د اوربند له هوکړې سره، سره پر لبنان د اسراییل په بریدونو کې ۷۸ کسان وژل شوي دي

مطیع الله خان د پاکستان په سیاست کې د هغه هېواد د پوځ د لاسوهنو په تړاو له سختو نیوکه کوونکو څخه دی.

دغه خبریال له نیول کېدو ساعت وړاندې په یوې ټلویزیوني خپرونه کې د یو روغتون څخه هغه تر لاسه شوي اسناد او شواهد وښودل، چې د پاکستان د حکومت هغه ادعا یې دروغ ثابتوله چې ویل یې د لاریونوالو د خورولو لپاره یې له جنګی مرمیو او ګولیو څخه کار نه دی اخیستی.

د مطیع الله جان همکار ثاقب بشیر وویل، چې د چهارشنبې په شپه هغه او یو همکار یې د پاکستان د طبي علومو د انسټیټیوت د موټرو له پارکېنګ څخه په یو موټر کې سپاره شول.

دغه خبریال وايي، چې هغه له خپل همکار سره په لاریون کې د وژل شویو کسانو د شمېرو په راټولولو بوخت وو، چې امنیتي ځواکونو سترګې پرې وتړلې او موټر کې یې سپاره کړل.

ښاغلی بشیر وايي هغه درې ساعته وروسته په یو بل واټ کې له موټره ښکته او خوشې کړای شو.

د مطیع الله جان وکیل ایمان مزاري بیا وايي، چې د هغه موکل د ترهګرۍ، د نشه‌يي توکو د قاچاقو او پر پولیسو د برید په تورونو نیول شوی دی.

د پاکستان امنیتي ځواکونو ښاغلی جان تورن کړی، چې د نیولو پر مهال یې نشه‌یي توکي کارولي و.

مطیع‌الله جان د محکمې په یوې غونډه کې پر هغه لګېدلي ټول تورونه «دروغ، بې بنسټه او خندونکي» بللي او ویلي یې دي، چې هغه په اعتراضونو کې د وژل شویو کسانو په اړه په تحقیق لګیا و.

په تېرو ورځو کې، د عمران خان ملاتړي او د پاکستان د تحریک انصاف ګوند پلویان په یو ستر لاریون کې اسلام اباد ته وردننه شول.

د پاکستان حکومت دغه لاریون کوونکي د څلورو پولیسو په وژلو تورن کړي دي.

د تحریک انصاف ګوند هم ویلي، چې د دغه ګوند پر زرګونو غړو مرمۍ ورول شوي او د هغوی لسګونه پلویان وژل شوي دي.

له خبریالانو د ملاتړ کمېټې د مطیع الله جان په «نیول کېدو» اندېښنه ښودلې او د هغه د ژر تر ژره خوشې کېدو غوښتنه یې کړې.

ولادیمیر پوتین وویل، چې امریکا سره خبرو اترو ته چمتو دی او ښاغلی ټرمپ به د اوکراین جګړې ته د حل یوه لاره بیامومي.

پوتین د امریکا پر اوسني ولسمشر جو بایدن نیوکه وکړه، چې د ټرمپ حکومت ته یې یو لړ «اضافي ستونزې پیدا» کړې او دا یې هم وویل چې، ښايي د ټرمپ په راتګ سره د مسکو او واشنګټڼ اړیکي ښه شي.

ټرمپ ژمنه کړې، چې د اوکراین جګړه به « په ۲۴ ساعتونو» کې پای ته ورسوي.

هغه د خپلو ټاکنیزو سیالیو په ترڅ کې څو ځلې له دې پوښتنې له ځوابولو ډډه وکړه، چې ایا اوکراین به په جګړه کې بریالی شي او که څنګه.

پوتین د ټولیز امنیت د غړو هېوادونو د سرمشریزې په څنډو کې چې د قزاقستان په پلازمېنه استانه کې جوړه شوې وه د انتخاباتي مبارزې په ترڅ کې پر ډونالد ټرمپ شویو دوو بریدونو ته په اشارې سره وویل، چې ټرمپ سپینې ماڼۍ ته د ستنېدو لپاره دوه ډېرې «سختې ازموېنې» تېرې کړې.

پوتین وویل، چې «د ټاکنیزو منډو ترړو په ترڅ کې د ټرمپ پر ضد له غیر متمدنه لارو چارو» څخه کار واخیستل شو او دا یې وښوده چې د منتخب ولسمشر سر او ژوند په امن کې نه دی.

داسې ښکاري چې پوتین په دغو بې پایه ستاینو سره غواړي د ټرمپ سره د تودو اړیکو یو نوی باب پرانیزي.

