د افغانستان د خبریالانو مرکز: په سمنګان کې د طالبانو له خوا نیول شوی خبریال ازاد شو

دغې مېرمنې د افغانستان افغانستان انټرنېشنل ته داسې انځورونه لېږلي چې په وهلو ټکولو یې د بدن ځینې برخې ټپي شوې دي.

هغې وويل، چې پر اوږو، لاسونو او ورنونو يې د وهلو نښې لیدل کیږي.

د ۱۴۰۰ کال په زمري میاشت کې واک د طالبانو له رسیدو وروسته، دغې ډلې په ټول افغانستان کې پر ښځو پراخ محدودیتونه ولګول.

د بشري حقونو سازمانونه وايي، چې دا پراخ او سیستماتیک بندیزونه د "جنسيتي توپير " او "د بشریت پر وړاندې د جرم" ښکاره بېلګه ده.

دا محدودیتونه د طالبانو امر بالمعروف او نهی عن المنکر وزارت، د کورنیو چارو وزارت او د طالبانو د استخباراتو ریاست له خوا پلې کیږي.

په دغو محدودیتونو کې طالبانو د ښځو او نجونو د زده کړو، کار، سفر، په پارکونو کې د ازاد ګرځیدو په ګډون یو لړ اساسي حقونو ته د لاسرسي مخه نیولې ده.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماموریت (یوناما) په وروستي درې میاشتني راپور کې ویل شوي، چې طالبانو د افغانستان په ځینو سیمو کې په خپلسري ډول ښځې بندیانې کړي دي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۲۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د غزې پر رفح ښارګوټي د اسراییلو بریدونو ته په غبرګون کې ویلي چې پر رفح ښارګوټي د اسراییلو د بریدونو دوام به «بله لویه فاجعه رامنځته کړي.»

طالبان له نړېوالو او سیمه ییزو دولتونو، اسلامي هېوادونو او د بشري حقونو له سازمانونو غوښتي چې په غزه کې د روانې ټول‌وژنې مخه ونیسي.

دوی د نړۍ له اغېزمنو هېوادونو غوښتي چې د فلسطین او اسراییلو تر منځ کشالې ته حل لاره ولټوي.

طالبانو په خپله دغه خپره شوې خبرپاڼه کې لیکلي؛ چې په غزه کې د ټول‌وژنې دوام به «حاکم نړېوال نظام او مدعي ارزښتونه یې له جدي پوښتونو سره مخ کړي او دا د پيړۍ ټول‌وژنه به د نړېوالو سازمانونو او بشري کنوانسیونونو شته باور له منځه یوسي.»

د راپورونو له مخې اسراییلو په رفح ښارګوټي کې هغه پنډغالی په نښه کړی دی چې د فلسطین ولسي وګړو په کې پناه اخیستي وه.

بل خوا یو شمېر رسنیو د حماس د یو جګپوړي مشر له قوله ویلي چي دا ډول بریدونه به د بندیانو د تبادلي روانې خبرې له له ګواښ سره مخ کړي.

دغه وزارت نن دوشنبه د (سلواغې ۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې دغه ماشومان د هرات د وارچایلډ موسسې په همکارۍ د تخار، سرپل، زابل او ننګرهار ولایتونو د کار او ټولنیزو چارو ریاستونو ته تر سپارلو وروسته تر خپلو کورنیو ورسېدل.

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې دغه کسان یې د کډوالۍ نړېوالې ادارې او وارچایلډ موسسې په مرسته او همغږي د ایران له پولې نیولې د دوی تر کورنیو رسولي دي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت وړاندې لیکلي، فاریاب د افغانستان یو له هغو ولایتونو دی چې له ایران ډېری اېستل شوي ماشومان لري او د ۱۴۰۲ کال له پیل راهیسې یې تر اوسه پورې سلګونه ماشومان له خپلو کورنیو سره یو ځای کړي دي.

تېره ورځ هم د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت ویلي و چې له ایران څخه ۳۱ تنه اېستل شوي ماشومان یې له خپلو کورنیو سره یو ځای کړي دي.

