لیز چیني: چې که ټرمپ واک ته راستون شي خپل مخالفین به وځپي
د کانګرس پخوانۍ جمهوري غوښتونکې غړې لیز چیني د ډونلډ ټرمپ څرګندونو ته په غبرګون کې خبرداری ورکړی، چې که ټرمپ واک ته راستون شي خپل مخالفین به وځپي.
د کانګرس پخوانۍ جمهوري غوښتونکې غړې لیز چیني د ډونلډ ټرمپ څرګندونو ته په غبرګون کې خبرداری ورکړی، چې که ټرمپ واک ته راستون شي خپل مخالفین به وځپي.
په اریزونا ایالت کې د کمپاین په یوه غونډه کې ټرمپ، د دې لپاره چې لیز او د هغې پلار، د ولسمشرۍ پخوانی جمهوري غوښتونکی مرستیال ډیک چیني، له نوموړي څخه ملاټړ ونه کړ، لیز "ډېره احمقه" او "جنګ غوښتونکې" وبلله.
ټرمپ خپلو پلویانو ته وویل: «راځئ چې هغې ته یو ټوپک ورکړو او په نهو ټوپکونو یې وولو او وګورو چې څه احساس لري کله چې ټوپکونه هغه په نښه کوي.»
دا څرګندونې د پراخو نیوکو سره مخ شوې او لیز چیني پر اېکس وویل، چې د مخالفینو ته د مرګ ګواښ د دیکتاتورۍ یوه نښه ده. هغې زیاته کړه: "موږ نشو کولای خپله خپلواکي او خپل هېواد یو کم ظرفه، کرکه لرونکي، بې ثباته او ظالم سړي ته چې غواړي یو دیکتاتور اووسي، وسپارو.»
چیني یو له مشهورو جمهوري غوښتونکو څخه ده، چې په ښکاره یې د ټرمپ پر ضد دریځ نیولی او د هغه پر سیاستونو یې سختې نیوکې کړې دي.
چیني د ۲۰۲۴کال د ولسمشرۍ په ټاکنو کې کې د کمالا هرېس څخه ملاتړ کړی او دا ملاتړ یې د هېواد ګټو ته د لومړیتوب ورکولو نښه بللې ده.
چیني خلکو ته خبرداری ورکړ، چې ټرمپ د خلکو ازادۍ او حقونو ته جدي ګواښ دی او ویې ویل: "ښځې به غلې پاتې نه شي."
د لبنان دپارلمان مشر نبیه بری له شرق الاوسط رسنۍ سره په مرکه کې وویل، چې د امریکا په مینځګړیتوب د اسراییلو او حزب الله ترمینځ د اوربند خبرې اترې ناکامې شوې او د دغه کړکیچ د حل لپاره سیاسي هلې ځلې د امریکا د ټاکنو تر پای ته رسیدو پورې وځنډیدې.
تر دې مخکې، رویټرز خبري اژانس د څو باخبرو سرچینو په حواله راپور ورکړی و، چې د اسراییلو او د لبنان حزب الله ډلې ترمنځ د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا هڅې، د اوربند په اړه د اسراییل له خوا د "یوې نا مناسبې" مسودې له وړاندې کولو او پر تطبیق یې د اسراییلو له ټینګار وروسته ناکامې شوې.
په همدې حال کې، په لبنان کې د اسراییل د بریدونو له امله د وژل شوو کسانو شمېر مخ په ډېرېدو دی.
د لبنان د یو سیمه ییز چارواکي په وینا، د جمعې په ورځ په بعلبک سیمه کې د اسراییلو په بریدونو کې لږ تر لږه ۴۱ کسان وژل شوي دي.
د لبنان د روغتیا وزارت هم ویلي، چې د تېرې ورځې او شپې په اوږدو کې د اسراییلو په بریدونو کې ۴۱ نور کسان هم وژل شوي چې له دې سره د جګرې له پیل راهیسې د وژل شوو شمېر ۲۹۰۸ ته رسیدلی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړی راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ د جمعې په ورځ وویل، چې د طالبانو پر وړاندې د هېوادونو اقدام نه کولو دغه ډله زړوره کړې ده. هغه وايي، چې ټول نړۍوالو امکانات لکه د هاګ نړۍواله محکمه باید حساب ورکولو ته د طالبانو د اړ کولو لپاره وکارول شي.
