طالبان وايي، د نشه‌يي توکو پر وړاندې د مبارزې لپاره یې یو کمیسیون جوړ کړ

د بښنې نړیوال سازمان د شنبې په ورځ د (چنګاښ۲۳مه) پهخپله اېکس پاڼه د طالبانو له خوا د بشري حقونو، په ځانګړې توګه د ښځو له حقونو د سرغړونو په اړه لیکلي، چې «نړۍ هرڅه ویني».

دغه سازمان له دې څخه یوه ورځ وړاندې هم ویلي وو، چې په ټوله نړۍ کې څه باندې ۳۵۰ زره کسانو د یو غوښتنلیک په لاسلیکولو سره له طالبانو یې غوښتي چې بشري حقونو ته درناوی وکړي.

دا په داسې حال کې ده ، چې په تیرو دریو کلونو کې د طالبانو لخوا د بشري حقونو څخه سرغړونې له پراخو نړیوالو غبرګونونو سره مخ شوې.

مېرمن دولت زۍ وايي، چې د طالبانو په زندان کې يې د لوږې له امله خپله لخته شوې وینه خوړله.

لیلما دولت زۍ ویلي، چې په تېر حکومت کې د بلخ ولایت د چهاربولک ولسوالۍ د ښځو د شورا مشره وه.

د ښځو د حقونو دغې فعالې د طالبانو له زندانه تر خوشې کېدو یو نیم کال وروسته له افغانستان انټرنشنل سره په یوه ځانګړې مرکه کې د خپل بند ټکان ورکوونکې کیسې کړي دي.

لیلما دولت زۍ وویل، چې طالبانو هغه په ​​یو سویلي ولایت کې له دې امله ونیوله چې د ښځو د حقونو د خوندیتوب او د جمعیت اسلامي د غړې په توګه یې فعالیت کاوه.

هغه وايي، چې شپاړس ورځې او شپې د طالبانو په بند کې وه او ۳۵ طالب وسله والو د کلاشینکوفونو او چاقو په وسیله په زندان کې شکنجه کړې ده.

مېرمن دولت زۍ د شکنجې د انځورونو په ښودلو زیاته یې کړه، چې که څه هم خوندي ځای ته لېږدول شوې، خو بیا هم «د طالبانو د زندان په نامه دوزخ» نه شي هېرولی. هغه زیاتوي، چې کله چې د طالبانو د زندان یادونه کیږي، لاسونه او پښې مې ریږدي.

دغه انځورونه ښيي چې د مېرمن دولت زۍ ټول بدن د شکنجې له امله شین شوی و.

هغې وويل، چې طالبانو په زوره د اعتراف اخېستلو لپاره شکنجه کړې ده. نوموړې د دې مرکې په یوه برخه کې ویلي، چې د طالبانو یو قوماندان یې د ورنونو غوښې په چاقو پرې کړې وې او مالګه یې پرې شیندلې وه.

له وینې تغذیه

د ښځو د حقونو دغې فعالې ټینګار وکړ، چې د طالبانو په زندان کې شپه او ورځ وږې ویده کیده او خپله لخته شوې وینه به یې خوړله.

د طالبانو دغې پخوانۍ بندۍ وویل، چې د دغې ډلې د زندان ساتونکي ټول نارينه وو. هغې زیاته کړه چې نورې ښځې هم د طالبانو په بند کې وې او د دغې ډلې وسله والو دغه ښځې سختې شکنجه کولې.

هغه وايي، چې له يو کال او اوو مياشتو وروسته لا هم د زنداني ښځو اوښکې او چيغې یې غوږونو کې انګازې کوي. هغې زیاته کړه چې روان یې سخت زیانمن شوی او هره شپه ویرونکي خوبونه ویني.

د رشوت په بدل کې د طالبانو له زندانه خوشې کیدل

مېرمن دولت زۍ د طالبانو له زندانه د خوشې کېدو په اړه وویل، چې د طالبانو د زندان یو ساتونکي ته د ۷۵۰ زره افغانیو د ورکړې په بدل کې د دغې ډلې له زندانه تښتېدلې ده.

هغې وويل، چې دغه پيسې يې د يوه منځګړي په وسيله د طالبانو د زندان ساتونکو ته ورکړې دي. هغې ټینګار وکړ چې له زندانه تر خوشې کېدو وروسته یې افغانستان پرېښود.

