د واک ښودل او که له بیت المال څخه ناسمه ګټه: یوسف وفا د شمال پر فضا هلیکوپټر مانورې کوي

د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت لومړي مرستیال امرالله صالح د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) پر اېکس پاڼه د کنایې په ډول د ویوک راماسوامي یادونه کړې او ويلي يې دي: «ویوک راماسوامي هوښیار و، چې ځان يې د ژورې لوبې څخه مخکي وژغوره.»

امرالله صالح لیکلي: «د ټرمپ له ادارې څخه د ایلن ماسک وتل موږ ته یواځي یوه پښېماني ده.»

نوموړي ویلي، چې دا زموږ لپاره یو افسوس دی.

د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ او ایلان ماسک تر منځ لفظي شخړه د رسنيو سرټکي جوړ شوي.

ټرمپ د اې‌بي‌سي نیوز له خبریال سره په یوه ټیلیفوني مرکه کې له ایلن ماسک سره خپله وروستۍ لفظي شخړه بې‌اهمیته وبلله.

ډرامونډ چې د یاد ایالت مشرۍ ته نوماند دی، ویلي چې د مالیه‌ورکوونکو د پیسو کارول د دې کډوالو مېشتېدو لپاره ناسم کار و. هغه همداراز، د افغانانو د مېشتېدو لپاره د د دغه ایالت د مخکېني مشر کوېن سټیټ پر پرېکړې نیوکه کړې ده.

ورته مهال،کوېن سټیټ بیا د ډرامونډ په ځواب کې کې زیاته کړې، هغه افغانان چې اوکلاهوما ته راغلي، په ډېر سختو شرایطو کې یې له امریکايي ځواکونو سره همکاري کړې او اوس د ملاتړ مستحق دي، نه دا چې و ایستل شي.د ده په وینا، څوک چې د سياسي موخو لپاره داسې څرګندونې کوي، په حقيقت کې له ناسمو احساساتو او وېرې نه ګټه پورته کوي.

دې سره جوخت هغه بنسټونو چې د افغان کډوالو په مېشتېدو کې یې مرسته کړې، د امریکا د اوکلاهوما ایالت لوی څارنوال جېنټنر ډرامونډ دا څرګندونې غندلي او د اندېښنې وړ یې بللي دي.

د دې ترڅنګ د اوکلاهوما د کاتولیکانو خیریه بنسټ مشر د پاټریک راګلو وايي چې دا افغانان د تاوتریخوالي نه امریکا ته راغلي، نه دا چې دلته تاوتریخوالی راوړي. د هغه په وینا، د ډرامونډ خبرې غېرواقعي دي او یوازې د کرکې د رامنځته کېدو لامل ګرځي.

د «کیر اوکلاهوما» یوه بنسټ ویرونیکا لیزور چې د مسلمانانو د حقونو لپاره مبارزه کوي، ویلي چې افغان کډوال له سختو امنیتي ارزونو نه تېر شوي دي. هغه زیاته کړې چې د څو کسانو د کړنو له امله باید د ټول قوم یا ټولنې په اړه قضاوت ونه شي.

هغه همداراز ټینګار کړی، ډېری هغه افغانان چې امریکا ته راغلي، له امریکايي ځواکونو سره د همکارۍ له امله له جدي ګواښونو سره مخ وو او اوس په متحده‌ایالاتو کې د یوه خوندي ژوند په لټه کې دي.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې وړمه ورځ د د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یوه اجراییوي فرمان ‌په لاسلیکولو سره د افغانانو په ګډون د ۱۲ هېوادونو پر وګړو دغه هېواد ته د سفر بندیز ولګاوه. په دغه بندیز کې ایران، چاډ، د کانګو جمهوریت، استوايي ګینه، اریتریا، هایټي، میانمار، لېبیا، سومالیا، سوډان او یمن هېوادونه شامل دي.

دې سازمان ویلي، خلکو ته په کار ده چې د قربانۍ څاروي باید په خلاص، پاک او د کورنۍ له غړو لیرې ځایونو کې حلال کړي، څو د دې وژونکې ناروغۍ د خپرېدو مخه ونیول شي. د روغتیا نړیوال سازمان سپارښتنه کړې، چې د څارویو له وینې او نورو مایعاتو سره د د تماس مخنیوي لپاره باید خلک له ماسک، دستکشو او د بدن د پټولو لپاره له اړونده چپن ډوله توکو څخه کار واخلي.

