امريکا په بېوزله هېوادونو کې د ماشومانو د واکسيناسيون له يوې ادارې سره مالي مرستې بندوي

د نوموړې شبکې په راپور کې راغلي، اسراییل پر غزې د ۲۰۲۳د اکټوبر له ۷مې راهیسې لږترلږه ۱۷ زره او ۴۰۰ ماشومان وژلي چې له دې جملې ۱۵ زره او ۶۰۰یې پېژندل شوي او د نورو یې تر اوسه لا هېڅ درک نه شته.

د دغې شبکې د راپور پر بنسټ، دا وحشتناک وضعیت څرګندوي چې په دې موده کې د غزې د ماشومانو ژوند په بشپړه توګه له‌منځه وړل شوی او په وینا یې، د ژوند له هر راز خوښیو څخه محروم شوي دي.

الجزیره په خپل راپور کې وايي، ډېر شمېر دغه ماشومان چې عمرونه یې له پنځو کلونو کم دي، د کورونو او ښوونځیو تر کنډوالو لاندې بې‌نومه خښ شوي او ان د هغوی لپاره هېڅ نوم یا د ژوند نښه نه‌ ده پاتې شوې.

همداراز، یو شمېرماشومان د ماشوم‌توب له ساده خوښیو څخه بې‌برخې شوي، ځکه چې په ډېر کم عمر کې د جګړې له کړاوونو او وېرې سره مخ شوي وو.

په راپور کې ویل شوي، دا داستان په غزه کې د رامنځته شوې غمیزې یوه کوچنۍ برخه ده، هغه سیمه چې ماشومان یې د لوبو او خوښیو پرځای یوازې د بې‌رحمه تاوتریخوالي شاهدان او قربانیان دي.

د یادونې ده، چې پرون د ماشومانو د خوندي‌توب نړۍوال بنسټ په یوه راپور کې ویلي و چې پر غزې د اسراييل د بیاځلې بریدونو په ترڅ کې یوازې تېره اوونۍ له ۲۷۰ څخه ډېر ماشومان وژل شوي دي.

په غزه کې د دغه بنسټ یوې مسوولې ریچل کومېنګز وویل: «ماشومان وژل کېږي، نړۍ خاموشه ده.نه مرسته شته، نه امنیت او نه راتلونکی.»

دا مالیات به یوازې پر بشپړ شویو موټرو تطبیق شي، خو د موټرو پر پرزو به نه وي.

تمه کېږي چې راتلونکې اوونۍ کې به نورې تعرفې هم اعلان شي.
ټرمپ له سپینې ماڼۍ څخه وویل: «دا وارداتي مالیات به “پر ټولو موټرو چې په متحده ایالاتو کې نه دي جوړ شوي تطبیق شي.»

دا روښانه نه ده چې دغه تعرفې دقیقا کومه ورځ نافذه شوي.
د یوه نوي موټر اوسط بیه نږدې ۵۰,۰۰۰ ډالر ده، خو دغه تعرفې به بیې لوړې کړي.
ټرمپ وویل: “دا د امریکا د ازادۍ د ورځې پیل دی. موږ به له هېوادونو څخه د دې لپاره پیسې اخلو چې زموږ په هېواد کې سوداګري کوي، زموږ کارونه اخلي او زموږ شتمني اخلي.“

ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل: “ما هېڅکله له اېلان ماسک سره د موټرو پر تعرفو خبرې نه دي کړي. تسلا یوه جنجالي موضوع ده. اېلان ماسک زبردست انسان دی. هغه هېڅکله له ما څخه په تجارت کې هېڅ ډول مرستې نه دي غوښتې. زه واقعا لږ حیران یم چې ما هېڅکله نه دي اورېدلي چې اېلان راشی او ووایي چې ایا ته زما لپاره د برېښنایي موټرو په اړه کومه مرسته کولی شې او کنه؟ هغه هېڅکله له ما څخه هېڅ څه شی نه دي غوښتي.”
دا په داسې حال کې ده، چې د میاشتې په پیل کې ټرمپ په سپینې ماڼۍ کې تسلا ته د تبلیغ لپاره یوه غونډه جوړه کړې وه.
تر دې مخکې ټرمپ خپلو ګاونډیو هېوادونو کاناډا او مکسیکو ته هم د تعرفو ګواښونه کړي و.
ټرمپ همداراز له کاناډا څخه د فولادو او المونیمو پر وارداتو تعرفه ۵۰ سلنې ته لوړه کړه.

