زلمی خلیلزاد: پاکستان د نجونو زده‌کړو په کنفرانس جوړولو سره غواړي د طالبانو مشر خجالت کړي

خواجه اصف د جمعې په ورځ (د مرغومي ۲۱مه) وویل: «د ملګرو ملتونو د څار ډلې د وروستي راپور له مخې، په افغانستان کې له دوو درجن څخه زیاتې ترهګرې ډلې فعالیت کوي، چې پکې تحریک طالبان پاکستان، القاعده، داعش خراسان، د ختیځ ترکستان اسلامي حرکت او د ازبکستان اسلامي حرکت شامل دي.» هغه زیاته کړه چې په راپور کې راغلي چې په ۲۰۲۴ کال کې افغانستان د داعش خراسان د افرادو جذب او اسانتیاوو برابرولو یو مهم مرکز پاتې شوی دی.

تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو مرستیال وزیر شېرمحمد عباس ستانکزي پورې تړلې اېکس پاڼې لیکلي چې په پاکستان کې د داعش ترهګرې ډلې د مرکزونو په تړاو ورسره ثبتونه شته او د دغه هېواد پوځ ورته روزنه ورکوي.

ستانکزي ویلي چې د پاکستان د پوځ له لوري داعش ته وسلې ورکول کېږي او بیا یې افغانستان ته د بریدونو په موخه استوي. هغه زیاته کړې چې طالبانو په دې تړاو څو ځله پاکستان ته خبرداری هم ورکړی دی.

د طالبانو د بهرنیو چارو د مرستیال وزیر په خبره، له دوی سره په زندانونو کې شته داعشیانو اعتراف کړی چې په پاکستان کې روزل شوي او ترې په ترلاسه شویو ویډیوګانو کې هم دا خبره ثابته شوې ده.

خواجه اصف یو ځل له طالب چارواکو وغوښتل چې، نړۍوالې ټولنې ته ورکړي ژمنې پوره کړي، د ترهګرو بنسټونو له منځه یوسي او اجازه ورنه کړي چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر وړاندې وکارول شي.

پاکستاني چارواکو تل طالبان په دې تورن کړي چې ترهګرو ته اجازه ورکوي چې د افغانستان له خاورې د دوی پر وړاندې ګټه پورته کړي. مګر طالبانو دغه څرګندونې تل رد کړي دي.

خو لیزا ناندي وايي:« زه فکر کوم باید دوام ورکړو.»

نوموړې ویلي، د طالبانو د کړنو سزا باید لوبغاړو ته ور نه کړو.«دوی هغه خلک نه دي چې موږ غواړو د ښځو او نجونو په وړاندې د طالبانو د وحشتناکو کړنو سزا ورکړو.»

د بریتانیا د پارلمان د زیاتو غړو څو ورځې وړاندې یو لیک لاسلیک کړی و، چې پکې د دغه هېواد د کرېکټ بورډ غوښتنه شوې چې په لاهور کې د راتلونکې میاشتې د چمپینز ټرافي په سیالیو کې د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې په وړاندې د لوبو څخه ډډه وکړي.

دوی ویلي، چې دا په هیواد کې د طالبانو له لوریی د ښځو د حقونو په وړاندې د روان وضیعت په وړاندې اخلاقي اعتراض دی.

لیزا ناندي وايي:«زه په سپورتونو کې د پړیکون په اړه ډیره محتاطه یم، ځکه چې زه فکر کوم چې دا ډول پرېکړې برعکس پاییلې لري.»

د انګلستان د پارلمان د غړو له لوري د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې سره د لوبو لغوه کېدو غوښتنې ته د پخواني ولسمشر حامد کرزي او پخواني بهرنیو چارو وزیر حنیف اتمر په ګډون افغانستان د یو شمېر سیاستوالو ترڅنګ د کرېکټ ګڼو افغان مینه والو هم سخت غبرګونونه ښودلي دي.

حنیف اتمر پر اېکس پاڼه لیکلي، چې دا ډول پړیکون افغانانو ته جدي اخلاقي، قانوني او سیاسيي اندیښنې راپورته کړې دي.

نوموړی وايي، د ښځو په وړاندې د طالبانو د کړنو سزا باید نارینه وو ته ورنه کړل شي.

نوموړی په دې باور دی چې دا ډول پړیکون په حقیقت کې پر ښځو د طالبانو د غندنې وړ بندیزونو ته ورته دي چې د افغانستان پر نورو خلکو لګېږي او دا به په مستقیم ډول د طالبانو لخوا نه، بلکې د هغو کسانو له خوا وي چې د بشري حقونو دفاع کوي.»

نوموړی غوښتنه کوي، چې یادو ستونزو ته د رسیدو په موخه باید له افغانستان بهر د افغان میرمنو د کرېکټ لوبډله جوړه او باید د افغانستان د کرېکټ بورډ او د کرېکټ نړیوالې شورا ملاتړ او اعتبار ورکړل شي.

اتمر په دې باور دی، چې دا ډول نوښت به د کرېکټ نړیوالي شورا د غړیتوب له مقرراتو سره سم وي او په طالبانو به د پام وړ سیاسي فشار راوړي.