له ګاونډیو هیوادونو څخه اېستل شوي ماشومان خپلو ولایتونو ته د سفر او له خپلو کورنیو سره د یوځای کېدو د لګښت پیسې هم نه‌ لري، خو د هرات ولایت وارچایلډ موسسه په ډیری مهال له دغو ماشومانو سره مرستې کوي.

په افغانستان کې د خلکو ناوړه اقتصادي حالت او د وزګارتیا د کچې لوړیدل د دې لامل شوي چې هېوادوال له ناقانونه لارو کډوالۍ ته مخه کړي.

د طالبانو کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (سلواغې۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې تېره ورځ ۸۳۵ تنه افغان کډوال د هرات د اسلام کلا له لارې هېواد ته راستانه شوي.

دغه وزارت ویلي یو شمېر کډوال په جبري ډول او یو شمېر یې په خپله خوښه راستانه شوي دي.

همدارنګه د کډوالو وزارت ویلي، په تازه راستنو شویو کډوالو کې ۲۹ تنه بې سرپرسته ماشومان هم شامل وو، چې د کورنیو موندلو په موخه یې په هرات ولایت کې د وارچالیډ موسسې ته ورپېژندلي دي.

د طالبانو کډوالو چارو وزارت ویلي چې په همدې ورځ د کندهار د سپین بولدک له لارې هم ۱۷ تنه افغان کډوال په جبري ډول له پاکستانه راستانه کړل شوي.

دغه وزارت وايي، له پاکستان او ایرانه تازه راستانه شوي ټول کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو کډوالۍ دفتر ته ورپيژندلي دي.

له شاوخوا څلورو میاشتو راهیسې له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ دوام لري او تېره اوونۍ د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې یا اوچا ویلي و چې تر دې مهاله له پنځو لکو ډیر افغان کډوال له پاکستانه ایستل شوي دي.

د طالبانو کورینو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع د دوشنبې په ورځ د (سلواغي ۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د ملا عبدالظاهر او عبدالکریم په نوم دوه افغان بندیان نن سهار هېواد ته راورسیدل.

قانع ویلي چې د یادو بندیانو د بدرګې لپاره کابل نړېوال هوايي ډګر ته د دغې ډلې لوړپوړی پلاوی او ولسي کسان ورغلي وو.

تېره ورځ د طالبانو کورنیو چارو وزارت د یادو بندیان اړه معلومات خپاره کړي وو او ویلي و چې عبدالکریم د خوست ولایت د تڼیو ولسوالۍ د ووزیانو د کلي اوسیدونکی دی او د ۲۰۰۲ کال د اګسټ میاشتې په ۱۴مه د پاکستان حکومت ونیو، له څو میاشتني بند وروسته یې امریکا ته وسپاره. نوموړی ۱۴ کاله په ګوانتانامنو کې بندي او وروسته عمان هېواد ته ولېږدول شو.

همدارنګه ملا عبدالظاهر د لوګر ولایت د مرکز حصارک کلي اصلي اوسیدونکی دی او په ۲۰۰۲ کال کې د امریکايي ځواکونو لخوا ونیول شو. نوموړی ۱۵ کاله وروسته د ګوانتانامو څخه خوشې او عمان هېواد ته ولېږدول شو.

د طالبانو کورنیو چارو وزارت ویلي یاد دوه بندیان اووه کاله په عمان هېواد کې اوسېدل او په یاده موده کې یې بهر ته د تګ اجازه نه لرله.

تردې وړاندې طالبانو بشیر نورزی چې د دغې ډلې له اغېزمنو څېرو څخه دی، په ګوانتانامو کې له دوو لسیزو بند تېرولو وروسته، له یوه امریکايي انجینر مارک فریکس سره په ۱۴۰۱ کال کې تبادله کړ او له بنده خوشې شوو.

خو د عبدالکریم او عبدالظاهر د راخوشي کېدو او معاملې په اړه طالبانو تردې مهاله څه نه دي ویلي.