نبيل: افغانان د ملايي رژيم له ظلم تښتي خو د پناه په لټه د اخوندي رژيم د ظلم قرباني کيږي

نور پر خپل ایکس لیکلي چې" تاسې په غزه او لبنان کې له وژنو او توکم وژنې ډېر اغیزمن او خپله د ورورۍ غمرازي او زړور ملاتړ مو یې ښودلی، چې د ستاینې وړ دی، خو دې خوا زموږ په غم کې ښکیل ملت کله کړوئ، کله یې سپکوئ او کله یې په ډله ییزه توګه وژنئ".

‏نور هیله ښودلې چې افغانان په همدلۍ او متقایل درک سره سولې ته ورسیږي او له دې غموونکي وضعیت نه ووځي.

د حال وش په نامه د بشري حقونو یوه سازمان تېره شپه رپوټ ورکړ، چې د ایران پوله ساتو ځواکونو په کلګان سراوان سیمه کې پر هغو افغان کډوالو ډزې کړې دي، چې غوښتل یې ایران ته لاړ شي.

نا تایید شوې شمېرې ښيي، چې په دغه برید کې ۲۶۰افغانان وژل شوي او ګڼ نور ټپیان دي.

ګڼو پخوانیو افغان چارواکو، سیاسي مشرانو او په خیبر پښتونخوا کې د پښتون ژغورنې غورځنګ او ملتپالو پښتنو ګوندونو مشرانو دغه پېښه غندلې، خو د طالبانو حکومت او ایران د دې پېښې په اړه تر اوسه رسمي دریځ او غبرګون نه دی ښودلی.

افراسياب خټک له افغانانو غوښتي، چې د «غچ اخيستلو تر ټولو غوره لار د يو پياوړي، شتمن او ټولګډونه افغانستان جوړولو لپاره يو موټي» کېدل دي.

یو شمېر عیني شاهدانو، چې غږیز فایل یې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی وايي، د ایران د امنیتي ځواکونو له خوا شاوخوا ۳۰۰ افغان کډوال په نښه شوي او تر ۲۰۰ ډېر کسان وژل شوي دي.

ځینې نا تایید شوې شمېرې ښيي، چې په دغه برید کې ۲۶۰ افغانان وژل شوي.

اتمر وایي،"لومړی لازمه ده چې د ایران اسلامي جمهوریت چارواکي د دغې ناوړه پېښې په تړاو د ټولو اړخونو یوه بشپړه او هراړخیزه څېړنه وکړي؛ همداراز قربانیانو او ټپیانو ته دې لازمه پاملرنه او د څېړنو د موندنو له مخې دې د عدالت تأمین لپاره اقدامات وشي".

هغه پر خپل اېکس د طالبانو پر حکومت غږ کړی چې "د ملت ارادې ته درناوی وکړي؛ د خلکو له محرومولو لاس واخلي او د ولس حقونه او ازادي محترمه وګڼي، څو افغانان د خپل هېواد پرېښودو ته اړ نه شي."

د حال وش په نامه د بشري حقونو یوه سازمان تېره شپه رپوټ ورکړ، چې د ایران پوله ساتو ځواکونو په کلګان سراوان سیمه کې پر هغو افغان کډوالو ډزې کړې دي، چې غوښتل یې ایران ته لاړ شي.
ځینې نا تایید شوې شمېرې ښيي، چې په دغه برید کې ۲۶۰ افغانان وژل شوي او ګڼ نور ټپیان دي.
حال وش د سې شنبې په ورځ (د تلې ۲۴مه) د ترلاسه شویو ویډیوګانو او انځورونو او همدا راز د عیني شاهدانو د ادعاوو په حواله راپور ورکړی، چې د ۳۰۰ افغان کډوالو له ډلې شاوخوا له ۶۰ تر ۷۰ تنو پورې ژوندي پاتې او نور وژل شوي یا ټپیان دي.
په ورته وخت کې یو شمېر عیني شاهدان چې غږیز فایل یې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلی وايي، د ایران امنیتي ځواکونو شاوخوا ۳۰۰ افغان کډوال په نښه کړي او تر ۲۰۰ ډېر کسان یې وژلي دي.
په کور دننه او بهر یو شمېر نورو افغانانو هم پر دې پېښه توند غبرګونونه ښودلي او ایران یې له افغانانو سره په نا انساني کړنې او ظلم تورن کړی.
تر اوسه پورې لا کره شمېرې نه دي څرګندې او نه هم په دې اړه د طالبانو حکومت غبرګون ښودلی چې په دې پېښه کې څومره کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.
ايراني چارواکو هم تر اوسه پورې د دې پېښې په اړه څه نه دي ويلي.

ضیاالحق امرخېل په خپل اېکس کې لیکلي: د ايران وحشي ځواکونو لخوا د افغان ځوانانو ډله ايز قتل عام پر انساني او اسلامي حقونو تور داغ او نه بښوونکی جنايت دی.

نوموړی له طالبانو غواړي چې د دې پېښې هر اړخیزه څېړنه وکړي او د ډیپلوماټانو پر احضار بسنه ونه کړي.

خو له دې پېښې د نږدې ۱۸ ساعتونو تېرېدو سره بیا هم طالبانو کوم غبرګون نه دی ښودلی.

یونیسف وايي، د طالبانو بندیزونو په افغانستان کې جنسیتي نابرابرۍ لا زیاتې کړې.

دغه سازمان په خپل یوه راپور کې لیکلي چې په افغانستان کې نجونې په خپل ورځني ژوند کې له سترو ننګونو سره مخ دي او د نړۍ د ډېرو برخو برعکس دوی له خپلو حقونو محرومې دي.

د یونېسف اجراییوي مشرې کاتریل رسل وویل، «پوهنه په ژوند کې یوازې فرصتونه نه برابروي، بلکې نجونې له کم عمره ودونو، خوارځواکۍ او نورو روغتیايي ستونزو څخه هم ساتي.»

۱۷ کلنه بي بي ګله د هغو زرگونو نجونو له ډلې یوه ده چې د طالبانو له خوا له شپږم ټولګي پورته د نجونو زده‌کړو تر بندیز وروسته په کم عمر کې واده کولو ته اړه شوې.

هغې له زده‌کړو د پاتې کېدو په اړه یونېسف ته ویلي: «ما په دې وروستیو کې کوژده وکړه او تر ټولو بده یې دا ده چې مور او پلار هم دې ته نه وم اړه کړې، ما یوازې خپلې هیلې له لاسه ورکړې وې او نهیلي شوم چې نور مې د خپلو خوبونو د پوره کولو چانس له لاسه وتلی.»

بي بي ګل زیاته کړې: «که څه هم زما میړه له ما څخه په عمر کې ډیر لوی دی، ما د هغه د واده وړاندیز ځکه ومانه چې له زده کړو بې برخې وم، کنه ما دغه واده نه مانه.»

دغه ۱۷ کلنه ناوې اوس یو څلور میاشتنی ماشوم لري او وايي، چې د «ښوونځیو له تړلو وروسته یې بله لاره نه لرله ځکه یې واده وکړ، اوس په دې کار سره چې ناوې یم او ماشوم هم لرم ډیره ځوریږم.»
واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته د دغې ډلې د مشرانو له لوري دریم او څلورم ودونه او د کم عمر لرونکو نجونو په زور ودونه زیات شوي دي.
د یونېسف د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۱ کال تر سپټمبر پورې شاوخوا ۱.۴ میلیونه نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو بې برخې شوې دي.