ځانګړي راپور ورکوونکي، د جمعې په ورځ (د لړم ۱۱مه) په افغانستان کې بشري حقونو د وضعیت په اړه خپل نوی راپور د ملګرو ملتونو د ۷۹مې عمومي غونډې په څنډه کې وړاندې کړ.
عملي حل لارې
ریچارډ بېنېټ حساب ورکولو ته د طالبانو د اړ کولو لپاره د عملي وسیلو او حل لارو په اړه خبرې وکړې. د بېنېټ په وینا، هېوادونه باید د امنیت شورا او د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ له واکونو څخه د طالبانو پر ضد کار واخلي. بېنېټ، طالبان هغه ډله یاده کړه چې د افغانستان نیمایي برخه یې له عامه ژوند څخه لرې کړې ده.
هغه د جمعې په ورځ نیویارک کې یوې خبري غونډې کې وویل: «د [نړۍ] بې کفایتۍ طالبان نور هم زړور کړي دي. طالبان باید درک کړي چې له بشري حقونو څخه پراخه سرغړونې به د دوی لپاره پایلې ولري.»
بېنېټ زیاته کړه: «موږ باید اوسنیو چارواکو ته دا روښانه کړو، که د بشري حقونو په وضعیت کې د پام وړ ښه والی رانشي، د اړیکو عادي کول یا نړۍوال مشروعیت به ممکن نه وي.»
په دې وروستیو کې د جرمني، استرالیا، کاناډا او هالنډ د بهرنیو چارو وزیرانو خبرداری ورکړی، چې که د افغان ښځو او نجونو وضعیت بدل نه شي او پر دوی لګېدلي بندیزونه لېرې نه شي، دوی به د عدالت نړۍوالې محکمې ته د طالبانو پرضد شکایت وکړي. د نړۍ څه باندې ۲۳هېوادونو د دغه نوښت ملاتړ وکړ.
بېنېټ په دې غونډه کې وویل، چې دا مهال د جرمونو نړۍوالې محکمې هم په افغانستان کې د بشري حقونو د سرغړونو په اړه څیړنې پیل کړي دي. هغه، حکومتونو ته وړاندیز وکړ چې د بشري حقونو په سرغړونو کې ښکیل طالب چارواکي د "نړۍوال قضایي صلاحیت "د اصولو پر اساس په خپلو محکمو کې محاکمه کړي."
هالنډ یو له هغو هېوادونو څخه دی چې په اتیایمه لسیزه کې د افغانستان د کمونیستي حکومت پر مهال یې یو شمېر افغانان د شکنجې او قتل په تور محاکمه کړي و. تر دې مخکې د کاناډا په څېر یو شمېر نورو هېوادونو هم د نورو هېوادونو چارواکي له بشري حقونو څخه د سرغړونې په تور محاکمه کړي او زنداني کړي دي.
ښاغلي بېنېټ د افغانستان انټرنشنل خبریالې مریم رحمتي د پوښتنې په ځواب کې وويل، دى هيله لري چې لوېديځ هېوادونه به د دوى شکايت تعقيب کړي او طالبان به د هاګ محکمې ته معرفي کړي. د هغه په وينا، دا شکايت د طالبانو پر وړاندې د نړېوالو د لومړي اقدام نښه ده.
نړۍ ته راپور
د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي د جمعې په ورځ د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ له استازو سره د بشري حقونو د وضعیت په اړه خپلې وروستۍ موندنې شریکې کړې. هغه ښځو او نجونو ته د امر بالمعروف د قانون له امله د اوښتو زیانونو په اړه خبرې وکړې او ویې ویل، چې د بشري حقونو سرغړونې د دې لامل شوي چې د طالبانو پر مشرانو د سختو بندیزونو غوښتنه وشي.
خو هغه له افغانستان سره د بشردوستانه مرستو د مشروطېدو ملاتړ ونه کړ. بېنېټ وویل؛ له افغانستان سره د مرستو اندازه کمه شوې او د نړۍوالو بشردوستانه مرستو مشروطېدل به افغان ولس ته ډیر زیان ورسوي. خو بېنېټ وویل، چې په افغانستان کې باید د بشري مرستو د ویشلو په برخه کې لا زیاته څارنه وشي.
د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي پر نړۍوالې ټولنې غږ کړی، چې د بشري حقونو د مدافعانو، ښځو او خبریالانو په ګډون له خطر سره مخامخ افغانانو ملاتړ وکړي.