کرملین داسې فکر کوي، چې جمهوري غوښتونکي او د ټرمپ پلویان د اوکراین د خاورې په یوې برخې د روسیې د ولکې پلویان دي او د روسیې د سټراتیژۍ سره همغږي دي چې وايي په اوکراین کې دې جګړه ژر تر ژره پای ته ورسېږي.

پوتین یو ځلې بیا اوکراین ته ګواښ وکړ، چې پوځ به یې د بالیستیک نوي توغندي وکاروي چې تېره اونۍ یې پر اوکراین توغولي و.

هغه خبرداری ورکړ، چې پوځ به یې د دغو توغندیو په توغولو سره به د اوکراین پوځي تاسیسات او مهم وزارتونه په نښه کړي.

پوتین خپلو تېرو شرطونو ته په اشارې سره وویل، که اوکراین له ناټو ټلوالې سره له غړیتوبه تېر شي او د اوکراین په څلورو ختیځو ولایتونو کې د روسیې واکمني ومني؛ نو جګړه به ختمه شي.

دغه شرطونه په تېر کې کي‌یف رد کړي وو؛ خو ځیني لویدیځ چارواکي له هغې ډلې د ټرمپ استازي اوکراین ته ویلي، چې د زلینسکي حکومت د سولې لپاره بله هېڅ لاره نه لري، پرته له دې چې له ځینو نیول شویو سیمو تېر شوی نه وي.

د رویټرز خبري اژانس د راپول له مخې، درېیو لبناني سرچینو د مخکینیو نا راپور شویو داخلي اټکلونو له مخې لیکلي چې حزب الله په دې باور دی چې په ۱۴ میاشتنۍ جګړې کې ښایي د وژل شویو وسله والو شمېر څو زرو ته ورسیږي، چې ډېری یې د سپټمبر په میاشت کې د اسراییل په عملیاتو کې وژل شوي دي.

یوې سرچینې وویل، چې د ایران له ملاتړه برخمنې دغې ډلې ښايي تر ۴ زره کسان له لاسه ورکړي وي. لبناني چارواکو ويلي، چې تر اوسه په دغو جګړو کې ۳ زره او ۸۰۰ کسان وژل شوي، مګر په دې شمېر کې د ملګي او پوځي کسانو توپیر نه دی شوی.

د حزب الله پر وړاندې د ننګونو په اړه رویټرز له ځینو کسانو سره خبرې کړي چې ځینو یې د دغو حساسو مسلو په اړه د خبرو کولو له امله له نوم اخیستلو څخه ډډه کړې.

د حزب الله یو جګپوړي سیاستوال حسن فدا الله رویټرز ته ویلي، چې لومړیټوب به یې خلک وي.

هغه وویل: «بې پناه خلکو ته پناه ورکول، د نړیدلو ودانیو پاکول، د شهیدانو تدفین مو لومړیتوب دی او په بل پړاو کې د بیارغونې لپاره پلان موجود دی.»

د اسراییل پوځي عملیاتو تر ډېره حده د حزب الله په شیعه میشتو سیمو راټول وو، چیرې چې د دوی ملاتړي سخت ځپل شوي دي.

له سویلي لبنان څخه یوه مېرمن حوا له خپلې کورنې سره چې د حزب الله لپاره جنګیږي وویل: «یو ورور مې لرلو چې شهید شوی، لیور مې په پیجر برید کې ټپي شو او زما ګاونډیان او خپلوان ټول یا شهیدان دي یا ټپیان او یا هم ورک دي.»

حوا زیاته کړه: «غواړو شهیدان مو راټول او ښخ کړو. موږ غواړو خپل کورونه بیا جوړ کړو.» حوا تر هغې خپل کلي کې پاتې شوې وه، چې اسراییل د سپټمبر په میاشت کې مجبوره کړه چې کلی پریږدي.

د اسراییل بریدونو له یو میلیون څخه ډېر خلک بې ځایه کړي، چې ډېری یې د هغو سیمو دي چیرې چې حزب الله واک لري.

د لبنان یو لوړ پوړی چارواکی چې د حزب الله له فکر سره اشنا دی وایي، چې دوی به د خلکو د بیرته رستنولو او د خپلو کورونو په بیا رغولو باندې متمرکز وي. هغه وویل: "چې حزب الله د یو ټپي انسان په څیر دی. ایا یو ټپي اسنان راپورته کیدلی او جنګیدلی شي؟ زخمي انسان جوړیدلو ته لېواله وي."

