د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت وايي، په ۱۴۰۲ کال کې له ګاونډیو هیوادونو څخه افغانستان ته یونیم ميلیون کډوال راستانه شوي دي. دغه وزارت وايي، یاد شمېر کډوال له ګانډیو هیوادونو په زور او خپله خوښه راستانه شوي.
خو د کډوالو وزارت چارواکو دا نه دي ويلي چې دغه یونیم میلیون افغانان له کومو هيوادونو افغانستان ته راستانه شوي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني نن یک شنبه د (کب ۲۷مه) د طالبانو تر واک لاندې له ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ويلي چې له دغو شمېر کډوالو سره تر ثبتېدو وروسته مرستې شوې او بیا خپلو سیمو ته استول شوي.
یاد وزارت وايي، د ټولو ولایتونو د کډوالو ریاستونو ته یې د دغو کډوالو د سمې لارښوونې سپارښتنې کړې دي چې له یادو کډوالو سره همکاري وکړي.
د کډوالو وزارت وايي، چې دا مهال اووه میلیونه افغان کډوال په ګاونډیو او نورو لوېدیځو هيوادونو کې کډوال دي چې له دغه شمېر څخه درې میلیونه په پاکستان، درې ميلیونه په ایران او یو میلیون یې په اروپايي هیوادونو کې ژوند کوي، خو دغه شمېرې د کډوالو نړېوال سازمان له لوري نه دي کره شوې.
همدارنګه د دغه وزارت ویاند وايي، چې په کور دننه هم درې میلیونه کډوال ورسره ثبت شوي چې ۱۱ زره یې بېرته خپلو سیمو ته لیږدول شوي.
په دې وروستیو کې پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د ۲۰۲۴ کال د مارچ تر ۱۲مې نېټې له پاکستانه د ټولو ستنو شویو بې اسناده افغانانو شمېر تر ۵۱۳ زرو او ۵۰۶ ته لوړ شو او په وینا یې د ستنېدو دغه لړۍ لاهم روانه ده.
د دې تر څنګ د راپورونو له مخې له ایران څخه هم په منځنۍ کچه د ورځې ۱۵۰۰ افغان کډوال په زور او خپله خوښه افغانستان ته ستنیږي.
دغه ځوانان هغو ماشومانو ته په وړيا ډول انځورونه هم چاپوي چې په ښوونځي کې د شامېليدو پرمهال ورته اړتيا وي.
د دغې ډلې مشر نقيب الله ځلاند وايي تردې دمه يې زرګونو هغو ماشومانو ته په وړيا ډول انځورونه چاپ کړي، چې ښوونځي ته شاملیږي.
ښاغلي ځلاند له افغانستان انټرنشنل پښتو څانګې سره د خبرو پر مهال وويل چې دغه هڅه یې په دې موخه پیل کړې چېنوی نسل زدهکړو ته وهڅوي.
هغه وايي: «د خوست په مرکز او ټولو ولسواليو کې مو دغه کمپاين روان کړی چې سږ کال مو د یوې اوونۍ په موده کې د څلورو زرو شاوخوا ماشومانو ته د ښوونځي لپاره عکسونه چاپ کړي دي، کمپیوټر، پرنټر او تخنیکي ډله راسره ده ځای پر ځای ماشومانو ته عکسونه چاپ کوو.»
ښاغلی ځلاند وايي، تېر کال یې د دغه کمپاین له لارې ۱۰ زره زدهکوونکو ته په ښوونځیو کې د شاملېدو په موخه وړیا انځورو چاپ کړي وو.
په خوست کې دغو رضاکاره ځوانانو ښوونځیو ته د ماشومانو د هڅونې کمپاین داسې مهال روان ساتلی چې په افغانستان کې واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته څه باندې دوه نیم کاله کیږي چې دغې ډلې تر شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدهکړو او ورسره نجونو او ښځو پر لوړو زدهکړو بندیز لګولی.
په افغانستان کې په لرې پرتو کلیو او بانډو کې د نوي تعلیمي کال له را رسیدو سره په ډیرو سیمو کې لا هم ښوونځي ودانۍ نه لري او هلته ماشومان له زدهکړو بې برخې پاتې دي.
د شنونکو باور دادی چې طالبانو په دې وروستیو کې د ښوونځيو پر ځای دیني مدرسو ته ډیر پام اړولی او دا مهال په زرګونو مدرسې په بیلابېلو ولایتونو کې فعالې دي چې په ډیرو هغو کې د دیني زدهکړو تر څنګ ماشومانو ته نظامي زدهکړې ورکول کیږي.