په هېواد کې پر هنري فعالیتونو بندیزونه؛ د «افغانستان هنر اوونۍ» کمپاین پیل شو
په داسې حال کې چې په کور دننه د طالبانو لهخوا پر یو شمېر هنري فعالیتونو سخت بندیزونه لګېدلي، د هنر نړۍوالې ورځ سره سم په جلاوطنۍ کې یوه بنسټ د «افغانستان هنر اوونۍ» تر سرلیک لاندې یو کمپیان پیل کړی دی.
د «بامداد-خانه شعر» په نوم جلاوطنه بنسټ د ټولنیزو شبکو له لارې په یوه خپاره کړي بیان کې له ټولو افغان هنرمندانو، لیکوالانو، شاعرانو او روڼاندو غوښتي، چې د «افغانستان د هنر اوونۍ» په کلتوري کمپاین کې ورسره برخه واخلي.
په بیان کې ویل شوي، چې دا کلتوري بهیر د افغانستان د هنر او هنرمندانو د درناوي په موخه او په وروستیو کلونو کې د هېواد پر کلتوري او هنري ټولنې د طالبانو د ځپونکو محدودیتونو په غبرګون کې پیل شوی دی.
د دغه پروګرام جوړونکي پر دې باور دي، چې په اوسني ناوریني وضعیت کې هنر کولای شي د اعتراض په ژبه هغه تیاره چې نن سبا یې پر هنر، لیکنې، ادب او کلتور تر بل هر وخت ډېر سیوری غوړولی، رڼا خپره کړي.
په بیان کې د افغانستان له فرهنګي شخصیتونو څخه غوښتنه شوې، چې د کتابونو پېژندلو، شعرونو ویلو، د مقالو خپرولو او نورو پروګرامو له لارې په هېواد کې د شته بندیزونو او محدودیتونو پر وړاندې خپل اعتراضي غږ پورته کړي.
دا پروګرام داسې مهال پیلېږي، چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته د هنر او ادب برخه تر بل هر وخت ډېره سانسور او ځپل شوې ده او تر ډېرې کچې د طالبانو له اجازې پرته هنري او ادبي فعالیتونو ته اجازه نه ورکول کېږي. همداراز ادبي غونډې او مشاعرې هم د طالبانو د اوصافو لپاره ځانګړې شوې دي.
سرچینې وویل:« رینجر موټر زیات تېل مصرفوي او ددې رینجرو پرزو بیه هم لوړه ده، نو ددې مصارفو کمولو په موخه دا پرېکړه شوې ده.»
د طالبانو سرچینې وايي څه موده وړاندې شاوخوا ۳۰۰ هایلیکس او کرولا ډوله موټر هم ددې ډلې په کورنیو چارو وزارت کې پر ځینو مسوولینو وېشل شوي دي.
په ترلاسه شوي سند کې د کورنیو چارو وزارت د تامیناتي او تدارکاتي برخې د بودجې په هکله هم پرېکړه شوې ده.
مکتوب وايي چې د طالبانو کورنیو چارو وزارت تامیناتي او تدارکاتي بودجه دې په فزیکي ډول ورکړل شي، یا هم د کورنیو چارو وزارت ټوله خریداري دې د کمیټې له لارې ترسره شي چې تدارکاتي پروسه یې په نظر کې ونه نیول شي.
په دې مکتوب کې لیکل شوي، چې د طالبانو کورنیو چارو وزارت د صلاحیت سقف دې له پنځه دېرش میلیونه افغانۍ نه پورته کیږي.
د مکتوب په پای کې لیکل شوي، چې د کورنیو چارو وزارت تامیناتي چارو معینیت ته دنده سپارل شوې چې په دې اړه د مشرتابه عالي مقام په عنوان وړاندیزونه ترتیب کړي او کله چې د رنجر موټرو د تبادلې رپوټ لپاره د مشرتابه مقام ته ځي د منظورۍ لپاره دې پورته ذکر شوي وړاندیزونه هم له ځان سره یوسي.
