کیمیا یوسفي: د پاریس المپیک سیالیو کې د افغان نجونو او ښځو استازيتوب کوم

د طالبانو د کډوالو چارو وزیر د شنبې په ورځ د(زمري شپږمه) په کابل کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمیشنرۍ له نوي مشر سره وکتل.

خلیل الرحمن حقاني وویل، د طالبانو د کډوالو چارو وزارت د کډوالو د راستنېدو، د «بیا مېشتېدو او دایمي یو ځای کیدو لپاره» پنځه کلن ستراتیژیک پلان لري، چې د ملګرو ملتونو همکارۍ ته اړتیا لري.

هغه زیاته کړه: «د کار په بدل کې دې مرستې ورکړل شي، همکارې ادارې دې خپل اداري لګښتونه مهار کړي او د اړمنو کسانو ستونزو ته دې زیاته پاملرنه وکړي.»

د افغانستان د کډوالو چارو وزارت د خبرپاڼې له مخې، چې عرفات جمال په دغې ناسته کې وویل چې د کډوالو د ستونزو د هواري لپاره باید له کوربه هیوادونو سره همغږي وشي او روغتیايي او د زده‌کړو خدمتونه باید زیات شي.

وروسته له هغه چې د ۱۴۰۰ کال په زمري میاشت کې طالبانو ته د افغانستان واک ورکړل شو، یو زیات شمېر خلک نورو هېوادونو په ځانګړې توګه ایران او پاکستان ته کډه شول.

د بشري حقونو د سازمانونو له نیوکو سره سره ایران او پاکستان له تېرو څو میاشتو راهیسې هره اوونۍ افغانستان ته زرګونه کسان نیسي او بېرته یې ستنوي.

راپورونه وايي، په دې وروستیو ورځو کې په تهران کې پر یو شمېر افغان کډوالو بریدونه هم شوي دي.

د خواله رسنیو یو شمېر کاروونکو د طالبانو له حکومته غوښتي چې د افغانستان درې رنګه بیرغ د ملي بیرغ په توګه ومني.

د پکتیا ولایتي شورا پخواني مشر ښایسته جان احدي افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې درې رنګه ملي بیرغ د افغانانو ملي هويت دی او له دې کله هم انکار نه شي کېدای: «دغه بيرغ د اسلامي او ملي ارزښتونو نمونه ده چې په ليدو يې هر افغان د خوشحالۍ احساس کوي او د ملي بیرغ مينه زموږ په وينه کې ګډه شوې نو ځکه يې رېښى تر زړونو غځيدلې او نه شليدونکې دي.»

د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ (تور، سور او زرغون) په ۱۳۰۷ کال کې د غازي امان الله خان په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري تصویب شو، خو تر هغه وروسته د بېلابېلو واکمنیو پر مهال لرې او بیا د پخواني ولسمشر حامد کرزي په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري بېرته همدا بیرغ د هېواد د ملي بیرغ په توګه ومنل شو.

سیاسي او ټولنیز فعال نجیب ننګیال هم له افغانستان انټرنشنل پښتو سره په خبرو کې وويل چې د زمري اوومه د ملي بیرغ ورځ ده او هیله یې وکړه چې دغه ورځ دې په ټولو ملي احساساتو ونماځل شي: «خپلو ماشومانو ته مو ور زده کړئ چې ملي بېرغ کوم دی او د ملي هویت په ارزښت یې پوه کړئ. چې دغه ورځ ولې نمانځل کیږي؟ ارزښت یې په څه کې دی؟ او زموږ ملي ارزښتونه کوم دي؟.»

که څه هم د طالبانو حکومت د دغه بیرغ کلک مخالفت کوي، خو ډېری وخت یې ټینګار کړی، چې دغه مسله د حل وړ ده. خو د تېرو درېیو کلونو په تېرېدو لا ورته حل نه دی موندل شوی.

د تېر جمهوري حکومت پر مهال به د زمري میاشتې هره اوومه ورځ په کابل او نورو ښارونو کې درې رنګه بیرغ د ملي سمبول په توګه نندارې ته وړاندې کېدو او دغه ورځ به په شاندارو مراسمو نماځل کېده.

دغه پېښه د جمعې په ورځ شوې او د سربیا دولتي رسنۍ «ار ټي اېس» د شنبې په ورځ راپور ورکړ چې درې کډوال په روغتون کې بستر شوي او پاتې نور تر درملنې لاندې دي.

