طالبانو په پکتیکا کې یو کس د غلا په تور په دورو وهلی
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان سترې محکمې په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دغې ډلې د پکتیکا په یحیا خېلو ولسوالۍ کې یو کس د غلا په تور ۳۰ دورې وهلی دی.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان سترې محکمې په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دغې ډلې د پکتیکا په یحیا خېلو ولسوالۍ کې یو کس د غلا په تور ۳۰ دورې وهلی دی.
د دغې محکمې په اعلاميه کې ويل شوي، چې دغه کس په يو کال بند او د ٣٠ دورو په سزا محکوم شوى دى.
طالبانو ویلي، چې دغه کس د پکتیکا ولایت د یحیا خېلو ولسوالۍ د ابتداییه محکمې د پرېکړې او د دغې ډلې د سترې محکمې په منظورۍ محکوم شوی دی.
په ورته وخت کې دې ډلې نن چهارشنبه سهار په غزني کې یو کس په عام محضر کې د جنسي اړیکو په تور په دورو وهلی دی.
طالبان سربېره پر دې، چې د حد په جاري کولو کې له سختو نړیوالو غبرګونونو سره مخ شوي؛ خو دغه ډله لا هم په عام محضر کې پر عامو وګړو حدود تطبیقوي.
د خوړو نړۍوال پروګرام وايي، اروپايي ټولنه د افغانستان د ښوونځیو د زده کوونکو د خوړو خوندیتوب د پیاوړتیا لپاره لس میلیونه اضافي یورو دې بنسټ ته ځانګړې کوي. دغه مرسته په اتو ولایتونو کې د څه باندې ۱۰ زره ښوونځیو زدکوونکو ته ځانګړې شوې ده.
د خوړو نړیوال پروګرام نن ولیکل، چې د اروپايي ټولنې له اضافي مالي مرستې څخه به د فراه، غور، جوزجان، ننګرهار، نورستان، پکتیکا، روزګان او زابل ولایتونو د ښوونځیو پر زدکوونکو بیسکټ یا محلي مغذي خواړه وویشل شي.
د دغه بنسټ په خبرپاڼه کې راغلي چې لوږه د زدکړو خنډ کېدلی شي.
د اروپايي اتحادیې مالي مرستې دا تضمینوي چې په افغانستان کې ډېر ماشومان مغذي خواړه تر لاسه کړي.
د خوړو نړیوال پروګرام وايي، چې په څلورم او شپږم ټولګیو کې له ښځینه زدکوونکو سره به هم د نباتي غوړيو او نغدي مرستي وشي.
په افغانستان کې د خوړو د نړیوال پروګرام مشر هسیایو وي لي وویل، دغه سازمان تېر کال په ښوونځیو کې له ۱.۵ماشومانو څخه ملاتړ کړی دی.
اروپايي ټولنې د روان هجري لمریز کال د وري میاشت کې، افغانستان کې د ماشومانو د ښوونې او روزنې د ملاتړ لپاره ۲۵میلیونه یورو مرسته اعلان کړې وه.
دا په داسې حال کې ده، چې په افغانستان کې زرګونو زدکوونکې چې لومړنۍ دوره يې پای ته رسولې، له زدکړو بې برخې شوې دي.
د افغان اتباعو او نړیوالې ټولنې له ټینګار سره سره، طالبان لا هم له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدکړو بندیز ته دوام ورکړی.
د طالبانو صنایعو او سوداګرۍ وزارت وايي، چې د دوی وزير په افغانستان کې د یوناما له مشرې سره په ليدنه کې د سوداګرۍ نړیوال سازمان کې د افغانستان د غړيتوب پر بیا فعالولو خبرې وکړې. پر طالبانو د نړيوالو بنديزونو سره هم مهاله په دغه سازمان کې د افغانستان غړيتوب هم وځنډول شو.
د طالبانو د صنایعو او سوداګرۍ وزارت نن په خبرپاڼه کې د طالب وزير نورالدین عزيزي او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازۍ یا یوناما د مشرې روزا اوتنباييوا د ليدنې خبر ورکړ.
