پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د دغه هېواد د ملي معلوماتو د ثبت ادارې یو مرستیال افغانانو ته د پاکستاني پېژندپاڼو د ورکولو په تور نیول شوی دی. د فدرالي څیړنو د ادارې ویاند ویلي، چې تورن کس له خپلو څو تنو همکارانو سره په کراچۍ کې افغانانو ته پاکستاني شناختي کارډونه ورکړي دي.
دغه پاکستاني چارواکي زياته کړه، چې دغه اداره د تورن کس د نورو همکارانو د نيولو هڅې کوي.
نوموړي د صادر شویو شناختي کارډونو د شمېر په اړه معلومات ورنکړل.
پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې د فدرالي څیړنو ادارې هم په جلا عملیاتو کې په یو غیر قانوني سفري اداره چاپه وهلې او یو کس یې له ګڼو شناختي کارډونو او سفري اسنادو سره نیولی دی.
تحریک طالبان پاکستان وايي، پاکستاني ځواکونو د پښتونخوا په مومند ولسوالۍ کې د دوی دوه وسلوال ژوندي تر خاورو لاندې کړل. دا ډله وايي، دا وسلوال له ساعتونو جګړې او د مرمیو تر ختمېدو وروسته د مومند په امبار کې په یوه سمڅه کې پټ وو چې نظامیانو پرې په خپړه یا لوډر خاورې انبار کړې.
دا ډله نن د یوې اعلامیې په خپرولو سره دا وسلوال وزیر باجوړی او عاصم عمر بولي.
ټي ټي پي منلې ده، چې په دغه پېښه کې یې درې وسلوال وژل شوي دي او د دوه پاکستاني نظامیانو د وژل کېدو او زیات شمېر د ټپي کېدو ادعا کړې ده.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلې ویډیو کې هم ښکاري چې لومړی د پاکستاني ځواکونو له خوا پر سمڅه ډزې کیږي او بیا وروسته د اکسواټرونو یا خپړو په واسطه د هغې خوله بندیږي.
دا لومړی ځل دی چې د ټي ټي پي او پاکستاني ځواکونو ترمنځه په جګړه کې ژوندي کسان تر خاورو لاندې کیږي.
تر اوسه د پاکستان حکومت د ټي ټي پي د دغې اعلامیې او اړوند ویډیوګانو په هکله کوم غبرګون نه دی ښودلی.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د هند له لومړي وزیر څخه غوښتي، چې پر نورو د تورونو لګولو پر ځای، له خپلو پولو څخه بهر خپلو «هدفي وژنو، ویجاړونکو او ترهګریزو کړنو» ته پام وکړئ. تر دې وړاندې نرېندرا مودي ویلي و، چې پاکستان لا هم له ترهګرۍ او نیابتي جګړې سره خپلې اړیکې ساتلې دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ په یوې اعلامیه کې د هند د لومړي وزیر څرګندونې د جنګ غوښتلو په مانا بللي او ویلي یې دي، چې دا ډول څرګندونې سیمه ییزه سوله زیانمنوي او د پاکستان او هند ترمنځ د اوږدمهاله اختلافاتو په ځانګړي ډول د جمو او کشمیر پر سر د شخړې د هوارۍ لپاره هڅې «په بشپړه توګه اغیزمنوي.»
د دغه وزارت په اعلامیه کې راغلي: "د هندي مشرانو څرګندونې نشي کولی، د نړۍوالو پام د کشمیر په وړاندې د هند له سخت دریځه واړوي. د کشمیر د خلکو عادلانه مبارزه د دوی د بنسټیزو حقونو او ازادۍ لپاره ده او د مودي څرګندونې دغه خلک له خپل برخلیک د ټاکلو له حق څخه نشي اړولی.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې هېواد یې د هند د تهاجمي اقداماتو پر وړاندې مقابلې ته چمتو دی او د هر ډول تېري پر وړاندې د خپلې ځمکنۍ بشپړتیا د ساتنې وړتیا لري. همدا راز، دغه وزارت وایي، چې اسلام اباد په سیمه کې د سولې او ثبات هڅولو ته ژمن دی.
د مودي څرګندونې
د هند لومړی وزیر وايي، چې پاکستان تل خپلو پلانونو پرمخ وړلو کې «شرمیدلی، خو بیا یې هم له خپل تاریخ څه نه دي زده کړي.»
نریندرا مودي وویل، چې د اسلام اباد «ناوړه پلانونه» به هېڅکله بریالي نشي.
