د ډونالډ ټرمپ له خوا د اجراییوي اقداماتو په جریان کې د بهرنیو مرستو د ځنډولو امر ښایي په افغانستان کې د امریکا د نړۍوالې پراختیايي ادارې (یو اېس اې ای ډي) له لورې د تمویل کېدونکو پټو ښوونځیو زده کړې په ټپه ودروي.
په افغانستان کې د طالبانو بیا وکمنېدو سره د نجونو پرمخ د زده کړو دروازې تړل شوي، خو راپورونه وایي، چې په زیات شمېر سیمو کې د طالبانو له حکومته پټ داسې ښوونځي شته، چې نجونو ته له شپږم ټولګي پورته زده کړې ورکوي.
ډونالډ ټرمپ د ولسمشرۍ د لوړې له مراسمو وروسته د بهرنیو مرستو په اړه یو اجراییوي فرمان لاسلیک کړ، چې له مخې یې د متحده ایالاتو له خوا په ټوله نړۍ کې د مرستو رسولو لړۍ ودرېده.
په ورته وخت کې په افغانستان کې ۵۰ ملي او نړۍوالو مرستندویه موسسو خپل فعالیتونه وتړل او د ۴۰ میلیونه انسانانو پر وړاندې د بشري مرستو خدمات ودرېدل او په بازارونو کې د توکو بیې لوړې شوې.
اېن پي ار خبري ویب پاڼې په افغانستان کې د پټو ښوونځيو په اړه د یو لوړپوړي مرستندویه کورکونکي چې نوم یې نه دی یاد شوی ویلي:" اصلي خطر په افغانستان کې د ښځو د تعلیم او روغتیا لپاره دی، ځکه چې دا پروژې د USAID په پیسو تکیه کوي."
نوموړي ویلي، چې د ټرمپ له دغه پرېکړې وروسته هغه پروژې چې راتلونکی یې نا معلوم دی د افغان نجونو د زده کړو پټ ښوونځي دي او طالبان نجونو ته اجازه نه ورکوي، چې له شپږم ټولګې پورته زده کړې وکړي.
همدا ډول د افغانستان امریکایي پوهنتون خپل ټولګي ځنډولي دي او خپلو زده کوونکو ته یې خبر ورکړی، چې د مرستو له بیا پېل کېدو سره به زده کړې بیا ځلې پیل شي.
په افغانستان کې د طالبانو د بیا واکمنېدو سره په نجونو او ښځو سخت بندېزونه وضع شول، د دوی پر وړاندې د زده کړو دروازې بندې شوې، په کار کولو او دغه راز تفریحي ځایونه په تګ یې هم بندیزونه ولګېدل.
د طالبانو د ارشاد،حج او اوقافو وزارت مسلکي مرستیال مولوي زرمحمد حقاني په کابل کې د حاجیانو په مجتمع کې د پچې اچونې غونډې ته وویل، چې په ټول هېواد کې۱۰۵ زره او ۱۸۰ تنو نوملیکنه کړې ده.
د پچې اچونې بهیر په کابل او ولایتونو کې هممهاله پیل شو، خو عام خلک شکایت کوي، چې د حج په سهمیه کې ډېره برخه خپله د طالبانو غړو او مشرانو ته ورکړل شوې او عام خلک له پامه غورځول شوي دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندهار د سږ کال د حج سهمیه ۸۲۰ تنه ټاکل شوې، خو له عامو خلکو ۲۹۵ تنه غوره شوي اود پاتې ۵۲۵ نورو کسانو سهم طالبانو « مجاهدینو» ته ورکړل شوی دی.
د کندهار د ارشاد، حج او اوقافو ریاست د حاجیانو د پچې اچونې یو نوملړ له افغانستان انټرنشنل سره هم شریک شوی، چې لیدل کیږي اکثریت پکې طالبان او د هغوی د کورنیو غړي غوره شوي دي.
دغه نوملړ چې د کندهار د ارشاد، حج او اقافو ریاست له خوا چمتو شوی، ددغه ولایت والي او د استخباراتو ریاست هم پرې لاسلیکونه کړي دي.
په کابل کې هم ولسي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د حج په سهمیه کې عامو خلکو ته کمه ونډه ورکړل شوې او ډېری لېستونه د طالبانو په خوښه د هغوی د ملګرو، خپلوانو او همکارانو په ګټه جوړ شوي دي.
تېر کال هم د حج په مراسمو کې د طالبانو ګڼو وزیرانو، جګپوړو مشرانو، رییسانو، مدیرانو او نورو هغو کسانو ګډون کړی و، چې ددې ډلې په لیکو کې یې جګړې کړې دي.
په کابل کې د سعودي عربستان سفارت له دې وړاندې هرکال د سیاسي مشرانو او حکومتي چارواکو لپاره ځانګړې د حج کڅوړې درلودې، چې ډېری پکې د هغوی خپل خپلوان او د کورنیو غړي لېږل کېدل.
د روان کال د مرغومي پر ۲۴مه د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د حج، عمرې او زیارتونو عمومي رییس مولوي محمد نبي محمدي او د سعودي عربستان د حج او عمرې وزارت مرستیال دکتور عبدالفتاح مشاط ترمنځ د افغان حاجیانو لپاره د خدمتونو او اسانتیاوو برابرولو یو تړون لاسیک شو، چې له مخې به یې ۳۰ زره افغان حاجیانو ته خدمات وړاندې کیږي.
د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت له تړون لاسلیکېدو وروسته وویل، چې په تړون کې د ۳۰ زره افغان حاجیانو لپاره د سعودي عربستان د حکومت له تعلیمات نامې سره سم په مکه مکرمه او مدینه منوره ښارونو کې د حاجیانو لپاره داستوګنځایونو، خوراک او څښاک، زیارتونو او ټرانسپورټ خدمات شامل دي چې د سعوي عربستان د حج او عمرې له وزارت سره په همغږۍ ترسره کیږي.
افغان حاجیان هرکال د حج له لوړو سفري لګښتونو او د حج د ونډې له پچې اچونې او نوملړه شکایت کوي.