د ۲۰۱۶ کال په ټاکنو کې د ډونلډ ټرمپ پر وړاندې د هیلري کلنټن د ماتې په اړه یو شمېر شنونکي وايي، چې د دې ماتې یو لامل د خپلو پلانونو په جزیاتو باندې د کلینټن ډېر تمرکز و، په داسې حال کې چې ټرمپ د جذابه او ساده شعارونو په ټاکلو سره د رای ورکوونکو سره احساسي او عاطفي اړیکه ټینګوله.
په ۲۰۱۶ کې، د ډونلډ ټرمپ په وړاندې د هیلري کلنټن ماته د ډېرو امریکایانو لپاره حیرانونکې وه. وړاندوینو ښودله چې مېرمن کلینټن به ګټونکې وي، خو داسې ونه شوه.
د هغې د ماتې د لامل په تحلیل کې یو ټکی د پام وړ و، کلنټن د ټاکنو د پلان د نه وړاندې کولو له امله نه، بلکې د ډېرو پلانونو د وړاندې کولو او د هغوی پر جزییاتو د ډېر تمرکز له امله ناکامه شوه.
کلینټن وروسته په خپل کتاب «هغه څه چې پېښ شول» کې دا ومنله، او دې پایلې ته ورسیده چې هغه د حل لارو په وړاندې کولو او د رایې ورکوونکو سره د عاطفي اړیکو ترمنځ د توازن په جوړولو کې پاتې راغلی وه.
دا توپیر د کامالا هرېس او ډونلډ ټرمپ تر منځ د امریکا د ۲۰۲۴ کال په ولسمشریزو ټاکنو کې څرګند دی.
شخصیت یا برنامې؛ خلک څه ته رای ورکوي؟
د جمهوري غوښتونکو ګوند په عموم ډول د پانګوالو او لوړې منځنۍ طبقې استازیتوب کوي، په داسې حال کې چې د ډموکراټانو ګوند د کارګر طبقې او د امریکایي ټولنې د ټیټ عاید لرونکو برخې ملاتړی بلل کیږي. مګر په وروستیو کلونو کې، دې وضعیت تغییر کړی او د ډېرو کارګرانو او د منځنۍ طبقې غړو، جمهوري غوښتونکي ګوند ته مخه کړې. دغه بدلون ډموکراټیک ګوند ستراتیژیستان اندېښمن کړي دي.
د ډیموکراټانو بحثونو کې یوه مهمه موضوع دا ده چې دوی باید د بېلابېلو اقتصادي پلانونو وړاندې کولو، د کډوالۍ په پالیسیو کې سختۍ او وسلې لرلو کې انعطاف ته ډیره پاملرنه وکړي. خو اصلي پوښتنه دا ده چې خلک چا ته رایه ورکوي؟
علمي موندنې ښیي، چې رای ورکوونکي د سیاستونو په پرتله د کاندیدانو شخصیت او ځانګړتیاوو ته ډېره رایه ورکوي. د ارواپوهنې او ادراکي علومو ځینې څیړونکي پدې باور دي چې "خلک هغه پروګرامونو او پالیسیو ته رای ورکوي چې د دوی د خوښې سیاستوال یې وړاندې کوي."
په کالفرونیا کې د برکلي پوهنتون استاد او په دې برخه کې څیړونکی ګابریل لنز، ټینګار کوي، چې د یو سیاسي پروګرام بریالیتوب په هغه کاندید پورې اړه لري چې دغه پروګرام وړاندې کوي. که پلان د یو محبوب سیاستوال له خوا وړاندې شي، احتمال شته چې د خلکو له هرکلي سره مخ شي، مګر که همدا پلان د یو نامحبوبه سیاستوال له خوا وړاندې شي ان که د لوړ کیفیت پلان هم وي، خلک ورته رایه نه ورکوي.
محبوب سیاستوال څنګه ټاکل کیږي
هغه څیړونکي چې د رای ورکوونکو انګیزې مطالعه کوي، په دې باور دي، چې د "محبوب سیاستوال" غوره کول د علمي معلوماتو پر اساس د احساس او عاطفي جنبه لري تر دې چې منطقي اړخ ولري. دا ټاکنه د سیاستوالو په چلند او کړنو او د رایې ورکوونکو له احساساتو او ټولنیزو ځانګړتیاوو سره د هغوی په مطابقت پورې اړه لري.
