د امریکا بهرنیو چارو وزارت ویاند د ډیورنډ کرښې په اړه د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د مرستیال څرګندونو ته غبرګون وښود. میلر د افغانستان انټرنشنل خبریال ته په ځواب کې وویل: «موږ په نړیواله کچه د پیژندل شویو پولو په چوکاټ کې د پاکستان او افغانستان د ځمکنۍ بشپړتیا ملاتړ کوو.»
افغانستان په نړۍ کې یوازینی هیواد دی چې له پاکستان سره غځېدلې د ډیورنډ کرښه په رسمیت نه پیژني. د طالبانو بهرنیو چارو وزارت مرستیال عباس ستانکزي په یوه وینا کې ویلي، چې طالبان د پخوانیو حکومتونو په څېر د ډیورنډ کرښه د افغانستان او پاکستان ترمنځ د رسمي پولې په توګه نه پیژني.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت یې په ځواب کې د عباس ستانکزي څرګندونې «خیالي او خود غرضه» وبللې.
خو د افغانستان د مخکني حکومت بهرنیو چارو وزیر د طالبانو د دغه لوړ پوړي چارواکي د څرګندونو هرکلی کړی دی. حنیف اتمر د سلواغې ۲۸مه په ایکس پاڼه ولیکل، «سره له دې چې له طالبانو سره مخالف دی خو د دغه طالب چارواکي له څرګندونو سره موافق دی او عباس ستانکزی په خپل داسې ملي دریځ کې یوازې نه دی.»
خو ښاغلي اتمر زیاته کړه، پوښتنه دا ده چې ایا د ډیورنډ کرښې په اړه د طالبانو ډلې رسمي تګلاره ورته ده او که نه؟
د کډوالۍ ځانګړې اتلس زرو ویزو په اړه:
د امريکا بهرنيو چارو وزارت وياند د افغانستان انټرنشنل خبریالې مرضیې حسيني ته وويل، چې تېر کال د امريکا حکومت له دوی سره د افغان کارکوونکو لپاره څه باندې ١٨ زره د کډوالۍ ځانګړې ويزې (اېس ای وي) منلې وې.
هغه وویل چې دغه شمېره په یو کال کې د اېس ای وي د ویزو ترټولو لوړه شمېره ده.
د بهرنیو چارو وزارت ویاند یو ځل بیا د امریکا له کانګرسه وغوښتل چې په دغه هېواد کې د امریکا د متحدو ایالتونو د افغان همکارانو د استوګنې پلان تصویب کړي.
د هغه په وينا؛ د طالبانو د ماليې وزارت د تېر حکومت په پرتله شفاف او حساب ورکوونکی نه دی.
ښاغلی زاخیلوال چې د تېر حکومت له ړنګیدو وروسته له کابله نه دی وتلی، وایي: « موږ پارلمان ته ځواب ورکوونکی وو، [طالبان] نه دي. موږ نړۍ ته ځواب ورکوونکي وو، دوی نه دي. موږ نورو ادارو ته حساب ورکوونکي وو، دوی نه دي. نو، دلته پریکړه نیول اسانه دي. د مثال په توګه، یو فرد پریکړه کوي او تطبیق کوي یې، چې موثریت لري خو شفافیت نه لري. زموږ بودیجه ډېره شفافه وه.»
د مالیې پخواني وزیر وویل، چې د طالبانو په حکومت کې فساد شته. هغه د افغانستان انټرنشنل خبریال تاج الدین سروش د پوښتنې په ځواب کې چې د طالبانو په حکومت کې فساد ډېر شوې یا کم شوی، وویل : «ډېر شوی دی.»
هغه وويل، چې د اوونۍ څلوېښت ميليونه ډالر طالبانو ته نه ورکول کېږي، بلکې دا پيسې د ملګرو ملتونو سازمان ته ورکول کېږي او د دغه سازمان له خوښې سره سم مصرف کیږي.
ښاغلي زاخېلوال د دې مرکې په یوه برخه کې د طالبانو پر وړاندې د وسله والو ډلو جګړه او مبارزه «استخباراتي جګړه» بللې او وې ویل چې د یوه افغان په توګه باید د دې جګړې خلاف ووسوو.
ښاغلي زاخېلوال زیاته کړه: «هره جګړه چې موږ تر اوسه په افغانستان کې لیدلې، په پای کې یې رېښې د تمویل هغه ځای ته رسیږي چې د افغانستان دننه نه دي. یو ګاونډ هېواد یا هم یو لېرې هېواد یې باید تمویل کړي. دا هېوادونه ولې او د کومې لیوالتیا له مخکې په افغانستان کې جګړې ته لمن وهي؟ له کومې جګړې مو ګټه پورته کړې چې راتلونکې جګړې ته هیله من اوسوو؟»
په پاکستان کې د افغانستان پخواني سفیر وویل: «د یوه افغان په توګه باید د استخباراتي جګړو خلاف ووسوو.»
ښاغلي زاخېلوال د طالبانو او پاکستان د اړیکو په اړه وویل، چې واک ته د رسېدو لپاره پاکستان طالبانو سره مرسته وکړه؛ خو بیا هم له هغو ستونزو سره مخ شو، چې له تېرو حکومتونو سره یې درلودې. د مالیې پخواني وزیر زیاته کړه، چې د د پاکستان موخه د افغانستان بې ثباته کول وو او طالبانو د خپلې جګړې لپاره دلایل لرل؛ خو دغه ډله د واک په ترلاسه کولو سره د افغانستان د حکومت او ثبات مسووله شوه.
دغه پخواني حکومتي چارواکي د طالبانو او امریکا د اړیکو په اړه وویل: «امریکا طالبان د داعش په مقابل کې یو اغیزمن ځواک ګڼي. زه فکر کوم چې کمک او همکاري هم کوي. زه فکر کوم چې طالبان او متحده ایالات د داعش په اړه یو ګډ تفاهم او ښايي ګډه همغږي لري او د القاعدې په اړه هم امریکا څخه څه نه ویل کیږي.»
د حامد کرزي او اشرف غني د کابینې دغه غړي د طالبانو حکومت ملي نه بولي او وايي، چې په افغانستان کې حکومت باید ولسي مشروعیت ولري.
زاخېلوال وویل: «موږ نه شو کولای چې طالبانو ته ملي نظام ووایو؛ هغوی پوځي ځواک لري، خو ولسي استحکام نه لري.» هغه زیاته کړه: "موږ د یوې داسې سیاسي پروسې پلوي یوو چې له دې لارې مشروعیت ترلاسه کړي او په هغه کې د ټولو قومونو خلک، ځوانان، زاړه، روڼ اندي او ښځې پکې ګډون وکړي."
ښاغلي زاخېلوال زیاته کړه، پرون توپ د اشرف غني په میدان کې و، چې تېروتنه یې وکړه او فرصتونه یې ضایع کړل؛ خو نن توپ د طالبانو په میدان کې دی، چې باید تېر نه وځي او د خبرو او تفاهم فرصتونه ضایع نه کړي.