طالبانو په خوست کې له رسنیو سره د نجونو د ټیلیفوني اړیکو مخه نیولې ده

یاده اداره وايي، دغه صادرات او واردات یې د ۱۴۰۲ کال د سلواغې له ۲۷مې د کب تر درېیمې نیټې پورې کړي دي.

‏د طالبانو د اوسپنې پټلۍ اداره وايي، د حیرتان بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې یې ۵۷ زره او ۶۹۸ ټنه، د اقینې بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې پنځه زره او ۵۴ ټنه او د تورغونډۍ بندر د اوسپنې پټلۍ له لارې ۱۱ زره او ۴۸۱ ټنه توکي لېږدول شوي چې ټول شمېر ۹۲ زره او ۲۳۳ ټنه نفتي، غیر نفتي او نور توکي، هېواد ته وارد او بهر ته صادر شوي دي.

د دغه شمېر لېږدول شویو توکو له ډلې یوه برخه ټرانزيټ او صادرات دي چې په تېره اوونۍ کې ۲۲۴۷ ټنه صادر شوي، چې په دې کې وچه میوه، کینو، کچالو او د انارو اوبه (جوس) شامل دي.

دغې ادارې دا نه دي ويلي چې دغه توکي یې له کومو هیوادونو وارد او کومو هیوادونو ته یې صادر کړي خو وايي، دوی به خپلو صادراتو او وارداتو ته په راتلوونکي کې لا مناسب شرايط برابروي.

د طالبانو د اوسپنې پټلۍ ادارې تېره اوونۍ، چې د روان مالي کال د سلواغې میاشتې په ترڅ کې د هېواد د اوسپنې پټلۍ له لارې، ۳۸۱ زره ۴۶۹ مټریک ټنه توکي لیږدول شوي دي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر اژانس د دغې ډلې د اوسپنې پټلۍ ادارې د معلوماتو له مخې راپور ورکړی، چې په یوه میاشت کې د حیرتان بندر له لارې ۳۱۲ زره ۵۳ ټنه، د اقینې بندر له لارې ۲۸ زره ۱۳۳ ټنه او د تورغونډۍ بندر له لارې ۳۷ زره ۵۹۵ ټنه چې ټولټال ۳۷۸ زره ۲۵۳ ټنه نفتي او خوارکي توکي دي افغانستان ته وارد شوي.

دغه اداره وايي، په دغه موده کې ۳۲۱۶ ټنه سوداګریز مالونه صادر او ټرانزیټ شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په مرغومي میاشت کې د افغانستان اوسپنې پټلۍ له لارې ۳۸۶ زره ۶۴۹ مټریک ټنه انتقالات شوي چې له هغې ډلې ۳۰۰۲ مټریک ټنه یې صادراتي توکي وو.

کاظمي ویلي: «موږ باید په افغانستان کې داسې شرایط رامنځته کړو چې له دغوکډوالو څخه یو شمېر بېرته خپل هیواد ته ستانه شي.»

هغه له دانشجو خبري اژانس سره په مرکه کې زیاته کړه: «د افغانستان کادرونه او کاري ځواک یوه مهمه برخه زموږ په هیواد کې شتون لري او هغه افغان کادرونه چې په ایران کې یې زده‌کړې کړې دي، بیرته خپل هیواد ته ستانه شي.»

دغه ایرانی ډیپلوماټ وايي، د افغانانو کډوالي د هغو بحرانونو له امله ده چې امریکایانو په هغه هیواد کې رامینځته کړي دي.

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د راپور له مخې په ایران کې د مېشتو وګړو شپږ سلنه افغانان جوړوي.

په دې وروستیو کې یوه ایراني چارواکي خبر ورکړ چې د دغه هېواد ۱۶ ولایتونو ته د افغان کډوالو ننوتل منع دي.

ایران په دې ورستیو کې د افغان کډوالو ایستلو بهیر چټک کړی دی.

دغه اداره وايي، یاده مرسته به د ایډز، نري رنځ او ملاریا ناروغیو سره د مبارزې په برخه کې ولګول شي.

