باوري سرچینې: د ټي ټي پي یو قوماندان په کونړ کې وژل شوی

د خیبرپښتونخوا د لنډي کوتل ولسوالۍ د پولیسو مشر سلیم عباس منلې چې دغه پېښه د سه شنبه په ورځ د (غبرګولي ۲۹مه) ناوخته شوې چې له امله یې دغه خبریال وژل شوی او یو مدافع وکیل په دغه پېښه کې ټپي شوی دی.
پولیس وايي، خبریال جبران خلیل د اختر په رختصتیو کې خپل کورته څېرمه وسله والو له موټره ښکته کړی او ډزې یې پرې کړي چې دی وژل شوی او ورسره یو مدافع وکیل ټپي شوی چې نږدې روغتون ته لیږدول شوی.
د برید مسوولیت کومې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.
په دغه پېښه د خیبرپښتونخوا او او اسلام اباد خبریالانو اندېښنه ښودلې او له پولیسو یې غوښتي چې د دغې پېښې عاملان ونیسي.

ويل کیږي، لنډي کوتل کې دغه ځايي خبریال دا مهال له یادې سیمې څخه د خیبرنیوز ټلویزیون خبریال و او تر دې مخکې د لنډي کوتل پریس کلب مشر هم پاتې شوی و.
پولیسو ویلي، وسله وال له برید وروسته له سیمې تښتېدلي او د دوی پلټنه پسې روانه ده.
ویل کیږي ځايي خبریال خلیل جبران ته تر دې وړاندې هم د وسله والو له خوا ګواښونه شوي وو
په دې وروستیو کې په خیبرپښتونخوا او بلوچستان کې هدفي او مرموزې وژنې ډیرې شوې او د دغو دواړو صوبو خلک اندېښمن دي چې ورځ تر بلې یې سیمې نا امنه کیږي او حکومت یې په مهارولو کې پاتې راغلی.

واشنګټن ایکسماینز ورځپاڼې د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۹مه) لیکلي، چې اغلې ساکي به په ۲۰۲۱ میلادي کال کې د بایډن د ادارې له خوا له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د وتلو په اړه د تحقیقاتو د یوې برخې په تګه د ولسي جرګي د بهرنیو چارو کمېټي له وکیلانو سره وګوري.

مېرمن ساکي به د جولای په ۲۶مه د وکیلانو په وړاندې حاضر شي تر څو له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو وتلو کې د خپل رول په اړه وغږیږي.

تر دې مخکې د دغې کمېټې مشر مایکل مکال ویلي وو، چې هغه مهال اغلي ساکي د یوې «معتبرې سرچینې» په توګه کار کاوه.

ټاکل شوې مرکه شا وخوا نهه میاشتې وروسته له هغې ترسره کیږي، چې مایکل مکال د سپټمبر په میاشت کې له هغې د همکارۍ غوښتنه وکړه.

مایکل مکال اغلې ساکي ته په یوه لیک کې لیکلي: «د پخوانۍ دولتي کارکوونکې په توګه او اوسنې نادولتي کارکوونکې په توګه کانګرس ته حاضره شې چې کله وغوښتل شې.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د وتلو امر تر هغه اعلان نه کړ، تر څو چې د امریکا په ملاتړ افغان حکومت ۲۰۲۱کال د اګست په ۱۵مه د طالبانو لاس ته ولوید.

امریکايي ځواکونو وکولای شول تر ۱۲۰ زرو ډېر کسان وباسي، خو زرګونه امریکايي اتباع یا افغانان چې د دوو لسیزو جګړې جګړې لسیزو جګړو پر مهال یې له امریکايي ځواکونو سره کار کړی شاته پاتې دي.

تېره اونۍ په شمالي وزيرستان کې د دغه ګوند د رهبر مولانا فضل الرحمان پر کاروان د نامعلومو کسانو له خوا بريد وشو، چې له امله يې د هغه درې مرستیالان ووژل شول او د دغه ګوند مشر ټپي شوی و.

پاکستاني رسنيو د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي ٢٩مه) راپور ورکړى، چې مولانا مرزا جان د تېرې پنجشنبې په ورځ په شمالي وزيرستان کې د يوې مرمۍ له امله ټپي شو او له هغه راهيسې په روغتون کې تر درملنې لاندې و.

دا په داسې حال کې ده، چې تحریک طالبان پاکستان د لوی اختر په مناسبت درې ورځنی اوربند اعلان کړ.