وزارت په خپله اعلامیه کې ليکلي، چې دواړو لورو د سوداګرۍ په نړیوال سازمان کې د افغانستان د غړيتوب پر بيا فعالولو، د صادراتو پر زياتوالي او د افغان صنعتکارو ښځو لپاره د اسانتياوو پر برابرولو خبرې کړي.
افغانستان د ۲۰۱۴ کال د ډسمبر په ۱۷ نېټه د سوداګرۍ نړیوال سازمان «ډبليو ټي او» کط د ټولو شرایطو په پوره کولو سره په رسمي توګه د دغه سازمان غړيتوب ترلاسه کړ.
په افغانستان کې واک ته د طالبانو په رسېدو پر دې ډلې د نړيوالو بنديزونو سره مهاله په دغه سازمان کې د افغانستان غړيتوب هم وځنډول شو.
۱۶۲ هيوادونه د دغه سازمان غړي دي.
د ترکیې ولسمشرۍ ماڼۍ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د دغه هېواد او افغانستان ترمنځ د ډیپلوماټیکو ویزو د معافیت تړون لغوه شوی دی. د دې تړون په لغوه کولو سره ترکي او طالب چارواکي افغانستان او ترکيې ته د ننوتلو لپاره اړ دي، چې د وېزې ترلاسولو پروسه ووهي .
د ترکیې د ولسمشر دفتر نن په خبرپاڼه کې راغلي چې دا پریکړه به د غبرګولي مياشتي له ۱۲ نیټې وروسته د ترکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان په لاسلیک سره عملي شي.
هغه فرمان چې د ترکیې د ولسمشر په لاسلیک سره خپور شوی پکې راغلي: « د ترکیې جمهوریت او د افغانستان اسلامي جمهوریت ترمنځ د ډیپلوماتیکو پاسپورټونو لرونکو لپاره د ویزې د مکلفیتونو د دوه اړخیز لغوه کولو هوکړه لیک چې د ولسمشر لخوا د ۲۰۰۷کال د سپټمبر په ۲۹لاسلیک شو او د ۲۰۰۸کال د جنورۍ په ۸مه د وزيرانو شورا د پرېکړې له مخې نافذ شو، د جون له لومړۍ نیټې څخه به ودرول شي.»
ترکيې دغه پرېکړه د دغه هېواد د ولسمشر د ۹مې ګڼې فرمان د درېيمې مادې پر بنسټ کړې ده.
د ترکیې د ولسمشر نهم فرمان د نړیوالو تړونونو د تصویب د اصولو په اړه د ولسمشر صلاحیتونه تشریحوي.
د دغه فرمان په دريمه ماده کې راغلي: « هغه تړونونه چي اقتصادي، سوداګريزي یا تخنيکي اړیکې تنظيموي او موده يې له یو کال څخه زياته نه وي، هغه تړونونه چي په دولت باندي مالي بار ته اړتيا نه لري او به بهرنيو هيوادونو کې د ترک اتباعو شخصي حیثیت یا ملکیت حقونه اغېزه نه کوي په مستقیم ډول د ولسمشر لخوا تصويب کيږي.»
ترکیې تر اوسه طالبان په رسمیت نه دي پېژندلي، خو د طالبانو یو شمېر چارواکو د ترکیې په رسمي بلنه دغه هېواد ته سفرونه کړي دي.
تركيې د طالبانو يو شمېر ډيپلوماتان هم منلي دي.
د طالبانو بهرنيو چارو وزارت ویاند وايي، د دې ډلې حکومت «له روسيې فدراسيون او چارواکو سره د مثبتو اړیکو د پراخولو لپاره جدي سياسي عزم لري.» عبدالقهار بلخي وايي، د مسکو د هغو هڅو هرکلی کوي، چې له دوی سره یې د دوه اړخیزو اړيکو د پراختيا لپاره کوي.