د ټرمپ ډېری پلویان هغه خپل ګڼي. ټرمپ ساده خبرې کوي او په کورنیو اندیښنو تمرکز کوي. دې کار ان د ټرمپ جنجالي قضیو لکه د هغه قضایي محکومیتونه او توکمپاله څرګندونو ته په کتو، د هغه پر محبوبیت کوم اغیز نه دی کړې.
امریکایی ارواپوه او لیکوال جوناتان هایټ چې د رایې ورکوونکو د هڅونې په اړه یې ډېرې څیړنې کړې دي، په دې باور دی چې خلک خپل سیاسي نظر او د خپلې خوښې سیاستوال د خپلو «قبایلي تړاونو پر اساس ټاکي، نه د پلانونو او پالیسیو د عقلانیت له مخکې.»
خلک سرمایه داره کسان خوښوي
کمالا هرېس په دې ورستیو کې خپلو ادبیاتو کې بدلون راوستی او هڅه کوي چې د خلکو د جلبولو لپاره پر ترمپ په تنده لهجه نیوکې وکړي. د مثال په توګه، هغې د لومړي ځل لپاره ټرمپ یو "فاشیست" وباله، یا هڅه یې وکړه، چې د بیانسه په څیر د هنرمندانو ترڅنګ ظاهره شي تر څو رای ورکوونکي جذب کړي. مګر داسې ښکاري چې هغه یو سخت کار په مخکې لري. که څه هم مېرمن هرېس له ډونلډ ټرمپ څخه ځوانه ده، خو په ټولنیزو رسنیو لکه ټیک ټاک کې د ټرمپ خبرې او چلند ډېر ځوانان جلبوي.
سربیره پردې ، لکه څنګه چې امریکایی لیکوال جاون ویلیامز وایي، ټرمپ د امریکایي کارګر طبقې په مینځ کې ځانګړی جذابیت لري، ځکه چې هغه یو بډای سړی دی، چې د خلکو د غولولو چلند په مخ وړي. ویلیامز وايي، چې "د کارګر طبقې امریکایان د شتمنو سره مینه لري، او دوی هغه خلک خوښوي چې خپله شتمني څرګندوي.»
له همدې امله، د امریکا د راتلونکو ټولټاکنو بریا تر زیاته کچه د کاندیدانو په وړتیاو پورې اړه لري چې تر کومې کچې له رایه ورکوونکو سره احساسي او عاطفي اړیکه ټینګولی شي. پلانونه او سیاستونه هم مهم دي، د خلکو احساسات او عواطف په سیاسي پرېکړو کې مهم رول لوبوي. هغه نوماند چې په دې احساساتو پو شي او ورته ځواب ووايي، د رای ورکوونکو د ملاتړ او باور د ګټلو ښه چانس لري.
د ۲۰۱۶ کال په ټاکنو کې د ډونلډ ټرمپ پر وړاندې د هیلري کلنټن د ماتې په اړه یو شمېر شنونکي وايي، چې د دې ماتې یو لامل د خپلو پلانونو په جزیاتو باندې د کلینټن ډېر تمرکز و، په داسې حال کې چې ټرمپ د جذابه او ساده شعارونو په ټاکلو سره د رای ورکوونکو سره احساسي او عاطفي اړیکه ټینګوله.
په ۲۰۱۶ کې، د ډونلډ ټرمپ په وړاندې د هیلري کلنټن ماته د ډېرو امریکایانو لپاره حیرانونکې وه. وړاندوینو ښودله چې مېرمن کلینټن به ګټونکې وي، خو داسې ونه شوه.
د هغې د ماتې د لامل په تحلیل کې یو ټکی د پام وړ و، کلنټن د ټاکنو د پلان د نه وړاندې کولو له امله نه، بلکې د ډېرو پلانونو د وړاندې کولو او د هغوی پر جزییاتو د ډېر تمرکز له امله ناکامه شوه.
کلینټن وروسته په خپل کتاب «هغه څه چې پېښ شول» کې دا ومنله، او دې پایلې ته ورسیده چې هغه د حل لارو په وړاندې کولو او د رایې ورکوونکو سره د عاطفي اړیکو ترمنځ د توازن په جوړولو کې پاتې راغلی وه.
