د خوړو نړۍوال پروګرام: له پاکستانه تازه ستنو شویو کډوالو ته نوي مهارتونه ورزده‌ کوو

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې؛ په دې غونډه کې به د مقاومت جبهې، ازادۍ جبهې، جمعیت ګوند، حرکت او د اسلامي وحدت ګوندونه ګډون وکړي.

د افغانستان انټرنیشنل د معلوماتو پر بنسټ؛ د دغې غونډې تنظیموونکي تمه لري، چې په دغه دوه ورځنۍ غونډه کې به شاوخوا ۷۰ کسان ګډون وکړي.

په تېرو غونډو کې هم د سیاسي او نظامي جریانونو تر څنګ د تېر حکومت غړي، د پوهنتونونو استادان، مدني فعالان او د رسنیو استازي هم رابلل شوي دي.

د ګډونوالو په لومړني نوملړ کې د مقاومت د جبهې مشر احمد مسعود، د بهرنیو چارو پخوانی وزیر رنګین دادفر سپنتا، د افغانستان د ملي امنیت د پخواني رییس رحمت الله نبیل او د بشر حقونو د پخوانۍ رییسې سیما سمر نومونه شامل دي.

دا لا څرګنده نه ده، چې دې غونډې ته به له نورو افغان سیاسي ګوندونو او پوځي خوځښتونو څخه څوک راځي.

د ویانا وروستۍ غونډه په ۱۴۰۲ کال کې د اتریش په پلازمېنه کې جوړه شوې وه.

دغه سازمان وايي، چې په دې موده کې په افغانستان کې د دغې ناروغۍ له امله ۲۵ تنه مړه شوي دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان د چهار شنبې په ورځ په څو هېوادونو کې د کولرا ناروغۍ په اړه یو نوی راپور خپور کړ.

دغه سازمان وايي، چې په تېرو پنځو میاشتو کې د نړۍ د ۲۴ هېوادونو په پنځو سېمو کې د وبا يا کولرا ۱۹۴ زره ۸۹۷ پېښې ثبت شوي، چې له دې ډلې یو زره ۹۳۲ کسان د دغې ناروغۍ له امله مړه شوي دي.

په دې راپور کې راغلي، چې د کولرا تر ټولو زیاتې پېښې په ختیځې مدیترانې کې ثبت شوي دي.

د کولرا پېښې په افریقا، امریکا، سویل ختیځ اسیا او اروپا کې هم لیدل شوي.

د نړۍوال روغتیايي سازمان په وینا؛ د خولې له لارې د کولرا واکسینونو ذخیرې خالي شوې. ۱۶ هېوادونو د تېر کال د مرغومې مياشتې څخه بیا د غبرګولي مياشتې پورې د کولرا واکسين د ۹۲ ميليونه ډوزونو غوښتنه کړې، چې دا د تېر کال د واکسين ډزونو د توليد شويو دوه برابره دي.

د دغه سازمان له خوا په خپاره شوي نوملړ کې راغلي، چې د کولرا ډېرې پېښې په ترتیب سره په افغانستان، زامبيا، زمبابوې، پاکستان او کانګو کې ثبت شوې دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان وايي، چې د نفوسو زیاتوالي، طبیعي پېښو او د اقلیم بدلون هغه لاملونه دي، چې د کولرا په خپرېدو يې اغېز کړی دی.

دغه سازمان د ګډو غبرګونونو لپاره د هېوادونو پر همغږۍ ټینګار کړی دی.

منير اکرم دغه څرګندونې د ملګرو ملتونو په څلورم کنفرانس کې د کوچنیو او سپکو وسلو په برخه کې د دغه سازمان د عمل پلان د تر سره کولو لپاره وکړې.

په ۲۰۰۱ کې د ملګرو ملتونو د عمل پروګرام د وړو او سپکو وسلو د ناقانونه سوداګرۍ سره د مبارزې لپاره یو چوکاټ چمتو کړ.

د پاکستان استازي په دې ناسته کې وويل، چې ترهګر او مجرمین دغه وسلې نه توليدوي بلکې له ناقانونه بازارونو او يا له هغو ادارو څخه ترلاسه کوي، چې د يوې سيمې او هېواد د بې ثباته کولو په لټه کې دي.

وړاندې داسې راپورونه خپاره شوي وو، چې په افغانستان کې د امریکا پاتې وسلې او د پخواني افغان پوځ جنګي تجهیزات د افغانستان په ځینو برخو کې پېرل او پلورل کېږي او پاکستان ته قاچاق کېږي.

اکرم زیاته کړه، چې په دې اړه څېړنه اړینه ده، چې ترهګرې ډلې او جنایتکاره سازمانونه څنګه پرمختللې وسلې ترلاسه کوي.

هغه ټینګار وکړ، چې ټول هېوادونه او ملګري ملتونه باید د دغو وسلو د غیر قانوني سوداګرۍ، لېږد او انتقال د مخنیوي لپاره اقدامات وکړي.