دغه سازمان زیاته کړې، د قربانۍ پر مهال باید روغتیایي تدابیر ونیول شي، ځکه دا تبه د څارویو د ناروغیو له لارې انسان ته انتقالېږي او ډېر ژر خپرېږي. د روغتیا نړیوال سازمان په خپل پېغام کې چې د شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۷مه) د لوی اختر سره هم مهاله خپور شوی، ټینګار کړی چې د څارویو د حلالېدو او غوښې د پرې کولو ځایونه باید پاک وساتل شي.

طالبانو د نړۍ د ډېرو اسلامي هېوادونو خلاف لوی اختر د شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۷مه) ونمانځه. دا اختر په سعودي عرب، ترکیه، سوریه او نورو هېوادونو کې د جمعې په ورځ د (غبرګولي ۱۶مه) پیل شوی دی.

د روغتیا نړیوال سازمان همدا راز، له افغانانو غوښتي چې کړې د قربانۍ څارویو پاتې شوني فاضله مواد باید په بندو کڅوړو او ځانګړو ځایونو کې واچوي، څو خپل چاپېریال پاک او خوندي وساتي.

د افغانستان د پرځيدلي جمهوريت وروستي لوی درستیز هیبت الله علیزي د جمعه په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) پر خپله اېکس پاڼه ټولو افغانانو د اختر مبارکي ویلې.

نوموړي ویلي:«د تېر په څېر د خوښۍ په فرصتونو کې هم زیاتره هېوادوال، په ځانګړي توګه افغان مېرمنې او نجونې، غمجنې او دردمنې دي.»

نوموړي د طالبانو له لورې پر ټولنیز ژوند بندیزونو، د ښځو د حقونو نقض او د پخوانيو افغان سرتيرو ځورول د اندېښنې وړګڼلي.

نوموړي د اختر په د مبارکۍ په پيغام کې د پخوانيو سرتيرو د نیولو د شمېر او نورو برخو کې جزيات نه دي وړاندي کړي.

یو شمېر سیاسیونو او بنسټونو پر طالبانو پرله پسې نیوکه کړې، چې واک ته له رسېدو را وروسته دغه ډلې د خپل مشر د عمومي بښنې سره سره بیا هم پخواني افغان سرتيري وژلي، شکنجه او زنداني کړي دي.

د یادې ډلې د دغه وزارت خبرپاڼه کې راغلي، مولوي کبیر په سپیدار ماڼۍ کې د لوی اختر په مناسب جوړه شوې غونډه کې چې طالب لوړپوړو چارواکو او د ځینو هېوادونو سفیرانو او ډیپلوماتانو په کې برخه اخیستې وه، وویل: «د افغانانو له کوربه هېوادونو څخه غوښتنه کوو چې له صبر او زغم څخه کار واخلي».

هغه زیاته کړې: «« مونږ د پاکستاني چارواکو مننه کوو چې د افغان کډوالو پر وړاندې یې زور زیاتی کم کړی او په جبري توګه د اېستلو په لړۍ کې یې کمښت راوړی دی».

هغه د بشري مرستو په نه سیاسي کولو هم ټینګار کړی او په مرستندویه ادارو یې غږ وکړ چې راستنو شویو کډوالو ته د سرپناوو په جوړولو کې ورسره همکاري وکړي.

د طالبانو د کډوالو او بیرته راستنېدونکو چارو وزیر په داسې حال کې له پاکستان څخه په جبري ډول د افغان کډوالو په ستنولو کې د کمښت او نرمښت خبره کوي، چې دغه هېواد هره ورځ په سلګونه کډوال نیسي او په جبري ډول یې افغانستان ته لېږدوي.

د یادولو وړ ده، چې یوازې تېره ورځ پاکستان حکومت ۹۱۲ تنه افغان کډوال د تورخم او انګور اډې له لارې افغانستان ته ستانه کړي دي.

د پښتونخوا د کورنیو او قبایلي چارو ادارې د معلوماتو له مخې په دغه لېږدول شویو کې ۹۶ تنه د (ACC) کارت لرونکي او ۸۲۶ نور نااسناده کډوال شامل وو. د رسمي شمېرو له مخې پاکستان د روان زېږدیز کال د اپرېل میاشتې راهیسې د افغان کډوالو د اېستل کیدو‌په دویم پړاو کې شاوخوا ۲۰۰زره افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه کړي دي.