حامد کرزی: په هېواد کې د سولې او ټیکاو لپاره ملي تفاهم مهم دی

طالبان د ښاغلی نیکولسن په حواله وایي: «اروپايي ټولنې ته د ځانګړي استازي په پرتله د افغانستان د څلوېښت میلیونه نفوسو امنیت، کاري فرصتونه او سوله ډېر ارزښت لري.»
د دوحې ناسته د ملګرو ملتو د سرمنشي د ځانګړي همغګر له ارزونې وروسته جوړېږي.

فریدون سینیرلي اوغلو په خپله ارزونه کې سپارښتنه کړې چې په افغانستان کې د ملي پخلاینې لپاره باید ګامونه واخیستل شي او د افغان سولې لپاره دې ځانګړی استازی وګومارل شي.

خو طالب چارواکي د دې استازي له ګومارل کېدو سره مخالفت ښيي.
د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر نن د اروپايي ټولنې له استازي سره لیدنه کې هم یو ځل بیا ټینګار وکړ، چې د یوناما په شتون کې د سولې لپاره د ځانګړي استازي ګومارلو ته اړتیا نه ویني.
د نوموړي په خبره، په افغانستان کې جګړه، فساد، نشه يي توکي او زورواکي ختم شوي او خلک یې بیا تکرار نه غواړي.
خو پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي نن د ملګرو ملتونو د سرمنشي له ځانګړي همغګر سره په لیدنه کې د نوموړي ارزونه د افغانستان په هکله واقعبینانه او عملي راپور وباله.

ښاغلي کرزي د دوحې ناسته مهمه وبلله او هیله یې څرګنده کړه، چې په دغه ناسته کې به د افغانستان د روښانه راتلونکي په لور مثبت ګام واخیستل شي.
د دوحې ناسته به ۱۱ ورځې وروسته د فبرورۍ پر ۱۸ او ۱۹ جوړه شي چې پکې د افغانستان پر ګاونډیانو او نورو هېوادونو سربېره د طالبانو استازي هم ګډون کوي.

په دې ناسته کې د افغان ښځو او مدني ټولنو استازي هم ګډون کوي.

د ایران د کورنيو چارو وزير احمد وحيدي نن د دې هېواد د کابينې په غونډه کې د ایران او افغانستان تر منځ پر پوله د ديوال جوړولو ته موضوع د غبرګون په ډول وويل، چې د دېوال جوړولو پلان نه لري خو پوله به بندوي.

ایراني رسنیو د وحيدي له قوله لیکلي: « پر پوله د دیوال جوړولو ته اړتیا نشته؛ خو د پولې بندول هغه څه دي چې موږ یې تعقیبوو.»

د ایران دغه چارواکي ټينګار کړی، چې لومړی به د پولې هغه برخې بندوي، چې ناسمې کارول کېږي.

احمدي زياته کړې، چې له پاکستان او افغانستان سره د پولې بندولو ته لوی پلان جوړ شوی دی.

خو مخکې دغه ایراني وزیر ویلي و، له افغانستان او پاکستان سره خپله ګډه پوله په دېوال جوړولو سره بندوي.

احمد وحیدي وايي، د پولې بندول به وخت ونیسي، خو اول به هغه ځایونه بند کړي چې بد کارول کېږي.

د هغه په خبره، د پولې بندولو لپاره یوازې دېوال نه جوړېږي، بلکې د لوی درستیز او وسلوالو ځواکونو په مدیریت به نورې چارې هم تر سره شي.

یوه چاودنه د بلوچستان د پشین خانوزۍ کې د خپلواک نوماند اسفندیار خان کاکړ د ټاکنیز مرکز مخ ته وشوه چې پکې تر اوسه ۱۴ کسان وژل شوي او لسګونه نور ژوبل دي.

دویمه چاودنه هم د مولانا فضل رحمان د ډلې پر یوه انتخاباتي مرکز شوې چې تر لسو کسان پکې وژل شوي اوهمدومره ټپیان دي.

د بلوچستان د اطلاعاتو وزیر جان اڅکزی وایي، د پېښې ټپیان ځايي او د کوټې روغتونونو ته وړل شوي دي او وېره شته چې مرګ ژوبله کې توپیر را شي.