هغه د طالبانو په زندان کې د ښځو پر وړاندې د جنسي تېري، شکنجه کولو او لوڅولو په اړه د ښځو ادعاوې تاييد کړې او ويې ويل، چې د طالبانو زندان د ښځو د عزت او ناموس خوندي ځاى نه دى.

تر دې مخکې هم یو شمېر ښځینه بندیانو د طالبانو په زندان کې د جنسي تیري، شکنجه کولو او لوڅولو خبره کړې وه.

واشنگټن اگزمینر د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۲۳مه) راپور ورکړی، چې دغه امریکایي وګړي مدافع وکیل ته لاس رسی نه لري. د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په دې وروستیو کې په کابل کې د دوحې له درېیمې غونډې وروسته ویلي و، چې د امریکایي بندیانو د تبادلې په اړه یې د امریکا له استازو سره خبرې کړي دي. ښاغلي مجاهد وویل، چې طالبان به له ګوانتانامو زندان څخه د خپلو ځواکونو د خلاصون په بدل کې امریکايي وګړي خوشې کړي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند د بندیانو د تبادلې په اړه د طالبانو وړاندیز په برخه کې پوښتنو ته ځواب ور نه کړ، خو د بندیانو په سمدستي او پرته له قید او شرطه خوشې کیدو یې ټینګار وکړ.

واشنگټن اگزامینر وايي، چې طالبانو ته د امریکايي بندیانو د نومونو افشا کول شاید د هغه ستونزمنې لوبې لومړۍ نښه وي، چې امریکا یې د طالبانو له رژیم سره کوي.

رایان کاربټ د ۲۰۲۲ کال په جولای میاشت کې افغانستان ته د سفر پر مهال د طالبانو له خوا ونیول شو. کاربټ اوس په خرابو شرایطو کې د ځمکې لاندې ساتل کیږي او روغتیایي حالت یې هم خراب ښودل شوی دی.

د افغانستان د ملکي هوايي چلند ادارې پخوانی مشر محمود حبیبي چې یو افغان الاصله امریکايي دی، د ۲۰۲۲ کال د اګست په ۱۰مه د «اې ار اېکس کمیونکیشن» شرکت له ۲۹نورو کارکوونکو سره ونیول شو. د حبیبي د کورنۍ په وینا نوموړی د القاعدې د پخواني مشر ایمن الظواهري له وژل کېدو یوه ورځ وروسته د کابل په شیرپور کې نیول شوی و.

طالبانو دغه شرکت تورن کړی چې د ایمن الظواهري په نښه کولو کې یې لاس درلود.

طالبانو د حبیبي د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.

جورج ګلزمن درېیم امریکایی وګړی دی چې د ۲۰۲۲ کال د دسمبر په ۵نېټه د طالبانو له خوا نیول شوی و. د راپورونو له مخې د طالبانو په زندان کې د هغه روغتیايي حالت نازک دی او عاجلې پاملرنې ته اړتیا لري.

ایسنا خبري اژانس د کاظم غریب ابادي له قوله لیکلي دي، چې د افغان بندیانو د تبادلې په اړه خبرې اترې روانې دي او تمه کیږي، چې د روان کال تر پایه به د بندیانو تبادله وشي.

دغه خبری اژانس لیکلي، چې د ایران د قضايیه قوې د نړیوالو چارو مرستیال دغه څرګندونې د شنبې په ورځ(د چنګاښ ۲۳مه) نېټه د البرز قضايي شوار په غونډه کې کړي دي.

دغه ايراني قضايي چارواکي په ايران کې د افغان بنديانو د کره شمېر او يا هم د بهرنيو بنديانو د شمېر په اړه جزييات نه دي ورکړي.

د ایران د بهرنیو چارو د وزارت د قونسلګرۍ عمومي رییس علي رضا محمودي تېر کال ویلي وو، چې په ایران کې شاوخوا شپږ زره افغانان بندیان دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت تېر کال اعلان کړی و، چې د افغانستان او ایران د قضايي چارواکو ترمنځ دوه اړخیزه هوکړه لاسلیک شوې، چې پر اساس یې اړوند هېواد ته د بندیانو د لېږد زمینه برابره شي.

حمید الله حیران سږ کال په وري میاشت کې د طالبانو د استخباراتو له خوا ونیول شو او لا تر اوسه ورسره بندي دی.

طالبانو په تیرو دریو کلونو کې لسګونه خبریالان د دغې ډلې د پالیسیو نه د سرغړونې په تور نیولي او په میاشتو میاشتو یې بندیان کړي دي.

دغې ډلې د حیران د نیول کیدو په اړه لا څه نه دي ویلي.