دا توپیر د کامالا هرېس او ډونلډ ټرمپ تر منځ د امریکا د ۲۰۲۴ کال په ولسمشریزو ټاکنو کې څرګند دی.
شخصیت یا برنامې؛ خلک څه ته رای ورکوي؟
د جمهوري غوښتونکو ګوند په عموم ډول د پانګوالو او لوړې منځنۍ طبقې استازیتوب کوي، په داسې حال کې چې د ډموکراټانو ګوند د کارګر طبقې او د امریکایي ټولنې د ټیټ عاید لرونکو برخې ملاتړی بلل کیږي. مګر په وروستیو کلونو کې، دې وضعیت تغییر کړی او د ډېرو کارګرانو او د منځنۍ طبقې غړو، جمهوري غوښتونکي ګوند ته مخه کړې. دغه بدلون ډموکراټیک ګوند ستراتیژیستان اندېښمن کړي دي.
د ډیموکراټانو بحثونو کې یوه مهمه موضوع دا ده چې دوی باید د بېلابېلو اقتصادي پلانونو وړاندې کولو، د کډوالۍ په پالیسیو کې سختۍ او وسلې لرلو کې انعطاف ته ډیره پاملرنه وکړي. خو اصلي پوښتنه دا ده چې خلک چا ته رایه ورکوي؟
علمي موندنې ښیي، چې رای ورکوونکي د سیاستونو په پرتله د کاندیدانو شخصیت او ځانګړتیاوو ته ډېره رایه ورکوي. د ارواپوهنې او ادراکي علومو ځینې څیړونکي پدې باور دي چې "خلک هغه پروګرامونو او پالیسیو ته رای ورکوي چې د دوی د خوښې سیاستوال یې وړاندې کوي."
په کالفرونیا کې د برکلي پوهنتون استاد او په دې برخه کې څیړونکی ګابریل لنز، ټینګار کوي، چې د یو سیاسي پروګرام بریالیتوب په هغه کاندید پورې اړه لري چې دغه پروګرام وړاندې کوي. که پلان د یو محبوب سیاستوال له خوا وړاندې شي، احتمال شته چې د خلکو له هرکلي سره مخ شي، مګر که همدا پلان د یو نامحبوبه سیاستوال له خوا وړاندې شي ان که د لوړ کیفیت پلان هم وي، خلک ورته رایه نه ورکوي.
محبوب سیاستوال څنګه ټاکل کیږي
هغه څیړونکي چې د رای ورکوونکو انګیزې مطالعه کوي، په دې باور دي، چې د "محبوب سیاستوال" غوره کول د علمي معلوماتو پر اساس د احساس او عاطفي جنبه لري تر دې چې منطقي اړخ ولري. دا ټاکنه د سیاستوالو په چلند او کړنو او د رایې ورکوونکو له احساساتو او ټولنیزو ځانګړتیاوو سره د هغوی په مطابقت پورې اړه لري.
د ټرمپ ډېری پلویان هغه خپل ګڼي. ټرمپ ساده خبرې کوي او په کورنیو اندیښنو تمرکز کوي. دې کار ان د ټرمپ جنجالي قضیو لکه د هغه قضایي محکومیتونه او توکمپاله څرګندونو ته په کتو، د هغه پر محبوبیت کوم اغیز نه دی کړې.
امریکایی ارواپوه او لیکوال جوناتان هایټ چې د رایې ورکوونکو د هڅونې په اړه یې ډېرې څیړنې کړې دي، په دې باور دی چې خلک خپل سیاسي نظر او د خپلې خوښې سیاستوال د خپلو «قبایلي تړاونو پر اساس ټاکي، نه د پلانونو او پالیسیو د عقلانیت له مخکې.»
خلک سرمایه داره کسان خوښوي
کمالا هرېس په دې ورستیو کې خپلو ادبیاتو کې بدلون راوستی او هڅه کوي چې د خلکو د جلبولو لپاره پر ترمپ په تنده لهجه نیوکې وکړي. د مثال په توګه، هغې د لومړي ځل لپاره ټرمپ یو "فاشیست" وباله، یا هڅه یې وکړه، چې د بیانسه په څیر د هنرمندانو ترڅنګ ظاهره شي تر څو رای ورکوونکي جذب کړي. مګر داسې ښکاري چې هغه یو سخت کار په مخکې لري. که څه هم مېرمن هرېس له ډونلډ ټرمپ څخه ځوانه ده، خو په ټولنیزو رسنیو لکه ټیک ټاک کې د ټرمپ خبرې او چلند ډېر ځوانان جلبوي.