نرېندر مودي د کارګل جګړې په یادغونډه کې زیاته کړه: «پاکستان هڅه کوي له ترهګرۍ او نیابتي جګړې سره تړلی پاتې شي، خو خپلو شومو پلانونو کې به کامیاب نه شي.»
د سوېلي اسیا دغه دوه ګاونډي اټومي هېوادونه په خپلو کې خرابې اړیکي لري.
نوی ډېلی له لسیزو راهیسې پاکستان تر خپل واک لاندې کشمیر کې د تاوتریخوالي لپاره د توندلارو په روزلو تورنوي.
پاکستان دا تورونه ردوي او وايي، چې د ډېر وګړې مسلمانې سیمې په توګه د کشمیر د خلکو ډیپلوماټیک ملاتړ کوي.
خو نرېندر مودی پرون په کارګل کې د جګړې په ۲۵ مه کلیزه کې بیا پاکستان د ترهګرۍ په ملاتړ تورن کړی.
پاکستان وايي، چې له افغانستان سره پر پوله یې د «واحد سند» بندیز نه دی لرې کړی او هیڅ مسافر ته به اجازه ورنکړي چې له ویزې او پاسپورټ پرته له پولې تېر شي. تر دې وړاندې په چمن کې پرلتوالو ویلي و، چې اسلام اباد منلې چې ځايي خلک له ویزې او پاسپورټ پرته له پولې تېر شي.
د پاکستان د بهرنیو چارو د وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوچ د پنجشنبې په ورځ په اسلام اباد کې یوې خبري غونډې ته وویل: «له افغانستان سره پر پولو کې به د واحد سند تګلاره عملي شي او هیڅ بهرنی ته به اجازه ورنکړل شي چې له قانوني اسنادو پرته پاکستان ته داخل شي.»
په چمن کې د پاکستاني حکومتي چارواکو او پرلتوالو تر منځ له خبرو وروسته ځینو رسنیو د پرلتوالو له قوله راپور ورکړی و، چې اسلام اباد موافقه کړې چې د پولې د تېرېدو لپاره د واحد سند طرزالعمل لغوه کړی او له همدې امله په چمن کې پرلتوالو خپل څو میاشتنی پرلت پای ته ورساوه.
په همدې حال کې، ممتاز زهرا بلوچ وویل، چې تیره اونۍ د بریالي خبرو اترو وروسته، پوله د تګ راتګ محدودیتونو په نرمولو سره بېرته پرانستل شوه، مګر هغې په ښکاره ډول د "واحد سند طرزالعمل" لغوه کول رد کړل.
د پاکستان پخواني موقت لومړي وزیر انوالحق کاکړ د ۲۰۲۳ کال په وروستیو کې د پاکستان او افغانستان له پولې څخه د تېرېدونکو مسافرو لپاره د "واحد سند" طرزالعمل د پلي کولو اعلان وکړ. انوارالحق کاکړ په هغه وخت کې ویلي و، چې د پاکستان او افغانستان تر منځ په سرحدي سیمو کې ټول ځايي خلک یوازې د ویزې او پاسپورټ پر مټ له پولې د تېرېدو اجازه لري.
خو د چمن خلکو، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ سرحدي سیمه ده، د پاکستان د حکومت له پرېکړې وروسته شاوخوا ۶ شپږ میاشتې پرلت او لاریونونه وکړل او دا یې "غیر عادلانه" پرېکړه وبلله.
دوی ویلې، چې ځمکې او کورونه یې له پولې هاخوا او دې خوا دي، او هره ورځ خپل کور او ځمکو ته د تللو لپاره نه غواړي چې له پاسپورټ او ویزې کار واخلي.
د هند لومړی وزیر وايي، پاکستان تل خپلو پلانونو پرمخ بېولو کې «شرمنده شوی، خو بیا یې هم له خپل تاریخ څه نه دي زده کړي.» نرېندر مودي د کارګل جګړې په یادغونډه کې زیاته کړه، «پاکستان هڅه کوي له ترهګرۍ او نیابتي جګړې سره تړلی پاتې شي، خو خپلو شومو پلانونو کې به کامیاب نه شي.»
د سوېلي اسیا دغه دوه ګاونډي اټومي هېوادونه په خپلو کې خراب اړیکي لري.
نوی ډېلی له لسیزو راهیسې پاکستان تر خپل واک لاندې کشمیر کې د تاوتریخوالي لپاره د توندلارو په روزلو تورنوي.
پاکستان دا تورونه ردوي او وايي، چې د ډېر وګړې مسلمانې سیمې په توګه د کشمیر د خلکو ډیپلوماټیک ملاتړ کوي.