دا هم ویل شوي و، چې د کاناډايي موټرو پر وارداتو تعرفې هم د ۲۰۲۵ کال د اپرېل له ۲مې نېټې پلي کېږي.
ډونالډ ټرمپ د فېبرورۍ په پیل کې د مکسیکو په ګډون د کاناډا او چین پر وارداتي توکو تعرفې ولګولې، چې وروسته نوموړي د مکسیکو پر یو شمېر وارداتي توکو لګېدلې ۲۵ سلنه تعرفه د یوې میاشتې لپاره وځنډوله.

هېګسېټ د چهارشنبې په ورځ د پرل هاربر-هیکام په ګډه اډه کې خبریالانو سره د خبرو پر مهال خپل دریځ نور هم ټینګ کړ او بیا یې تکرار کړه، چې “هېڅوک د جګړې پلانونه نه لیکي.”
هېګسېټ وویل: "هېڅ واحدونه، ځایونه، لارې، د الوتنې لارې، سرچینې، میتودونه، او محرم معلومات نشته."
هغه زیاته کړه، دغه ډله‌ییز پیغام چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت ټیم نور غړي هم پکې شامل و، یوازې د “عمومي تازه معلوماتو کره او پر وخت شریکولو” لپاره و.
هېګسېټ وویل: “دا هغه څه و چې ما وکړل. دا زما دنده ده.”
اتلانټیک مجلې د چهارشنبې په ورځ د سېګنال چټ نوي جزییات خپاره کړل.
نوي سکرین‌شاټونه ښيي، چې هېګسېټ د ډرون بریدونو، راتلونکو حملو او د بم غورځولو دقیق هدفونه او وختونه شریک کړي وو، په داسې حال کې چې عملیات د یمن د حوثي وسله والو پر ضد روان وو.

دا معلومات د هېګسېټ او د ټرمپ ادارې د نورو چارواکو ادعاوې ردوي، چې ویل یې د جګړې د پلانونو په اړه بحث نه و شوی.
د جګړې لپاره د خورا محرم نظامي پلانونو بحث د یوې بې باوره اپلیکېشن له لارې له انتقاد سره مخ شوی، چې ډېموکراتان، ځینې جمهوري غوښتونکي او د واشنګټن د ملي امنیت بنسټونه یې غندي.
ځینې کارپوهان وايي، چې د چارواکو دا ډول اړیکه نیول، د محرمو معلوماتو افشا کېدل او ښکاره درز ممکن د فدرالي قوانینو سرغړونه وي.
‎سپینې ماڼۍ د حوثي یاغیانو پر ضد د امریکا د جګړې پلانونه په تېروتنې سره یوه خبریال ته استولي و، دغه خبریال په تصادفي توګه د ډونالډ ټرمپ د ملي امنیت په ټیم کې د متحده ایالاتو د تر ټولو لوړپوړو چارواکو په ډله کې شامل شوی وو.
‎دغه خبریال جیفري گولډبرګ نومېږي او د اتلانتیک مدیر دی.
‎نوموړي د خبرو اترو د سکرین شاټونو سره یوه مقاله خپره کړه او دغه معلومات یې پکې افشا کړل.
‎ګولډبرګ څرګنده کړه، چې هغه د مارچ په ۱۳مه د ملي امنیت سلاکار مایک والټز له خوا د سېګنال چټ ګروپ کې شامل شوی و.
‎د هغه په خبره، د "حوثي کوچنۍ ډله" په نوم دغه ګروپ د حوثي یاغیانو په اړه د عمل همغږي کولو باندې متمرکزه وه.
‎د والټز څخه د دغه ګروپ لومړی پیغام، د ګولډبرګ په وینا: "ټیم - د حوثیانو سره د همغږۍ لپاره د اصولو (اېس ای سي) ګروپ رامنځته کوي، په ځانګړې توګه د راتلونکو ۷۲ ساعتونو لپاره. زما مرستیال الیکس وانګ د مرستیالانو / د ادارې رییس په کچه د پړانګانو ټیم سره یوځای کوي چې نن سهار د ناستې خونه کې د غونډې څخه تعقیب شي او نن ماښام به د عمل لپاره توکي واستوي."
‎خبریال وویل، په ټوله کې ۱۸ چارواکي چې د لسمشر مرستیال جی ډي ونس هم پکې وو په دې ډله ییزو خبرو اخته وو.

د نوموړي په وینا، په دغه ګروپ کې د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، د دفاع وزیر پیټ هېګسېټ، د منځني ختیځ لپاره د ټرمپ ځانګړی استازی سټیو ویټکوف، د سي ای اې مشر جان رټکلف او یو شمېر نور لوړپوړي چارواکي هم وو.
‎یو له مهمو موضوعکانو څخه چې په پیغامونو کې پرې بحث شوی د راتلونکي نظامي کمپاین و، چې د هېګسېټ له ډلې څخه یې وغوښتل، چې پرته له ځنډه پرمخ ولاړ شي.