دغه ۴،۷ میلیونه بیړنۍ بودجه به پر ۶۶ میلیونه هغه بودجې ور زیاته شي چې د ۲۰۲۴ کال د جنوري په لومړۍ نېټه د درې کلو لپاره اعلان شوې وه، دغه مرسته د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام له لوري ورکړل کیږي.

په خبرپانه کې د یادې مرستې په اړه د اسیا، ختیځې اروپا، لاتینې امریکا او کارابین څانګې مشرې انیلیس هیرشمنله قوله لیکل شوي: «د اټکل له مخې ۱،۳ میلیونه کسان د افغانستان د نفوس درې سلنه وګړي کیږي، دغه یو لوی شمېر دی چې په کلیوالو او سختو سیمو کې له پاکستان سره پر کرښه پروت دی، د اډیډیمولوژیکي خطر استازیتوب کوي او د نرې رنځ، ایډز او ملاریا د اړینو خدمتونو د پیاوړتیا پرته ورسره مقابله نه شي کیدای.»

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پراختیايي پروګرام مسوول وایي، لا له وړاندې یې د راستنېدونکو کډوالو بیړنیو اړتیاوو ته د رسېدو لپاره د ملاریا، ایډز او نرې رنځ سره مخ کسانو ته د خدمتونو وړاندي کولو ته چمتوالی نیولي دی.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د پراختیايي ادارې مسوول د نړیوال وجهي صندق د یادې پرېکړي هرکلی کړی.

له «پولیو پاک افغانستان» ادارې نن یک شنبه د (کب شپږمه) په ایکس پاڼه لیکلي چې سبا به د افغانستان په شلو ولایتونو کې د پولیو ضد واکسین کمپاین پیل شوي.

د طالبانو عامې روغتیا وزارت د سلواغې نهمه د افغانستان په ۲۱ ولایتونو کې د پولیو واکسین کمپاین پیل کړی و. چې ۷.۵ میلیون ماشومان پکې واکسین شو.

تېر میلادي کال په افغانستان کې د ګوزڼ ناروغۍ شپږ پیښې ثبتې شوې وې.

د نړیوالو روغتیايي سازمانونو د شمېرو له مخې په ۲۰۲۳ میلادي کال کې د افغانستان په ختيځو ولایتونو کې د ګوزڼ ناروغۍ شپږ مثبتې پیښې ثبت شوې وې چې په دې اړه یې پراخې اندېښنې راپورته کړې وې.

‏شنوونکي وايي، له پاکستان څخه د افغان کډوالو په بې شمېره او بې مهاره وتلو سره په افغانستان کې د ځینو ساري ناروغیو د ډیرېدو امکان ډیر شوی چې نړیوال روغتیایي سازمانونه باید په دغه برخه کې پاملرنه وکړي.

تېر کال په افغانستان کې د پولیو شپږ مثبتې پېښې ثبت شوې وې خو سږکال لا کومه پېښه نه ده ثبته شوې.

د دغه وزارت له لوري د یک شنبې په ورځ د (کب شپږمه) په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې، ټولو وزارتونو او عمومي ریاستونو کې د دعوت ریاست ته د یاد وزارت له لوري نوی «ښوونیز نصاب» ورکړل شو.

په خبرپانه کې ویل شوي چې یاد «درسي نصاب» په ۳۴۱ مخونو کې جوړ شوی او ډېره برخه یې د «ایمان او عقیدي» اړوند مسایل دي.

د طالبانو امربالمعروف وزارت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې د دغه وزارت د سرپرست خالد حنفي له قوله ویل شوي: «له کارمندانو سره له نیک چلند څخه کارواخلئ لومړی معروف او منکر ور وپيژنئ او بیایې د اقامې او مخنیوي هڅه وکړئ.»

یاد وزارت تردې وړاندې هم د تېر جمهوري حکومت پر کارکوونکو د ږیري پرېښودلو او خولۍ په سر کولو ټینګار کړی و، او د مخکني حکومت له وخته لسګونه هغه دولتي کارکوونکي یې له دندو شړلي چې ږیرې یې خریلې وې.