اسحاق ډار په کابل کې له امیرخان متقي سره د اړیکو پر پراختیا او د مسلو پر حل ناسته کړې

د اسحاق ډار په مشرۍ پاکستاني پلاوي نن شنبه د (وري ۳۰مه) کابل ته لاړ او ټاکل شوې چې هلته د طالبانو د رییس الوزرا تر څنګ د یادې ډلې د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره هم وګوري.

که څه هم د دغه سفر په تړاو لا ډېر جزیات نه دي رسنیز شوي، خو لوړ پوړی امریکایي ډېپلوماټ زلمی خلیلزاد یې د ننګوونو د حل لپاره غوره بولي.

ویل کېږي په دغه ناسته کې به د طالبانو او پاکستان ترمنځ پر اقتصادي، سیاسي او امنیتي مسایلو خبرې اترې وشي.

د‌ پاکستاني پلاوي دغه سفر داسې مهال ده چې د طالبانو سره یې په دې وروستیو کې اړیکې د کړکېچ تر کچو رسیدلې وې او ان د دواړو لوریو ځواکونو د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې له یو بل سره جګړې هم وکړې.

پاکستان څو څو ځله نیوکه کړې، چې د طالبانو تر سیورې لاندې د افغانستان خاور یې پر ضد کارېږي او د «ټي ټي پي» وسله والو ته یې پناه ځایونه هم ورکړي.

طالبانو که څه هم دا خبره رد کړې، خو د ملګرو ملتونو په راپور کې هم د پاکستان د دغه ادعاوو تایید شوی دی.

د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق چې په دغه تللي پاکستاني پلاوي کې شامل دی تېره اوونۍ هم کابل کې له طالبانو سره د امنیتي مسایلو په تړاو خبرې اترې کړې وې.

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی و، چې هغه د طالبانو د ملي دفاع وزارت له مرستیال قیوم ذاکر سره د «ټي ټي پي» د مخنېوي په تړاو مثبتې او ګټورې خبرې کړې وې.

لا تر اوسه پورې څرګنده نه ده، چې د پاکستان دغه لوړ پوړی پلاوی به د کابل واکمنو ته خپلې اندېښنې مخې ته کېږدي که نه.

کابلوف پرون د جمعې په ورځ د روسیي رسنې ټاس سره په خبرو کې وویل: «دا غونډه به د کازان فورم په څنډه کې جوړه او ترسره شي.»

هغه زیاته کړه: «هغه څه چې په ډاډ سره ویل کیدی شي دا دی چې د کازان په ښار کې د کازان فورم په څنډه کې به د روسیې او افغانستان لوی سوداګریز فورم جوړ شي. زموږ د پلاوي مشري به د لومړي وزیر مرستیال الیکسي اوورچوک کوي او افغانستان به په لوړه حکومتي او سوداګریزه کچه استازیتوب وکړي.»

د پنجشنبې په ورځ د روسیې سترې محکمې د دغه هېواد د لوی څارنوال غوښتنه ومنله چې د روسیې د ترهګرو سازمانونو له لېست څخه د طالبانو د ایستلو غوښتنه یې کړې وه.

د روسیې د سترې محکمې قاضي اولیګ نیفیدوف ویلي، د طالبانو پر تحریک د بندیزونو د ځنډولو په اړه د محکمې پرېکړه سملاسي اغېزمنه ده.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په خپله اعلامیه کې ویلي، چې د طالبانو د تروریستي دریځ له منځه وړل له کابل سره د بشپړې همکارۍ د رامنځته کولو لپاره لاره هواروي او د روسیې او افغانانو په ګټه ده.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، مسکو غواړي له کابل سره د سوداګرۍ او پانګونې د اړیکو پر زیاتولو ځانګړی ټینګار وکړي.

دغه افغانان د پاکستان د پنجاب ایالت په ګډون د یاد هېواد بېلابېلو ښارونو کې پولیسو تر نیول کیدو وروسته په زور ایستلي دي.

