اروپايي اتحادیه: په افغانستان کې هر دوه ساعته یوه مور مري

جاو شينګ د پنجشنبې پر ورځد طالبانو د ریاست الوزرا له سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر سره په ناسته کې وویل، چې ددغه پلان د پلیتابه لپاره به د تاجکستان، چین او افغانستان درې اړخیزه ناسته وشي.

د چین سفیر وايي، د سوداګریزې راکړې ورکړې لپاره د واخان لارې د فعالولو هڅې هم روانې دي.

د طالبانو د ریاست الوزرا دفتر د رپوټ له مخې، د چین سفیر جاو شینګ په دې ناسته کې ویلي، چې چین ته د افغانستان د صادراتو کچه سږ کال ۱۱،۵سلنې ته لوړه شوې او په راتلونکي کال کې یې د۲۵ سلنې لوړېدو اټکل دی.

چین اعلان کړی چې په نوي میلادي کال کې به د افغانستان او ۴۰ نورو هېوادونو پر صادراتو د چین د حکومت مالیه معاف شي.

د چين سفیر وايي، دغه معافیت په ډسمبر میاشت کې پلی کیږي او په دې سره به چین ته د افغاني محصولاتو او تولیداتو د صادارتو کچه ډېره او ګڼ افغانان به پکې په کار بوخت شي.

جاوشینګ دغه راز یادونه کړې، چې پکېنګ په نړۍوالو غونډو کې د افغانانو د پرمختګ او له افغانانو سره د مرستې غږ پورته کړی او له نړۍوالو یې په افغانستان کې د پروژو د پلیتابه غوښتنه کړې ده.

د طالبانو د ریاست الوزرا سیاسي مرستیال د طالبانو په تړاو په نړۍواله کچه د چین د دریځ ستاینه کړې ده.

طالبان او چین یوتربله نږدې اړیکې لري او د دواړو خواوو سوداګریز او اقتصادي پلاوي د کابل او پکېنګ ترمنځ تګ او راتګ کوي.

مولوي عبدالکبیر تېره اونۍ په کابل کې وویل، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا دوه دایمي غړي له دوی سره همکار پاتې شوي او دغه شورا تر اوسه په دې نه ده بریالۍ شوې، چې د امر بالمعروف د نوي قانون خلاف کومې پریکړې ته ورسیږي.

د حزب اسلامي اړوند یوې سرچینې له نومښودنې پرته افغانستان انټرنشنل ته وویل: « په وزیر اکبرخان کې نوموړی د کډوالو چارو وزیر خلیل الرحمان حقاني د مېلمستون ترڅنګ اوسېده او دې مېلمستون ته ګڼو طالبانو او خلکو تګ راتګ درلود».

سرچینه وايي، حکمتیار دلته ځان خوندي ونه باله او دوه میاشتې وړاندې یې کډه په شېرپور سیمه کې د ننګرهار د پخواني والي ګل اغا شیرزي کور ته انتقال کړې ده.

د سرچینې په وینا، ګلبدین حکمتیار ددغه کور ۴۰ زره افغانۍ میاشتنۍ کرایه ور کوي.

د طالبانو د دولتي ځمکو د تصفیې کمېسیون ددې ډلې د عدلیې وزیر عبدالحکیم شرعي په امر د ۱۴۰۳ کال د وري پر پنځمه د کابل په دارالامان کې د حزب اسلامي دفتر محاصره کړ او شاوخوا ۱۲ ساعته یې ضرب الاجل ور کړ، چې پر دولتي ځمکه له جوړ شوي کوره ووځي.

د طالبانو د عدلیې وزارت له فشارونو وروسته د دې ډلې د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني نوموړي ته په وزیر اکبرخان کې کور ورکړ.

سرچینه وايي، چې د حزب اسلامي پر ورځپاڼه شهادت، بریا ټلویزیون او نورو تبلیغاتي فعالیتونو اوس هم بندیز دی او حکمتیار یوازې د خپل ګوند له غړو او پلویانو سره ناستې پاستې کولای شي.

د طالبانو ډېر مشران، په ځانګړې توګه د اسلامي حرکت د پخواني وژل شوي مشر مولوي نصرالله منصور د کورنۍ غړي، ګلبدین حکمتیار د هغه پخوانیو دریځونو او کړنو ته په پام نه خوښوي.

د مولوي منصور د کورنۍ غړي، مولوي عبداللطیف منصور او مولوي عبدالرحمن منصور د طالبانو په اوسني حکومت کې جګپوړي چارواکي او بانفوذه کسان ګڼل کیږي.

منصور کورنۍ حکمتیار د خپل مشر مولوي نصرالله منصور په وژلو تورنوي.

بشرا بي بي د توشه خانه دوه کېس له امله په ایډیاله جېل کې بندي وه.

د نوموړې د خوشي کېدو پر مهال د تحریک انصاف ګوند ډېر غړي هم حاضر و.

بشرا بي بي تر خوشي کېدو وروسته لاهور ته لاړه.