ښاغلي بلخي نن پر خپله اېکس پاڼه ليکلي، « په افغانستان کې د روانو واقعیتونو منل دوه اړخيز باور پياوړی کوي».
بلخي زیاتوي: « موږ د روسيې فدراسیون ته څرګندو، چي د متقابل درناوي او مشترکو مصالحو پر بنسټ، د دواړو ولسونو د ګټو د خونديتوب په موخه د مثبتو اړیکو د لا پراختيا او ټينګښت په تړاو جدي سياسي عزم لرو.»
د طالبانو له دې هرکلي یوه ورځ مخکې د روسیې ولسمشر له طالبانو سره د اړیکو ټینګول یوه اړتیا وګڼله. د ده په وینا؛ د افغانستان او خاورې واک یې د دغې ډلې په لاس کې دی.
ولادیمیر پوتین وویل: «باید دې واقعیت ته په کتلو سره عمل وکړو او خپلې اړیکې له دې سره متناسبې تنظیم کړو.»
د روسیې د ملي امنیت شورا مرستیال مشر ديميتري ميدويدوف هم پرون ويلي، چې دغه هېواد پر افغانستان له واکمنو طالبانو سره پوره اړیکو جوړولو ته نږدې شوی دی.
نوموړي زیاته کړه چې طالبان هم له مسکو سره د رغنده خبرو هڅه کوي، «خو دا به ګورو چې دوی په دې برخه کې څومره ریښتوني دي.»
روسیه یو له هغه هېوادونو څخه ده چې د جمهوریت له پرځېدو وروسته یې هم افغانستان کې سفارت فعال دی او له طالبانو سره یې ورځ تر بلې اړیکي پراخېږي.
روسیه په خپل نوښت د نړۍ په کچه غونډو کې د طالبانو وزیرانو ته هم بلنې ور کوي.
د طالبانو د اقتصاد وزیر په مشرۍ پلاوی څه مهال مخکې په کازان کې غونډې ته بلل شوی و او د سنت پترزبورګ اقتصادي فورم ته هم بلل شوي دي.
د روسیې ولسمشر له طالبانو سره د اړیکو ټینګول یوه اړتیا وګڼله. د ده په وینا؛ د افغانستان او خاورې واک یې د دغې ډلې په لاس کې دی.
ولادیمیر پوتین وویل: «باید دې واقعیت ته په کتلو سره عمل وکړو او خپلې اړیکې له دې سره متناسبې تنظیم کړو.»
د روسیې ولسمشر د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي په اتمه) تاشکند کې خبریالانو ته وویل: «دا خلک د هېواد او د هغې د خاورې کنټرول په لاس لري او د افغانستان اوسني واکمنان دي.
پوتین له وضاحت ورکولو پرته په افغانستان کې شته ستونزې یادې کړې او ویې ویل، چې «ټول پرې خبر دي.»
د روسیې ولسمشر زیاته کړه: «دا چې څنګه له اوسني واکمن (طالبانو) سره اړیکې ټینګې شي، بله پوښتنه ده، خو باید په یو ډول (له هغوی سره) اړیکې ولرو.»
نوموړي له طالبانو سره د اړيکو په اړه د منځنۍ اسيا په ګډون له سيمه ييزو شريکانو سره مشورې ته اشاره وکړه او ويې ويل: «موږ به د خپلو شریکانو او ملګرو نظرونه په پام کې ونيسو او په دې برخه کې به همغږي اوسو.»
د پوتین دغه څرګندونې یوه ورځ وروسته له هغې څرګندیږي، چې د روسیې له خوا د منع شویو سازمانونو له لېست څخه د طالبانو د نوم د اېستلو وړاندیز د ایران له ولسمشر سره مطرح شو.
د افغانستان لپاره د روسیې ځانګړی استازی ضمیر کابلوف وايي، د روسیې له خوا د طالبانو د حکومت په رسمیت پېژندلو امکان تر بل هر وخت ډېر دی.