نوموړي تر دې پېښې وروسته خبري غونډې ته وویل: «هند بلوچستان د ترهګرۍ لپاره په نښه کړی دی، هند یو ترهګر هېواد دی، دا هغه خلک دي چې د مچ په ترهګریزه پېښه کې ښکېل و، خو زه ستاسو له لارې وایم چې موږ د خپلو شهیدانو غچ اخلو، د هند پلانونه شنډوو او د وروستي ترهګر تر وژلو جنګېږو او د دوی خلاف جګړه مو روانه ده.»

دا چاودنې په پاکستان کې له ټولټاکنو یوه ورځ مخکې دي، خو جان اڅکزی وایي، په هر صورت به سبا په دغه صوبه کې ټاکنې وشي.

تر اوسه د دې چاودنو مسوولیت کومې ډلې نه دی منلی او نه هم هند د پاکستاني چارواکو څرګندونو ته غبرګون ښودلی دی.

په بلوچستان کې پر بلوڅ بېلتونپالو سربېره پاکستاني طالبان او داعش هم فعال دی، خو تر اوسه کومې ډلې د دې برید مسوولیت نه دی منلی.

پاکستاني طالبانو هم تر دې مخکې ویلي و چې ټاکنیز کمپاین نه په نښه کوي.

دغه طالب چارواکي نن د قومونو او قبايلو وزارت غونډه کې پر ځینو پخوانیو مجاهدینو هم سختې نیوکې کړې او هغوی یې د کابل د ورانۍ او په دغه ښار کې د ۶۰ زرو کسانو د وژل کېدو اصلي عاملان ګڼلي دي.

په ۱۳۷۱ کال کې د مجاهدینو له لوري د ډاکټر نجیب الله د حکومت له نسکوریدو وروسته د واک د ترلاسه کولو لپاره کابل د مجاهدینو د ډلو تر منځ د خونړیو جګړو شاهد و.

په دغو جګړو کې د کابل ښار ډېرې برخې ویجاړې شوې او زرګونه کسان مړه او ژوبل شول.

مولوي عبدالکبیر همدارنګه زیاته کړه، چې د طالبانو په شل کلن «جهاد» کې د افغانستان ټولو قومونو ونډه درلوده.

د هغه په ​​وينا که چا ځانمرګی بريد کاوه، بل چا ورته خوراک او سرپناه ورکړې او يا يې دعا ورته کړې ده.

د طالبانو د قومونو او قبايلو وزارت نن د «اسلامي نظام د پیاوړتیا او ملي یووالي» په نم یوه لویه غونډه جوړ کړه، چې په کې د دغې ډلې یو شمېر مشرانو ویناوې وکړې.

د طالبانو د قومونو او قبايلو چارو وزارت وايي، په دې غونډه کې د افغانستان له اوو مرکزي ولايتونو څخه خلکو ګډون کړى و.

دغه وزارت همداراز پر غزې د اسراییل د «برید» بندول له تل ابیب سره د اړیکو د ټینګولو لپاره یو شرط بللی دی.

د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې لیکلي، چې دغه هېواد په دې اړه خپل دریځ امریکا ته اعلان کړی دی.

د سعودي عربستان دا څرګندونې د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت د ویاند جان کربي د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې دي، چې ویلي یې وو د بایډن حکومت مثبت غبرګون ترلاسه کړی، چې د سعودي عربستان او اسراییل د اړیکو د عادي کولو لپاره خبرو ته دوام ورکړي.

په ورته مهال د سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې څرګنده کړې، چې د فلسطین او د دغه هیواد د خلکو د مشروع حقوقو د ترلاسه کولو په هکله د دغه هیواد دریځ ثابت دی.

د سعودي عربستان او اسراییل ترمنځ د اړیکو د بیا پیلولو هڅې په ۲۰۲۰ کال کې پیل شوې.

سعودي عربستان د اسراییل د خپلواک دولت له جوړېدو راهیسې هېڅکله له دغه هېواد سره ډیپلوماټیکې اړیکي نه دي لرلي.

پر اسراییل د حماس له حملې لږ مخکې د سعودي عربستان چارواکو منلې وه، چې له تل ابیب سره د اړیکو د عادي کولو په اړه د دغه هېواد خبرې یوې هوکړې ته "نږدې" شوې دي.

خو د راپورونو له مخې دا خبرې وروسته له هغه ودرېدلې چې حماس پر اسرایل برید وکړ.