د نوموړې مېړه او د پاکستان پخوانی لومړی وزیر عمران خان لا هم په ایډیاله جېل کې بندي دی.

بشرا بي بي ویلي، چې د هغه د خوشي کولو لپاره به هڅې جاري ساتي.

د ۲۰۲۴ کال جولای میاشت کې اروپايي ټولنې ته شپږ زره او ۳۰ تنو افغانانو د پناه غوښتنې لیکونه ور کړي، چې له سوریايي وګړو وروسته دویمه ستره پناه غوښتونکې ډله ګڼل کیږي.

د یورو احصایې له مخې، د تېر کال د ورته وخت په پرتله د نړیوالې پناه غوښتنې په غوښتنلیکونو کې اووه نیم سلنه کموالی راغلی.

دغه شمېرې ښيي چې په ۲۰۲۴ کال کې ۷۴ زره او ۶۹۵ کسانو د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه ور کړي، په داسې حال کې چې په ۲۰۲۳ کال کې یې شمېر اتیا زره او ۷۳۵ و.

په ورته وخت کې له رد او یا د مخکیني غوښتنلیک له بیرته اخستلو وروسته غوښتنلیکونه څه باندې ۲۶ سلنه ډېر شوي.

ددغو پناه غوښتونکو د تګ مسیر ډیری جرمنی، ایټالیا، فرانسه او اسپانیا ښودل شوي، چې ۷۴ سلنه غوښتنلیکونه تشکیلوي.

جرمني کې د استوګنې لپاره ۱۸ زره او ۵۰۵ کسانو د پناه غوښتنه کړې ده.

په دې پناه غوښتونکو کې یو اندېښمنوونکی اړخ د کم عمره پناه غوښتونکو شمېر دی، چې په یوازې ځان اروپايي هېوادونو ته راغلي دي.

په دې ۲۹۸۵ کم عمره کسانو کې ۴۷۰ تنه افغانان دي، چې ډېری یې جرمني، بلغاریا، یونان، هالنډ او اسپانیا منلي دي.

دغه پناه غوښتونکي ډیری له هغو هېوادونو اروپايي هېوادونو ته تښتي، چې له جګړو او سیاسي ناکراریو سره مخ دي.

د ایران جمهوري اسلامي ورځپاڼه لیکي، چې فاروق اعظم د معاصر تاريخ د «تحريف» او دلتا تړون په برخه کې اوږده مخینه لري او تل يې د نورو افغان چارواکو په څېر د افغانستان د عامه افکارو د تېر اېستلو هڅه کړې ده.

ورځپاڼه وايي، فاروق اعظم دغه تړون ته د یوې وسیلې په سترګه ګوري او د اوبو مساله د پراختیا له مسالې سره تړي.

جمهوري اسلامي وايي، د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت سلاکار خپله فکري مغالطه د تاریخي حقیقتونو په ډول وړاندې کوي او ادعا کوي چې ایران د دلتا تړون په پایله کې د اوبو په بدل کې هوکړه کړې، چې افغانستان به له چابهار بندره وړیا ګټه اخلي او پر دې سربېره ایران له افغانستان سره دوه میلیارده ډالره وړیا مرسته، درې بندونه او د اورګاډي پټلۍ جوړوي.

ورځپاڼه وايي، چې د کمال خان، کجکي، سلما او پاشدان بندونو جوړولو، د اوبو د لوري تغییر او ګڼو نورو اوبیزو کانالونو د ایران د سیستان او خراسان اوبیز او خوراکي امنیت له ګواښ سره مخ کړی او د بخش اباد بند بشپړېدل به سیستان ایالت له نشتۍ سره مخ کړي.

دغه ایرانۍ ورځپاڼه لیکي، « په داسې حال کې چې د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت بخش اباد بند بشپړېدو ته نږدې کړی، په تهران کې د طالبانو د اوبو او انرژۍ د سلاکار ستایل د ایرانیانو د نه درناوي او د اوبو او ژوندچاپیریال په اړه د طالبانو د بشر ضد ګامونو د تایید په معنا دی».

جمهوري اسلامي د تهران د "سولې لپاره اوبه" غونډه کې د کلیدي ویناوال په توګه د فاروق اعظم ټاکل او د هغه د احتمالي ستاینې پروګرام غندلی دی.

د تعادل او خبر فوری په نوم دوو نورو ایرانۍ رسنۍ فاروق اعظم د «ایران اوسولې ضد» شخص بللی او لیکلي یې دي چې دغه کس اوستهران پوهنتون کې د اوبو غونډې ته بلل شوی او ښايي وستایل شي.

فاروق اعظم د بریتانیا په لندن پوهنتون کې د اوبو برخه کې دکتورا کړې او په دې پوهنتون کې د اوبو د کشالې د ډلې غړی هم دی.

نوموړي د افغانستان د جمهوریت پر مهال د سولې لپاره د افغانستان د سوله ییز بدلون په نوم ټولنه هم درلوده.

نوموړی