پر همدغه مهال د بریټانیا د کلتور وزیرې لیزا ناندي هم له افغانستان سره د کرکېټ لوبو د بندیز ته غبرګون ښودلی او وايي، له افغانستان سره د کرېکټ لوبه باید ترسره شي.

نوموړې وايي، لوبغاړي داسې څوک نه دي، چې باید د ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو د کړنو جزا وویني.

په ټولنيزو رسنيو کې د ځينې اسنادو له خپرېدو وروسته، چې پکې د افغانستان د پارلمان پخوانۍ غړې فوزيه کوفي د بريتانیا پارلمان ته په يوه لیک کې له دغه هېواده غوښتې، چې له افغان کرېکټ لوبډلې سره لوبې لغوه کړي، د افغانانو ګڼ غبرګونونه پارولي.

پخواني ولسمشر حامدکرزي د جمعې په ورځ پر خپله اېکس پاڼه د افغان لوبغاړو په ملاتړ لیکلي: «د کرکټ ملي ټیم او د گران هېواد ټولو ویاړلو لوبغاړو د سپورت په ډګر کې د خپلو افتخاراتو په ذریعه د افغانستان نوم او ملي بیرغ ځلانده ساتلی.»

کرزي د کرېکټ، فوټبال، فوټسال، تکواندو او په المپيک کې د لوبغاړو د ګډون انځورونه هم نشر کړي او زیاته کړې یې ده: «افغانستان خلک تل د خپلو ورزشکارانو ملاټړ او تشویق کړی او هیله لري چې دوی د خپل زیار او استعداد پر مټ لاډیرې کامیابۍ گران هېواد ته ور په برخه کړي.»

تر دې واړندې ګڼو افغان سیاستوالو، د ورزش په خاص ډول د کرېکټ مينه والو هم د کرېکټ د ملي لوبغاړو په ملاتړ ږغ پورته کړی.

دا ملاتړ تر هغه وروسته و چې د بریتانیا پارلمان د خپل هېواد له لوبډلې له افغان لوبډلې سره د لوبو لغوه کولو غوښتنه وکړه، خو د انګلنډ لوبډلې دا غوښتنه رد کړه.

پر دې سربېره دکرېکټ نړیوالې شورا (ای سي سي) هم بېګاه وویل، چې د افغانستان کرېکټ بورډ او لوبغاړو ته به د خپل هېواد د حکومت له خوا ټاکل شوي قانون د رعایت کولو له امله سزا نه ورکول کیږي، بلکې د کرېکټ د ودې په موخه به د افغان کرېکټ بورډ سره خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

ښاغلي صادق په مشرۍ د افغانستان د مرکزي اسیا /اذربایجان د بین الحکومتي همږغۍ د څانګې د یوې غونډي تر مشري وروسته نن دا خبره په خپل اېکس کې کړې ده.

محمد صادق وايي، په دې غونډه کې د پاکستان د لوړو زدکړو کمیسیون رییس، په افغانستان کې د پاکستان سفیر او د نورو وزارتونو لوړ پوړو چارواکو هم ګډون درلود.

د نوموړي په خبره، د علامه اقبال سکالرشییپونو پروګرام په دویم پړاو کې ۴۵۰۰ سکالرشیپونه اعلان شوي دي.

د هغه په خبره، د طب، انجینرۍ، کرنې او نورو برخو کې د لیسانس، ماسټرۍ او دوکتورا ترکچې دا بورسونه بشپړ تمویل لري.

محمد صادق زیاتوي، چې په دې میاشت کې به له ۲۲ زرو ډیرو زدکوونکو انلاین ازموینه واخیستل شي او دا پروسه به د ۴۵ ورځو په اوږدو کې بشپړه شي.

سره له دې چې په افغانستان پر نجونو د زدکړو بندیز لګول شوی دی، خو د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی صادق خان وايي، په دغو بورسونو کې یې افغان مېرمنو ته هم ۳۳ سلنه بورسونه ځانګړې کړي دي.

خو نوموړي نه دي ویلي، چې افغان نجونې به څنګه په دې پروګرام کې ګډون کوي، ځکه طالبانو نه یواځې د دوی پر زدکړو بندیز لګولی، ان بهر ته یې د زدکړو لپاره د تلو هم مخالف دي.

دې ډلې دوبۍ ته هم د لوړو زدکړو لپاره د افغان نجونو د تګ مخه په کابل هوايي ډګر کې ونیوه، خو هغوی بیا د پاکستان له لارې ووتې.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق خان په داسې حال کې افغانانو ته د سکالرشیپونو د اعلانولو خبر ورکول کیږي، چې د تېرو دوو اونیو راهیسي پولیسو په اسلام اباد کې د افغان کډوالو د نیولو، بندي کولو او جبري ډول افغانستان ته د ستنولو عملیات پیل کړي دي.

د راپورونو له مخې، په اسلام اباد کې د پاکستانيی پولیسو له لورې د افغان کډوالو د نیولو په تازه عملیاتو کې تردې مهاله د ښځو او ماشومانو په ګډون تر زرو ډییر افغان کډوال نیولي دي.