د پښتونخوا د ایالتي حکومت د معلوماتو له مخې د اپرېل میاشتې له لومړۍ نېټې څخه د کډوالو د ایستل کیدو په روانه څپه کې تر اوسه پورې یوازې د تورخم له لارې «۴۲۶۸۹» افغانان ایستلي دي.

د پاکستان مرکزی حکومت بیا ویلي، چې په دغه دویم پړاو کې یې لا تر اوسه پورې له پاکستان نه ۸۰ زره افغان کډوال ایستلي‌ او دا لړۍ لا هم په چټکۍ سره روانه ده.

هم مهاله تېره ورځ د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزیر اسلام اباد ته د سفر په لړ کې له یاده هېواده وغوښتل چې د افغان کډوالو د ملکیتونو، شتمنیو او پانګو د خوندیتوب په موخه دې اقدامات وکړي.

طالبانو او د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو که څه هم له پاکستان نه غوښتي، چې په جبري‌ توګه د افغانانو د ایستل کیدو بهیر دې ودروي،‌ خو پاکستان دا ځل دا غوښتنې له پامه غورځولي دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر هم نن کابل ته رسېدلی او ښايي طالبان ورسره د افغان کډوالو د جبري ایستل کیدو په تړاو هم خبرې وکړي.

د‌ پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په خبرپانه کې راغلي، چې دغه پلاوی د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر په بلنه کابل ته په یوه ورځني سفر تللی دی.

له اسحاق ډار سره په دغه پلاوي کې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړی استازی محمد صادق او یو شمېر نور لوړ پوړي پاکستاني چاراکي هم ګډون لري.

د کابل په هوایي ډګر کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اداري او مالي مرستیال نعیم وردګ د یادې پلاوي هرکلی کړی.
ټاکل شوې د اسحاق ډار په مشرۍ به پاکستاني پلاوی په دغه سفر کې د‌ طالبانو له رییس الوزرا ملا محمد حسن اخوند، د هغه له مرستیال عبدالسلام حنفي‌ او د امیرخان متقي سره ناستې وکړي.

دا د طالبانو تر واکمنۍ وروسته د پاکستان د بهرنیو چارو د وزیر په کچه لومړنی سفر دی چې په کې په د دواړو لوریو پر اړیکو، اقصتادي او سیاسي مسایلو هم خبرې وشي.

دا سفر داسې مهال کېږي چې پاکستان له خپل هېواده په زوره د افغان کډوالو د ایستل کیدو لړۍ هم چټکه کړې ده.

تر دې یوه اوونۍ دمخه د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق هم کابل ته سفر کړی او هلته یې له طالبانو سره د «ټي ټي پي» اړوند د دغه هېواد اندېښنې هم شریکې کړې وې. پاکستان نیوکې لري چې پر کابل واکمنو د پاکستاني طالبانو په ګډون د دوی ضد وسله والو ډلو ته پناه ځایونه ورکړي دي.

لا څرګنده نه ده چې اسحاق ډار به د دغه سفر پر مهال له طالبانو سره د پاکستان دغه امنیتي اندېښنې هم شریکې کړي که نه.

د طالبانو د یاد ریاست د رییس عبدالباري راشد په وینا، په وژل شویو کسانو کې څلور ښځې، یو ماشوم او خپله موټر چلوونکی شامل دي.

د پېښې لامل د موټرچلوونکي بې احتیاطي بلل شوې ده.

تر دې یوه میاشت وړاندې هم د ګرمسېر په ډراب هشت سیمه کې د بغرا همدې ویالې ته د یوه بل موټر د لوېدو په بېښه کې درې کسان مړه شوي و او څلور نور ژوبل شوي وو.

هم مهاله په هلمند کې د طالبانو امنیې قوماندانۍ خبر ورکړی، چې د ټرافیکي اصولو د پلي کیدو په موخه یې یو کمپاین هم ترسره کړی دی.

په خبرپاڼه کې راغلي، چې د دغه کمپاین په لړ کې د لښکرګاه په اتمې ناحیې او او ناوې ولسوالۍ کې له یو شمېر موټرو او موټرسایکلونو څخه د تېزې روښنایۍ څراغونه هم لرې کړي دي.