دغه چارواکي تمه درلوده چې حزب الله به له جګړې وروسته د یوې پراخې پالیسۍ بیاکتنه وکړي او د ټولو لویو مسلو لکه اسراییل، د هغه وسلې او د لبنان داخلي سیاست په اړه به له سره غور وکړي.

سعار د پنجشنبې په ورځ (د لېندۍ ۸مه) وویل، چې د اسراییل په اهدافو کې د حماس له خوا د یرغمل شویو کسانو خوشې کول او د دې ډاډ ترلاسه کول چې دا ډله به د غزې تړانګه بیرته نه نیسي، شامل دي.

هغه ټینګار وکړ، چې اسراییل په غزه کې د ملکي وګړو د ژوند د کنټرول اراده نه لري او زیاته یې کړه: "موږ باور لرو چې سوله حتمي ده، مګر د توهماتو پر بنسټ سوله نه شي ترسره کیدی."

نیویارک ټایمز د پنجشنبې په ورځ په یو راپور کې لیکلي، چې د حماس چارواکي په غزه کې د اوربند د رامنځ ته کولو او له مصر سره په ګډه پوله د فیلاډلفیا په دهلېز کې د اسراییل د حضور د دوام په اړه خبرې کوي.

د دې ورځپاڼې په وینا، حماس تمه درلوده چې د ایران نیابتي ځواکونه به اسراییل مجبور کړي چې د حماس د شرایطو په چوکاټ کې اوربند ومني، خو د یحی سنوار له مړینې وروسته څرګنده شوه چې تهران له اسراییل سره د مخامخ جګړې په لټه کې نه دی.

نيويارک ټايمز د فلسطيني او امريکايي چارواکو له قوله ليکلي، چې په لبنان کې د اوربند تر عملي کېدو مخکې هم حماس دې ته چمتو و، چې د يحيا سنوار تګلاره پرېږدي او په غزه کې يوې هوکړې ته ورسېږي.

نيويارک ټايمز د امريکايي چارواکو له قوله ليکلي، چې ممکن د اسراييل لومړی وزير بنيامين نتنیاهو په تمه دی، چې د امريکا منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ په رسمي ډول سپينې ماڼۍ ته ننوځي او بيا له حماس سره د معاملې په اړه وروستۍ پرېکړه وکړي.

د لبنان ورځپاڼې الاخبار هم راپور ورکړی، چې تمه کیږي د مصر یو اطلاعاتي پلاوی به د پنجشنبې په ورځ (د لېندۍ په اتمه) اسراییل ته لاړ شي چې په قاهره کې د غزې په تړانګه کې د جګړې د درولو لپاره چمتو شوی هر اړخیز پلان اسراییلي چارواکو ته وړاندې کړي.

په دې پلان کې د یرغمل شویو کسانو خوشې کول، غزې تړانګې ته د بشري مرستو زیاتولو او اسراییلي یرغمل شویو ته د درملو د استولو وړاندیزونه شامل دي.

دا طرحه د استرالیا په سنا مجلس کې د ۱۹ مخالفو رایو په مقابل کې په ۳۴ موافقو رایو سره تصویب شوه. دا قانون به لږ تر لږه د راتلونکو ۱۲ میاشتو لپاره پلي نشي.

د دې قانون له پلي کېدو وروسته که ټولنیزې شبکې لکه ټیک ټاک، فیسبوک، اېکس، انستاګراماوسنپ چټپه سیستماتیک ډول له ۱۶ کلنو کم عمره ماشومانو لپاره د کاروونکي اکاونټونو د جوړولو مخه ونه نیسي، جریمه کېږي.

دا جریمه کیدای شي تر ۵۰ میلیون اسټرالیایي ډالرو (۳۳ میلیون امریکایي ډالر) وي.

د اسټرالیا د استازو مجلس د چهارشنبې په ورځ له ۱۶ کلنو څخه د کم عمره ماشومانو لپاره د ټولنیزو شبکو د استعمال د بندیز لایحه د ۱۳ مخالفو رایو په مقابل کې په ۱۰۲موافقو رایو سره تصویب کړې وه.

د اسټرالیا لومړي وزیر انتوني البانیز وویل، چې دا قانون د ټولنیزو رسنیو د "ضرر" سره د مبارزې لپاره اړین و، هغه ټکی چې ډیری کورنیو منلی دی.

البانیزي زیاته کړه: "دا یوه نړیواله ستونزه ده او موږ غواړو چې اسټرالیايي ماشومان یو رښتینی ماشومتوب ولري. موږ غواړو چې د میندو او پلرونو ذهن هم له دې اړخه ارامه وي."