بریتانیا يوه ۳۶ کلنه مېرمن په افغانستان کې له داعش سره د یوځای کېدو په تور ونیوله

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) قوماندان جنرال مایکل کوریلا خېبرپښتونخوا ایالت ته په سفر کې د ډيورنډ فرضي کرښې د امنیت په تړاو د پاکستان د پوځ له مشر جنرال عاصم منیر او لوی درستیز ساحر شمشاد مرزا سره خبرې کړې وې.

د طالبانو یاد سفارت پاکستان ته د امریکا د مرکزي قوماندانۍ د قوماندان جنرال مایکل اریک کوریلا د سفر په تړاو خپل بهرنیو چارو وزارت ته‌ په یوه مکتوب کې معلومات ورکړي دي.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر کابل ته ویلي چې د امریکا د مرکزي قوماندانۍ قوماندان د پاکستاني پوځیانو او لوی درستیز په ملتیا د ډیورنډ کرښې ته ورغلی او هلته یې په خېبر پښتونخواه کې د دغې کرښې په اوږدو کې له ځینو سیمو لیدنه کړې ده.

په دغه مکتوب کې راغلي، چې دواړه لوریو د امنیتي همکاریو د پراختیا په تړاو او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې د امنیتي پېښو په تړاو یو بل سره د ګډې همکارۍ ژمنې کړي دي.

په افشا شوي مکتوب کې لیکل شوي چې پاکستاني لوري له افغانستان څخه پاکستان ته د ورپېښو ګواښونو په اړه د امریکا یاد پوځي چارواکي ته معلومات ورکړ‌ي دي.

په مکتوب کې د دغو ګډو همکاریو دوام په افغانستان کې روان ترینګلی وضعیت ښودل شوی دی.

یاده دې وي چې په منځني ختيځ او منځنۍ اسيا کې د امريکایي ځواکونو د څارنې لپاره د متحده ایالاتو د پخواني ولسمشر جو بايډن نومول شوي جنرال په افغانستان کې د داعش ځپلو لپاره له طالبانو سره په همکارۍ باور درلود.

جنرال کوریلا د طالبانو سره د ګډې همکارۍ په اړه د امریکا سنا مجلس ته ويلي وو: «زما په شخصي نظر داسې عملي بېلګې شته چې موږ کولی شو د داعش خراسان ډلې د ګواښ پر وړاندې سره يو ځای شو.»

دا ناسته سږکال د جنورۍ له ۶مې د همدې میاشتې تر ۱۰مې پورې د سنګاپور په ملي پوهنتون کې جوړه شوې وه.

حازم چې د جاپان ناګویا پوهنتون دعصاب‌پوهنې په برخه کې پي‌اېچ‌ډي لري، افغانستان انټرنشنل-پښتو ته په رالېږل شوې ویناپاڼه کې ویلي چې دا غونډه ځوانو ساینس‌پوهانو ته نوي فرصتونه برابروي څو د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو د ځوانو ساینس‌پوهانو ترمنځ اړیکې رامنځته او له یو بل سر خپلې لاسته‌راوړنې شریکي کړي.

د معلوماتو له مخې، دا ناسته د سینګاپور د ملي څېړنیو بنسټ له خوا جوړه شوې وه او سږکال په‌کې د نړۍ له ۴۹ هېوادونو څخه د کیمیا، فزیک، طب، ریاضیاتو، کمپیوټر ساینس، انجینرۍ او نورو برخو شاوخوا ۳۵۰ ځوانو څېړونکو ګډون کړی و.

افغان ساینس‌پوه ویلي چې په دې ناسته کې د نوبل«فیلډزاو ټورینګ جایزو» ګټونکو هم ګډون کړی و او د ټېکنالوژۍ د نوښتونو،مصنوعي ځيرکتيا او ټولنیزو او نړۍوالو ستونزو د حل لپاره د ساینس پر رول غږېدلي دي.

نوموړي د غونډې ترټولو ځانګړې برخه له لویو ساینسي څېرو سره مخامخ خبرې کول بللي دي. هغه په دې تړاو زیاته کړې: «ماته د پروفیسور لویس ایګنارو سره خبرې چې د فزیولوژي او طبابت په برخه کې د نوبل جایزه ګټونکی دی، ډېرې په زړه پورې وې. هغه په دې تړاو خپل نظریات شریک کړل چې څنګه پیچلي علمي مفاهیم خلکو او په ځانګړي ډول زده‌کوونکو ته ساده شي.»

د صفي‌الله حازم په اند، د ساینسي موضوعاتو په تړاو اړیکې نه یوازې د اکاډمیکو کړیو دننه، بلکې په معاصره نړۍ کې د ټولنې په کچه د علمي پوهاوي په موخه ډېرې مهمې دي.

د ځوانو ساینس‌پوهانو نړۍواله ناسته داسې مهال جوړېږي چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته د هېواد ښوونیز او علمي بنسټونه په بشپړه توګه د ساینس او ټکنالوژۍ له برخو غاړې ته شوي دي.