د امریکايي بندیزونو لاندې راغلو شرکتونو کې ۱۹ پاکستانی شرکتونه هم شامل دي.

همدا راز د متحده عربي اماراتو او ایران څلور-څلور شرکتونه هم د دې بندیز سره مخ شوي دي.

په دغو شرکتونو کې د چین مشهوره کلاوډ کمپیوټینګ او د بګ ډېټا خدمات وړاندې کوونکی شرکت انسپر ګروپ هم شامل دی، چې شپږ فرعي شرکتونه یې د تور لېست برخه ګرځېدلي.

د انسپر ګروپ سربېره نور چینايي شرکتونه هم د امریکا د صادراتي بندیزونو په لېست کې شامل شوي دي.

د امریکا د سوداګرۍ وزارت ویلي، چې د انسپر ګروپ دا شرکتونه د چیني پوځ لپاره د سوپر کمپیوټرونو په جوړولو کې مرسته کوي.

د راپور له مخې، انسپر ګروپ لا دمخه په ۲۰۲۳ کال کې د دې تور لېست برخه شوی و.

د دې بندیزونو هدف د چین د لوړ ظرفیت لرونکې کمپیوټینګ، کوانټم ټېکنالوژۍ، پرمختللې مصنوعي هوښیارتیا او هایپرسونیک وسلو د پروګرام پرمختګ مخنیوی دی.

د امریکا د سوداګرۍ وزیر ویلي، چې رقیب هېوادونو ته به اجازه ورنه کړي، چې د امریکايي ټیکنالوژۍ غلطه استفاده وکړي، خپله پوځي وړتیا زیاته کړي او د امریکا وګړي له خطر سره مخ کړي.

په امریکا کې د چین سفارت د دې اقداماتو کلک مخالفت کړی او ویلي یې دي، چې امریکا باید د پوځي چارو په پلمه د سوداګرۍ او ټېکنالوژۍ مسلې سیاسي نه کړي.

امریکا هڅه کوي، چې ایران ته د ډرون الوتکو او نورو دفاعي توکو د رسېدو مخه ونیسي او د ایران بالسټیک توغندیز پروګرام او ناخوندي اټومي فعالیتونو محدودولو لپاره اقدامات وکړي.

یاده دې وي، چې د امریکا د سوداګرۍ وزارت کولای شي هر هغه شرکت چې د ملي امنیت یا بهرني سیاست له نظره خطرناک وبلل شي، د بندیزونو په لېست کې شامل کړي.

دې لېست ته شاملې کمپنۍ باید د امریکايي محصولاتو د پېرودلو لپاره ځانګړی جواز ترلاسه کړي، چې معمولا نه ورکول کېږي.

هغه د ټرمپ د ملي امنیت سلاکار مایک والټز او د دفاع وزیر پیټ هیګسیټ په ګډون د جګپوړو امریکايي چارواکو د سګنال په چټ کې د اتلانټیک مجلې مسوول مدیر جیفري ګولډبرګ د ناڅاپي ګډون په اړه وویل، چې د ټرمپ اداره دغه تېروتنه مني.

جینینګز وویل، « موږ د جګړې د پلانونو جزییات نه دي لیدلي او لا هم دا بحث شته چې دا څومره حساس و. خو زه فکر کوم د یادونې وړ ده چې سپینه ماڼۍ وتوانېده خپله تېروتنه ومني، ووایي چې دوی به ترې زده‌کړه وکړي او هڅه کوي هغه تخنیکي ستونزې حل کړي چې دا حالت یې رامنځته کړ».

هغه زیاته کړه، « زه فکر کوم دا یو مثبت اقدام دی چې حکومت وایي، هو، تېروتنه وشوه. موږ به یې اصلاح کړو، دا به بیا تکرار نه شي».

نوموړي وویل، « دا خبره په تېرو پوځي او ملي امنیتي ناکامیو کې بېسارې ده، چیرې چې نه څوک مسوول وبلل شول، نه څوک له دندې ګوښه شو او نه هم چا خپلې تېروتنې ومنلې».

سکاټ جینینګز وویل چې ټرمپ او والټز په دې اړه یو سخت بحث کړی و .

نوموړي وايي، دا د بایډن له ادارې سره توپیر لري، چې هیڅکله چا پکې خپله تېروتنه ونه منله او نه هم څوک مسوول ونه بلل شول.