د طالبانو د ویاند مرستیال وایي، چې د افغانستان په جګړو کې د اسټرالیا په ګډون ټول ښکېل هېوادونه باید د دغو جګړو تاوان ورکړي. حمدالله فطرت د طالبانو تر واک لاندې ملي راډیو سره په خبرو کې ویلي، چې افغانستان په دغه موده کې د بېلابېلو هېوادونو تر وحشتونو او جنایتونو لاندې و.
ښاغلي فطرت دغه څرګندونې تر هغه وروسته وکړې، چې اسټرالیا په افغانستان کې د هغو کورنیو قربانیانو ته د تاوان د ورکړې خبره وکړه، چې د دغه هېواد د ځواکونو له خوا په «غیر قانوني» توګه وژل شوي او یا هم زیانمن شوي وو.
د راپورونو له مخې؛ د دې هېواد ځانګړي ځواکونه د ۲۰۰۵ او ۲۰۱۶ کلونو ترمنځ په افغانستان کې د کابو ۳۹ ملکیانو په وژلو تورن شوي دي.
که څه هم د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت د اسټرالیا دا پرېکړه یو کوچنی او عادي اقدام بولي؛ خو زیاتوي چې اسټرالیا باید په افغانستان کې د خپلې ټولې جګړې تاوان ورکړي.
نوموړی وایي: «د اسټرالیایي ځواکونو له خوا د وژل شویو ملکي کسانو کورنیو ته د تاوان ورکړه د یاد هېواد د ځواکونو جنایتونه پټولی نه شي، ځکه د اسټرالیایي ځواکونو د جنایتونو کچه تر دې هم زیاته ده.»
د اسټرالیایي رسنیو د راپورونو له مخې؛ اوس د دې هېواد حکومت اعلان کړی، چې د قربانیانو کورنیو ته یې د تاوان ورکولو د څرنګوالي په اړه مقررات مشخص کړي دي.
د دې مقرراتو له مخې؛ اسټرالیا د تاوان د مشخص کولو په موخه یو نوی وکیل ټاکي، څو ادعا شوي جنګي جنایتونه وڅېړي،؛خو تر اوسه مشخص شوې نه ده چې مدافع وکیل به څوک وي.
پر دې سر بېره؛ قربانیان او زیانمن کسان باید د ترهګریزو سازمانونو غړي هم نه وي.
حمدالله فطرت په خپلو خبرو کې زیاته کړې، چې افغانان په تېرو شلو کلونو کې د بېلابېلو هېوادونو تر وحشتونو او جنایتونو لاندې وو او ټول هغه هېوادونه چې په افغانستان کې په بشري جنایتونو کې ښکیل وو، باید افغانانو ته د دغو جنایتونو په بدل کې مالي غرامت ورکړي.
فطرت په داسې حال کې دغه څرګندونې کوي، چې طالبانو په تېرو څه باندې شلو کلونو کې له بهرنیو ځواکونو سره د جګړو په پلمه لسګونه زره افغانان په ځانمرګو بریدونو، هدفي وژنو، د ماین په چاودنو او ډله ییزو بریدونو کې ووژل.
سره له دې چې یادې ډلې پر افغانستان له واکمنۍ وروسته د خپلو وژنو او جنایتونو په اړه د افغانستان له خلکو بښنه نه ده غوښتې، برعکس د خپلو جنایتونو د توجیه لپاره وایي: «هغه افغانان یې په تېرو شلو کلونو کې وژلي چې له بهرنیانو سره همکاره او د هغوی ملاتړي و.»
که څه هم اوس طالبان پر افغانستان واکمني کوي؛ خو تر اوسه هم دغې ډلې د افغانستان د خلکو پر وړاندې له بشري جنایتونو، وژنو او شکنجه کولو لاس نه دی اخیستی.