د اتلانو جام په سیالیو کې د افغان کرېکټ ملي لوبډلې دا لومړی ګډون دی، چې په خپل ګروپ کې به د سویلي افریقا، اسټرالیا او انګلینډ لوبډلو سره د پاکستان په کراچۍ او لاهور کې سیالۍ ترسره کړي.

کرېکټ بورډ پر خپله فېسبوک پاڼه لیکلي، افغان لوبډله به د یادو سیالیو له پیل څخه وړاندې دوه تمریناتي سیالۍ هم ترسره کړي.

افغان ملي لوبډله به خپله لومړۍ تمریناتي لوبه د جمعې په ماسپښین د پاکستان الف لوبډلې پر وړاندې ترسره کړي.

په پام کې ده، چې افغان کرېکټ لوبډله یوه تمریناتي سیالۍ د نیوزلینډ له ملي لوبدلې سره هم وکړي.

د روسيې تاس دولتي اژانس د پنجشنبې په ورځ د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت د اعلاميې له مخي ویلي، چې مسکو د افغانستان په کندز ولایت کې د سې شنبې د ورځې د ځانمرګي بريدله قربانیانو سره خپله خواخوږي ښیي.

د روسيې بهرنیو چارو وزارت په اعلامیه کې ویل شوي، چې د ځانمرګي بريد له کبله تر ۲۵ زیات کسان وژل شوي او په لسګونه نور ټپيان شوي دي.

د دغه بريد مسولیت داعش ډلې په غاړه اخيستی، چې د مسکو په تور ليست کې ده.

په اعلاميه کې د دې بريد اړوند ویل شوي: « روسیه د افغانستان په کندز کې هغه وحشیانه ترهګریز برید په کلکه غندي چې هدف یې د هیواد په شمالي سیمو کې وضعیت خرابول دي.»

د روسيې ډيپلوماتانو د دغه بريد د تنظیمونکو د نیولو ډاډ ښودلی: «مسکو ډاډه دی چې افغان چارواکي به وکولی شي په کندز کې د ترهګریز برید تنظیمونکي ومومي او عدالت ته به یې وسپاري.»

د معلوماتو له مخې، د سه شنبې په ورځ ځانمرګي بریدګر د کندز ښار د کابل بانک څانګې په ورودي دروازه کې د طالبانو پر هغو سرتېرو برید وکړ چې د خپل میاشتني معاش د ترلاسه کولو لپاره په کتار کې ولاړ وو.

طالبانو یوازي د تسلیت څرګندونې کړي او تر دامهاله یې د بريد رسمي او وروستي تلفات هم نه دي په ډاګه کړي.

داعش ډلې په دې وروستيو کې په افغانستان کې خپل بريدونه زيات کړي، چې ورسره هم مهال د سيمې او نړۍ د هېوادونو اندېښنې يې هم را پورته کړي.

خو طالبان په خپلو څرګندونو کې د دغه ډلې د ځپلو ادعاوي کوي.

دا پېښه نن سهار د جرمني په مونشن ښار کې د یوې سوداګریزې اتحادیې د کارګرانو د لاریون پر مهال شوې ده.

پولیس ویلي، چې د یاد لاریون پرمهال یوه موټروان خپل موټر پر لاریون کوونکو وربرابر کړ او ګڼ کسان یې ټپیان کړل.

د جرمني د مونشن ښار د پولیسو مرستیال کریسټین هوبر وايي، موټر چلوونکی چې ۲۴ کلن افغان کډوال دی د پیښي په ځای کې د پولیسو له لوري نیول شوی دی.

خو پولیسو د یاد افغان په اړه نور جزیات نه دي ورکړي او د یادې پېښي انګیزه هم نه معلومه.

د دغه افغان کډوال له لوري په موټر وهل شويو د یوشمېر ټپي شویو کارګرانو روغتیا وضیعت د اندیښنې وړ ښودل شوی دی.

د اعتصاب کوونکو کارګرانو په ډله کې یو عیني شاهد رسنیو سره په خبرو کې ویلي::« موټر په ګڼه ګوڼه ور برابر شو او وروسته مې ولیدل چې یو کس تر موټر لاندې شوی هم دی.و»

د دغو کراګرانو د اتحادیې مشر فرانک ورنیک په یوه بیان کې ویلي:« موږ د وردي همکارانو لخوا د سوله ییز لاریون په جریان کې د دې وحشتناکې پیښې له امله سخت خفه یو.»

د راپورونو له مخې، دا پېښه پر داسې مهال شوي، چې سبا به مونشن د یو امنیتي کنفرانس کوربه وي.

دې ته ورته نور پیښي هم په جرمني کې د افغان کډوالو له لوري شوې او د دغه ډول پېښو وروسته بیا په جرمني کې یو شمېر ګوندونه د کډوالۍ په اړه د قوانینو د سختیدو غوښتني په موخه لاریونونه هم کړي دي.