د ادارې تر څارنې لاندې د دغه بهیر پر مدیریت نیوکې کړې دي. نوموړي په افغانستان کې د امریکايي وسلو او تجهیزاتو پر پاتې کېدو هم نیوکه کړې وه.