سربیره پردې ، لکه څنګه چې امریکایی لیکوال جاون ویلیامز وایي، ټرمپ د امریکایي کارګر طبقې په مینځ کې ځانګړی جذابیت لري، ځکه چې هغه یو بډای سړی دی، چې د خلکو د غولولو چلند په مخ وړي. ویلیامز وايي، چې "د کارګر طبقې امریکایان د شتمنو سره مینه لري، او دوی هغه خلک خوښوي چې خپله شتمني څرګندوي.»
له همدې امله، د امریکا د راتلونکو ټولټاکنو بریا تر زیاته کچه د کاندیدانو په وړتیاو پورې اړه لري چې تر کومې کچې له رایه ورکوونکو سره احساسي او عاطفي اړیکه ټینګولی شي. پلانونه او سیاستونه هم مهم دي، د خلکو احساسات او عواطف په سیاسي پرېکړو کې مهم رول لوبوي. هغه نوماند چې په دې احساساتو پو شي او ورته ځواب ووايي، د رای ورکوونکو د ملاتړ او باور د ګټلو ښه چانس لري.
د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د ایران مشرتابه او متحدین، واک ته د ډونلډ ټرمپ بیرته ستنیدل د متحده ایالاتو د راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو یوه خطرناکه پایله بولي.
ځینې نظرپوښتنې وړاندیز کوي چې د جمهوري غوښتونکو کاندید ټرمپ او د ډیموکراټانو کاندیده کمالا هرېس په ولسمشریزو ټاکنو کې په ډیر لږ تفاوت سره خپلو سیالیو ته دوام ورکوي. خو ایراني مشران او په لبنان، عراق او یمن کې د دوی سیمه ییز متحدین اندېښمن دي چې ښايي ټرمپ د نومبر په پنځمه بریالی شي او دا کار به د دوی لپاره لا زیاتې ستونزې رامنځته کړي.
د ایران اصلي اندیښنه دا ده چې ټرمپ به د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو ته اجازه ورکړي چې د ایران اټومي تاسیسات په نښه کړي او هدفي وژنې ترسره کړي.
د ایراني، عرب او لویدیځو چارواکو په وینا، ټرمپ به د ایران د تیلو صنعت باندې د سختو بندیزونو له لارې "د اعظمي فشار پالیسي" بیا پلي کړي.
دغه چارواکي اټکل کوي چې ټرمپ به د ایران په مذهبي مشر ایت الله علي خامنهاي باندې ډیر فشار راوړي ترڅو د هغه او اسراییلو له خوا د ټاکل شوو شرایطو په اساس د اټومي کنټرول تړون منلو ته غاړه کیږدي.
د متحده ایالاتو په مشرتابه کې دا احتمالي بدلون کولی شي د مینځني ختیځ د ځواک توازن لپاره خورا ډیر اغیزې ولري، او کیدای شي د ایران بهرنۍ پالیسۍ او اقتصادي امکانات بدل کړي.
شنونکي استدلال کوي چې که د متحده ایالاتو راتلونکې اداره که د هرېس او یا ټرمپ له خوا رهبري شي، بیا به هم ایران هغه برلاسي ونه لري، چې تر دې وړاندې یې په غزه او لبنان کې د ایران له ملاتړه د برخمنو ډلو لکه حماس او حزب الله پر وړاندې د اسراییلو د روانو پوځي عملیاتو له امله لرله.
د اسراییل پر وړاندې د ټرمپ دریځ، د هغه د ډیر پراخ ملاتړ له امله، د ایران لپاره ډیر زیانمنونکی ګڼل کیږي.
د خلیج د څېړنو د مرکز مشر، عبدالعزیز الصغیر وویل: "ټرمپ به یا پر ایران ډېر سخت شرایط وضع کړي او یا به اسراییلو ته اجازه ورکړي چې د ایران پر اټومي تاسیساتو هدفي بریدونه وکړي. هغه د ایران پر ضد د پوځي اقدام بشپړ ملاتړ کوي."
هغه رویټرز ته وویل: "دا د نتانیاهو لویه هیله ده چې ټرمپ بیرته سپینې ماڼۍ ته راشي."