پاکستان پر افغان طالبانو تور لګوي، چې د پاکستان تحریک طالبانو ته پناه ورکوي؛ خو طالبان دا تورونه ردوي.

پاکستاني چارواکو ویلي، که طالبان د ټي ټي پي د پناه ځایونو د له منځه وړلو لپاره اقدام ونه کړي، دوی به په خپله اقدام وکړي. پاکستان په وار وار په افغانستان کې د تحریک طالبان پاکستان پر مرکزونو بمبارۍ کړې دي.

په دې وروستیو کې په کابل کې د پاکستان پخواني سفیر په یوه مقاله کې لیکلي، چې له طالبانو سره د پاکستان اړیکې د تصور خلاف خرابي دي.

د جرمني د کورنیو چارو وزیرې نانسي فایزر وویل: «مونږ سخت کار کوو چې ډاډ تر لاسه کړو چې یو ځل بیا خطرناک اسلامپاله جنایتکاران افغانستان ته واستوو.»

د جرمني رسنیو د راپور له مخې؛ د ایالتونو د کورنیو چارو وزیران او د جرمني فېډرالي حکومت د چهارشنبې په ورځ (د غبرګولي ۳۰مه) د «جنایتکاره» افغان کډوالو د اېستلو پر څرنګوالي خبرې وکړي.

نانسي فایزر ټینګار وکړ، چې له بېلابېلو هېوادونو سره د دغو کسانو د شړلو په اړه پټې خبرې اترې هم روانې دي.

هغې دا پرېکړه د جرمني امنیتي ګټو ته لومړیتوب بللې ده.

تر دې مخکې شپیګل ورځپاڼې راپور ورکړی و، چې د جرمني چارواکو له ازبکستان سره د مجرمو افغانانو د اېستلو په اړه خبرې کړې دي.

په دې وروستیو کې د جرمني په ځینو ښارونو کې یو شمېر افغانانو د دغه هېواد پر اتباعو او پولیسو د چاقو بریدونه کړي دي.

د جرمني پولیسو د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۶مه) ویلي و، چې په لویدیځ برلین کې یې د یورو ۲۰۲۴ فوټبال سیالیو د پرانستې لوبې پر مهال یو افغان وروسته له هغه په ډزو وویشت چې خپل یو هېوادوال یې وواژه.

د جرمني پوليسو د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۲مه) وویل، چې يو ١٩ کلن افغان ځوان يې د فرانکفورت په ښار کې پر يوې ٤١ کلنې جرمنۍ ښځې د چاقو د بريد په تور نيولى دى.

همدغه راز د جمعې په ورځ (د غبرګولي ۱۱مه) یو ٢٥ کلن ځوان سليمان عطایي په مانهايم ښار کې داسلام دمقدسينو په يوې غونډې په بريد کې يو پوليس وژلى او پينځه ملکي کسان يې ژوبل کړي و.

دا اداره وايي، چې د پاکستان حکومت د تېر کال له اکتوبر را هیسې تر پنځو لکو ډېر افغان کډوال ستنولو ته اړ کړي دي.

د خوړو نړۍوال پروګرام نن خپل اېکس کې د یوې ویډیو خپرولو سره ویلي، چې په ستنو شویو کډوالو کې ځینې بیا د وروستي ورښت له امله بې ځایه شوي دي.

په دې ویډیو کې یوه ستنه شوې افغانه وایي، چې نږدې اته میاشتې مخکې له پاکستان خپل هېواد ته ستانه شول؛ خو دلته هم په امن پاتې نه شول او اقلیمي بدلون بې ځایه کړل: «سېلاب راغی، همسایه غږ وکړ، موږ ووتلو، سېلاب مو ټول کور یوړو، هېڅ را ته پاتې نه شول.»

نوموړې وايي، چې اوس د سېلاب له امله بیا کډوال شوي دي.

په افغانستان کې سېلابونو تېرو دوو میاشتو کې تر نورو ولایتونو بغلان، غور او هرات ډېر وځپل.

د ملګرو ملتونو عالي کمېشنري وايي، چې دغو سېلابونو تېره میاشت لږ تر لږه ۳۴۷ تنه وژلي او له ۱۰ زرو څخه زیات کورونه یې ویجاړ کړي دي.
د دې ادارې د تېرې اونۍ د راپور له مخې؛ دا ځپل شوي کسان هر ډول مرستې او پاملرنې ته اړتیا لري.

د پاکستان حکومت د ۲۰۲۳ کال په اکتوبر کې د افغان کډوالو د ستنولو لړۍ پیل کړه.

پاکستاني رسنیو تېره اونۍ وویل، چې د روانې جون میاشتې تر ۱۱ تر شپږ لکو ډېر افغان کډوال خپل هېواد ته ستانه کړل شوي دي.