د اکثریت فکري او سیاسي ډله وايي، چې د پشتنو قومي جرګې بهیر دا روښانه کړه چې د پښتنو ستونزې د پاکستان په اوسني اساسي قانون کې د حل وړ نه دي، بلکې د حل یوازینۍ لاره بشپړه خپلواکي ده. دوی زیاتوي؛ ګډونوالو په خپلو دریځونو کې د پاکستان پوځ د یوه ترهګر سازمان په توګه وپېژانده.
د اکثریت فکري او سیاسي ډلې نن سې شنبې «د تلې ۲۴مه» په خپلې خواله رسنۍ اېکس کې د پښتنو قومي جرګه ارزیابي کړې ده.
دغه ډلې لیکلي، چې د جرګې په جریان کې د پښتنو هغه کاذب انځور چې په تېرو ۱۶۰ کلونو کې د "استعمار" له خوا جوړ شوی و، مات شو او ښځو په دې جرګه کې پراخ ګډون درلود او خپل غږ یې پرته له سانسور څخه پورته کړ.
د اکثریت فکري او سیاسي ډله لیکي: « بله ارزښتمنه لاسته راوړنه دا وه چې د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر او د جرګې نوښتګر منظور پشتین په ډیرو څرګندو ټکو د رسنیو په مخکې د ډېورنډ کرښه د استعمار زوړ اثر وباله او د دې کرښې رسمیت یې رد کړ، چې دا د پښتنو لپاره یو تاریخي پرمختګ ګڼل کېږي.»
اکثریت فکر او سیاسي ډله په دې باور ده، د پښتنو قومي جرکې چې له دې سره یې هغه کلیشه هم ماته کړه، چې ګنې یوازې د بر وطن افغانان د ډيورنډ کرښه نه مني او ښکته افغان پښتانه پاکستان سره خوښ دي.
دغه ډله یو دا یو داسې غیر رسمی ریفرنډم یادوي، چې د دوی په وینا؛ د دې کرښې له کښلو را هیسې یې د افغانستان هر دولت د دایرولو غوښتنه کوله، تر څو ښکته پښتنو ته د خپل برخلیک د ټاکلو حق ورکول شي، خو دغه غیر رسمي رفرنډم وښوده چې تر بره پښتنو ښکته پښتانه زیات د دې جبري کرښې مخالف دي.
د «اکثریت» ډلې له نظره دا جرګه د لر و بر افغانانو د یووالي د لسیزو پخواني ارمان د پوره کېدو لور ته لومړنی ګام و، چې ولسونو په خپله نوښت د پاکستاني جبر لاندې پورته کړ.
له سويلي وزيرستان سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د سې شنبې په ورځ يو ويډيو لېږلې، چې پکې چارواکې له هغه وروسته یو روغتون تړي او ډاکټر زنداني کوي، چې په غاښ اېستلو کې ترې دا ۸ کلنه ماشومه مړ ه کېږي.
د سرچینو په خبره، د ډاکټر بېغورۍ او د ماشومې مړينې ځايي خلګ خفه کړي.
افغانستان انټرڼشنل پښتو ته د ماشومې انځور هم رسېدلې چې پر مخ یې وینې روانې دي.
د خيبرپښتونخوا اوسېدونکې په دغه صوبه په تېره لرې پرتو سيمو کې د روغتيايي مرکزونو او مسلکي ډاکټرانو د نشتون له کبله اندېښمن دي او د سختو ناروغانو د تداوي له کبله مجبور دي، چې اسلام اباد او پنجاب ته په ساعتونو ساعتونو مزل وکړي.
څو ورځي مخکې په خيبر کې د پښتنو په قومي جرګه کې د پښتنو په سيمه کې د بې سوادۍ په له منځه وړلو هم خبري وشوې او په غونډه کې ټینګار شوی و، چې باید دوی ته د نورو حقونو د ورکولو ترڅنګ د تعلیم او روغتيا حق ورکول شي.
په غونډه کې ويل شوې وه، چې په اسلام اباد او پنجاب کې لوی روغتيايي مرکزونه شتون لري، چې باید په دې برخه کې خيبر پښتونخوا ته پاملرنه زیاته شي.