دغې رسنۍ په سربیا کې د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ په حواله ویلي، چې دغه ټول نارینه کډوال د نیپال او افغانستان اوسیدونکي دي.

سربیا د بالکان لارې په اوږدو کې پرته ده او اروپا ته د کډوالۍ لاره ده.

د شمېرو له مخې په ۲۰۲۳ کال کې شاوخوا سل زره کډوالو اروپا ته د تګ لپاره دغه لاره کارولې ده.

دوی د طالبانو حکومت نامشروع او د «ظلم» یوه بېلګه وبلله او ویې ویل، چې د دغې ډلې پر وړاندې مقاومت «روا او اړین» دی.

دغو شیعه فعالانو د شنبې په ورځ (د زمري شپږمه) په فرانکفورټ کې د «افغانستان شیعه نخبه ګانو راټولېدنې» په نامه، یوه کنفرانس کې وویل، چې د شیعه ټولنې پر وړاندې بندیزونه د وخت په تېرېدو سره زیات شوي دي.

شیعه فعلانو په غبرګولي میاشت کې د فرانکفورټ په لومړنۍ ناسته کې هم د طالبانو پر وړاندې د «پرېکنده مقاومت» پر اړتیا ټینګار کړی و.

د فرانکفورټ د دویمې غونډې ګډونوالو د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د ښځو پر وړاندې بندیزونه «جنستي توپیر» بللی او د افغان ښځو د بشري حقونو د رسمیت پیژندلو غوښتنه یې کړې ده.

د شیعه ګانو مشرانو له طالبانو سره د شیعه استازو په نوم د یوې ډلې پر جوړجاړي نیوکه کړې او ویلي یې دي، د یو منطقي میکانیزم په نه شتون کې، هیڅ خپلسری کس نه شي کولی د شیعه مذهبو استازیتوب وکړي او د دوی د حقونو په اړه له طالبانو یا بل چا سره خبرې اترې وکړي.

دوی د اوسني وضعیت د کابو کولو لپاره د یوې بشپړې نقشې په جوړولو ټینګار وکړ او د ټولو وړتیاوو د همغږۍ غوښتنه یې وکړه.

په اروپا کې مېشتو شیعه شخصیتونو له نړیوالې ټولنې او ملګرو ملتونو غوښتي چې له طالبانو سره اړیکې کمې کړي او د دغې ډلې له رسمیت پېژندلو ډډه وکړي.

شیعه شخصیتونو ویلي، چې له طالبانو سره یو اړخیز جوړجاړي بشري ناورین لا پسې زیات کړی او په افغانستان او سیمه کې یې ترهګرۍ ته وده ورکړې ده.

ویل کیږي چې د کور خاوند نه پوهېده چې دا بیرغ د طالبانو دی.

د امریکا د بروکلین د ښاري شورا غړې اینا ورنیکوف د یوې ویډیو په خپرولو سره د دغه مسلمان کور بهر د طالبانو د بیرغ په لګولو سخته نیوکه وکړه.

هغې وويل: «موږ په خپل منځ کې د ترهګرۍ ملاتړي لرو.»

په دې ویډیو کې لیدل کېږي چې د طالبانو د بیرغ ترڅنګ د فلسطین بیرغ هم ځوړند شوی دی.

د ښاري شورا دغه غړې د فلسطین د بیرغ یادونه نه ده کړي.

د دې ويډيو له خپرېدو وروسته سيمه ييزو پوليسو ياده کورنۍ ورغوښتې او د هغوی د کور له دروازې يې د طالبانو بيرغ لرې کړی.

نیویارک پوسټ د کورنۍ د هویت له ښودلو پرته خبر ورکړی، چې د کور خاوند نه پوهیده، چې بیرغ د طالبانو دی.

د کور خاوند ادعا وکړه چې له کومې ډلې سره همکاري نه لري، خو د بروکلین د ښاري شورا د غړي له خوا د ویډیو له خپرېدو وروسته له جدي ګواښونو او ان په مرګ ګواښلو سره مخامخ شوې ده.

ورنیکوف وویل چې د طالبانو د بیرغ پورته کول «د هر هغه امریکایي سرتیري په مخ یو کلکه څپیړه ده چې تر دې بیرغ لاندې وژل شوي.»

هغه د طالبانو د بيرغ د لرې کولو په اړه د دغې مسلمانې کورنۍ د پرېکړې هرکلى وکړ او ويې ويل: «خلک بايد د ترهګرۍ ملاتړ ونه کړي.»