سرچینو وویل چې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت له مشرتابه څخه هدف هم ددې ډلې د مشر ملا هبت الله اخوندزاده دی او کله چې سندونه د لاسلیک لپاره د کورنیو چارو وزیر ته لېږل کیږي، بیا خلیفه لیکل کیږي.
د یادونې وړ ده چې د طالبانو مشر مولوي هبت الله ددې ډلې د کورنیو چارو، دفاع وزارتونو او د استخباراتو لوی ریاست شل سلنه کارکوونکي له تشکیل نه تنقیص کړي او فعال احتیاط ته یې سوق کړي دي.
افغانستان انټرنشنل د طالبانو د کورنیو چارو وزارت، دفاع وزارت او استخباراتو ریاست سندونو له مخې وړمه ورځ رپوټ ورکړ، چې د طالبانو د بېلابېلو وزارتونو معینانو، رییسانو، د معینیتونو د دفتر رییسانو او مشاورینو د خپل مشر مولوي هبت الله د حکم په اړه ځانګړې ناسته کړې او د تشکیلاتي تنقیص یا احتیاط ته د سوق کېدونکو کارکوونکو څرنګتیا یې ارزولې ده.
د کډوالو نړېوال سازمان وايي، چې ایران او پاکستان په تېرو ۲۲ میاشتو کې دوه میلیونه او ۴۳ زره هغه افغان کډوال له خپلو هېوادونو ایستلي، چې د اوسېدو اسناد يې نه درلودل.
سازمان زياتوي، چې دغو هېوادونو ۵۴ سلنه کډوال په جبري توګه شړلي دي.
په افغانستان کې د کډوالو نړيوال سازمان د سې شنبې په ورځ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې په پاکستان کې به د ۲۰۲۵ کال تر پایه د افغان کډوالو ایستل شاوخوا ۱،۶ میليونه کډوال او ای سي سي کارت لرونکې اغېزمن کړي.
په خبرپاڼه کې راغلي، چې په تېرو ۱۳ ورځو کې (اپريل میاشتې له لومړۍ بیا تر ۱۳مې) له پاکستان نه د تورخم او سپین بولدک له لارې ۶۰ زره افغان کډوال هېواد ته ستانه شوي، چې له ډلې يې د ۱۰ زره ۶۴۱ کسانو سره مرسته شوې.
یاد سازمان زياتوي، چې ایران هم په ۲۰۲۵ کال کې د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ ګړندۍ کړې ده.
سازمان په خبرپاڼه کې لیکلي: « د ۲۰۲۳ کال له سپتمبر څخه تر ۲۰۲۵ کال تر اپريل پورې له پاکستان او ایران څخه له ۲،۴۳ میلیونه څخه زيات بې اسناده افغان کډوال افغانستان ته شړل شوي. له دې شمېر څخه يې تر نیمايي ډېر ۵۴ سلنه په زور ایستل شوي دي.»
دغه سازمان زياتوي، چې له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ له ۲۰۲۳ کال څخه پیل شوې او دوی هېواد ته له ستنو شویو یو میلیون افغان کډوالو سره مرستې کړې دي.
د کډوالو نړیوال سازمان وايي، چې په هرات، نیمروز، کندهار او ننګرهار کې یې د کډوالو لپاره اته مرکزونه جوړ کړي، چې ستنېدونکو کسانو ته خواړه، لنډمهاله سرپناه، روغتيايي خدمات او د ترانسپورټ مرستې پکې برابریږي.
سازمان یو ځل بیا پر ټولو هېوادونو غږ کړی، چې د افغانانو جبري شړل سملاسي تر هغه مهاله ودروي، چې په افغانستان کې ددوی لپاره خوندي چاپيریال، شرایط او قانوني وضعت جوړيږي او دوی په خپله خوښه هېواد ته ستانه شي.