خو نرېندر مودی نن په کارګل کې د لنډ پوځي ټکر په ۲۵ کلیزه کې بیا پاکستان د ترهګرۍ په ملاتړ تورن کړ.
ښاغلي مودي زیاته کړه، چې اسلام اباد به په دې برخه کې بریالی نه شي: « زه د ترهګرۍ ملاتړو ته وایم چې تاسو به خپلو شومو پلانونو کې هیڅ وخت کامیاب نه شئ، زموږ زړور ځواکونه به ستاسو پلانونه شنډ کړي، تاسو ته به سخت ځواب در کړي.»
د نرېندر مودي دا خبرې په داسې حال دي چې د هند تر واک لاندې کشمیر بیا پر هندي ځواکونو د وسلوالو بریدونه ډېر شوي دي.
د پاکستان او هند ترمنځ پر دې سیمه دوه ځلې جګړه هم شوې ده.
پاکستان په داسې حال د هند تر واک لاندې کشمیر کې د خلکو ملاتړ کوي، چې د دغه هېواد تر واک لاندې کشمیر کې هم ځايي اوسېدونکي دې وروستیو کې د پاکستان پرضد مظاهرو لپاره سړکونو ته ووتل.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې په اروپا کې مېشتو افغانانو په فرانکفورت، لندن او بروکسل کې د پاکستان د ډیپلوماټیکو ماموریتونو پر ضد "تاوتریخوالی او لاریونونه" کړي دي.
د کډوالو په چارو کې ملګرو ملتونو عالي کمیشنرۍ سره په اړیکه کې هغه ویلي، چې په پاکستان کې د افغان کډوالو ستونزې د دایمي حل لپاره کار کوي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې د پاکستان مرستیال لومړي وزیر او د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د پنجشنبې په ورځ د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمېشنر فیلیپو ګرانډي سره ټیلیفوني خبرې کړي دي.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې دواړو لورو د پاکستان او د کډوالو په چارو د ملګرو ملتونو د عالي کمیشنرۍ ترمنځ د همکارۍ پر اړه خبرې کړي دي.
ډار وویل، چې نوموړي د ګرانډي سره "په فرانکفورت، لندن او بروکسل کې (په بهر کې د میشتو افغانانو له خوا) د پاکستان د ډیپلوماتیکو ماموریتونو په وړاندې د وروستیو بریدونو او تاوتریخوالي هم خبرې کړي دي.
د چنګاښ په ۳۰ مه د قهرجنو لاریونکوونکو یوې ډله په فرانکفورت کې د پاکستان قونسلګرۍ ته ننوتل او د پاکستان بیرغ یې ښکته کړ. د راپورونو له مخې دا پېښه د پښتون ژغورنې غورځنګ په ملاتړ او د دغه غورځنګ د یو غړي ګیلهمن وزیر د وژنې په اعتراض کې د یو لاریون پر مهال شوې ده.
په دغه برید کې پاکستاني وګړو هم برخه لروده. د پاکستان د اطلاعاتو وزیر د چنګاښ په ۳۱ مه ویلي، چې د جرمني په فرانکفورت کې د پاکستان پر کونسلګرۍ په برید کې د ښکېلو پاکستاني وګړو شناختي کارډونه او پاسپورټونه به بند شي.
له برید وروسته، پاکستان د جرمني سفیر احضار کړ. د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت یو ویاند نن وویل، چې برلین د برید عاملینو ته د سزا ورکولو ژمنه کړې ده.
تر دې وړاندې د ګیلهمن وزیر له وژل کېدو وروسته د پښتون ژغورنې غورځنګ یو شمېر پلویانو په لندن کې د پاکستان پر سفارت هم برید کړی و.
د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې د کډوالو عالي کمېشنرۍ د پاکستان د حکومت د وروستۍ پرېکړې ستاینه کړې چې د کډوالو د ثبت کارتونو د اعتبار موده یې غځولې ده.
دواړو لورو موافقه کړې چې د پاکستان او د کډوالو عالي کمېشنرۍ ترمنځ د همکارۍ د پراختیا او د افغان کډوالو موضوع ته د دایمې حل لارې موندلو لپاره ګډ کار ته دوام ورکړي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنر د روانې میاشتې په پیل کې د افغان کډوالو د وضعیت د ارزونې په موخه پاکستان ته سفر کړی و. نوموړي له پاکستاني چارواکو سره تر خبرو وروسته د افغان کډوالو د استوګنې د کارتونو د غځولو په اړه د شوې موافقې خبر ورکړی و.