د ننګرهار د بټي کوټ ولسوالۍ یوه اوسېدونکي د نوم د نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل، چې طالبانو د اختر په لمانځه کې اعلان کړی، چې که څوک د جومات ملا امام له امامته لرې کوي او پر ځای یې بل ګوماري باید دوی ته خبر ورکړي.

نوموړي وویل: "طالبانو ویل، چې خلک باید د ملا امام ستونزې دوی ته بیان کړي او د ملا امام د امامت د دوام او یا لرې کېدو تصمیم به دوی نیسي".

دی زیاتوي، چې طالبانو له قومي مشرانو هم غوښتي، چې د جوماتونو په چارو کې مداخله ونه کړي.

همدا راز د لعلپورې ولسوالۍ یوه بل اوسېدونکي هم افغانستان انټرنشنل - پښتو ته تایید کړه، چې طالبانو ټولو ملا امامانو ته ویلي؛ که چېرې د کلي د خلکو له خوا له خپلې دندې لرې کیږي دوی ته دې مراجعه وکړي او د کلي خلک حق نه لري، چې ملا امام پرته د دوی له اجازې له دندې لرې کړي.

نوموړی وايي: "که داسې وي، چې ملا امام زموږ په خوښه نه ټاکل کیږي؛ نو بیا دې میاشتینۍ پېسې هم طالبان ورکړي، په فصلونو کې دې برخه هم ورکړي، جالبه دا ده، چې معاش به یې موږ ورکوو او ټاکي به یې طالبان".

د ننګرهار په شېزادو، خوږیاڼو، پچیر اګام، ښېوې، بهسودو، اچین، هسکه مېنه، سپین غر، مومندرې او یو شمېر نورو ولسوالیو کې د طالبانو له خوا ورته اعلانونه شوي او له خلکو غوښتل شوي، چې د جوماتونو او ملا امامانو په چارو کې به مداخله نه کوي.

طالبانو په رسمي ډول رسنیو ته په دې اړه څه نه دي ویلي.

که څه هم په افغانستان کې یو شمېر جوماتونه د حج او اوقافو وزارت اړوند دي، چې چارې یې په رسمي ډول تنظیميږي؛ خو لوی اکثریت جوماتونه په کلیو او بانډو کې دي، چې ټولې چارې یې د کلیو او بانډو د اوسېدونکو له خوا تنظیميږي.

دا لومړی ځل دی، چې طالبان په کلیو او بانډو کې د جوماتونو واک هم په خپل لاس کې اخلي او کلیوالو ته د ملا امام د مقررۍ او لرې کېدو صلاحیت نه ورکوي.

د هېوادونو استازو له طالبانو وغوښتل، چې خپلي نړۍوالې ژمنې مراعت او د ښځو پر وړاندې بندیزونه لغوه کړي.

د يادو هېوادونو استازو د سې شنبې په ورځ په جینوا کې د بشري حقونو د شورا په مرکزي دفتر کې د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي د نوي راپور هرکلى وکړ.

په دې ناسته کې ریچارډ بینیټ په افغانستان کې د جنسیتي توپیر د پېژندلو غوښتنه وکړه او له هېوادونو یې وغوښتل، چې پر طالبانو دې د ښځو پر وړاندي د هغوی د کړنو امله فشار راوړل شي.

د المان استازي وویل، په افغانستان کې د طالبانو واک ته له رسېدو وروسته د ښځو او نجونو وضعیت خراب شوی دی.

د دغه هېواد استازي د طالبانو له خوا د ښځو د خپلسرو نيونو او ظلم په اړه اندېښنه څرګنده کړه او له طالب چارواکو يې وغوښتل، چې د هېوادوالو حقونو ته درناوى وکړي.

د پولنډ استازي په افغانستان کې د ښځو د اعتراض، کار او زده کړې له حق څخه د بې برخې کېدو په اړه اندېښنه وښوده او د بلجیم استازي وویل، چې په افغانستان کې د جنسیت پر بنسټ تبعیض په پراخه او سیستماتیکه کچه دوام لري.

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د شورا په ۵۶مه غونډه کې د جنوبي کوریا استازي په خپله وینا کې وویل، چې د طالبانو له خوا پر ښځو لګول شوي بندیزونه د جنسیت پر بنسټ د ظلم یوه بېلګه ده.

د قطر استازي په لنډه توګه په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ته اشاره وکړه او په تېرو درېیو کلونو کې یې له افغانستان سره د دغه هېواد د ۱۸۰ ټنه مرستو یادونه وکړه.