په اسلام‌کلا کې یوې افغانې مور د جبري اېستلو پر مهال لور زېږولې

واشنګټن پوسټ ورځپاڼې د درېیو اروپايي چارواکو له قوله راپور ورکړی، چې د ایران د اټومي پروګرام د مهار لپاره یوې هوکړې ته رسېدل خورا اړین دي، خو زیاتوي چې د امریکا بریدونو تهران ته د اټومي وسلو د جوړولو په لور د ګام اخیستلو نوې انګیزه ورکړې ده.

چارواکو زیاته کړې، چې اروپايي هېوادونه لا هم هڅه کوي، چې له ایران سره د اټومي مذاکراتو لپاره زمینه برابره کړي، خو وايي د یوې هوکړې ترلاسه کولو هیلې خورا لږ دي.

دغو اورپايي چارواکو ویلي، چې د دوی ارزونې ښیي چې د امریکا وروستیو برېدونو د ایران اټومي پروګرام نه دی درولی.

اروپايي چارواکو ویلي، چې د اټومي مذاکراتو لپاره د ایران د مهمو تصمیم نیونکو راستنول خورا سخت کار دی او پر ایران د اسراییل تر برېد وروسته ښايي د تهران محاسبې بدلې شوې وي.

واشنګټن پوسټ ته یو اروپايي چارواکي ویلي، چې له ایران سره د هر ډول نوې هوکړې چوګاټ به د ایران اټومي سایټونو ته د اوښتو زیانونو پر بنسټ جوړ شي.

دغه چارواکي ویلي، چې د اروپا لومړنۍ ارزونې ښيي، چې د ایران د فردو، نطنز او د اصفهان اټومي بټیو ته د امریکا په برېدونو کې درانه زیانونه اوښتي دي، خو د ایران اټومي پروګرام یې له منځه نه دی وړی.

نبي‌زاده چې دوه کاله يې په روسيه کې تېر کړي، د ۱۴۰۱کال په غبرګولي میاشت کې د امريکا د خزانې وزارت له لوري د پيسو مینځلو او د ايران د سپاه قدس لپاره د تېلو قاچاق له امله تر بنديزونو لاندې راغلی و.

هغه له افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې دا تورونه رد کړي او ويلي يې دي چې امريکا دا بنديزونه د روسيې پر ضد د فشار لپاره لګولي.

د نوموړي راستنېدنه وروسته له هغې شوې، چې روسيې طالبان د افغانستان د رسمي حکومت په توګه وپېژندل.

دغه کمېسیون د شنبې په ورخ ویلي، چې له ایران څخه راستانه کړل شوي کډوال په موقت پنډغالي کې ځای پر ځای کوي او تر مرستو ورکولو وروسته خپلو اصلي مېنو ته لېږدول کیږي.

د طالبانو د کډوالو ستونزو ته د رسېدو عالي کمېسیون د معلوماتو له مخې، تېره ورځ د هرات ولایت د اسلام کلا او نیمروز ولایت د ابریښم پله له لارې ۱۶۷۶۸ افغان کډوال له ایران څخه او ۱۰۵۱ نور کډوال د تورخم او سپین بولدک له لارې له پاکستان څخه راستانه کړل شوي دي.

طالبانو پر خیریه بنسټونو او سوداګرو غږ کړی، چې له ایران څخه د راستنېدونکو کډوالو سره دې مرستې وکړي.

پر همدغه مهال په نمیروز کې د طالبانو د والي د دفتر رییس محمد حامد ابراهیم د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره خبرو کې ویلي، چې د تېرې اونۍ راهیسې نیمروز ته له ایران څخه د افغان کډوالو شړلو بهیر چټک شوی.

نوموړی وايي:« مخکې په ورځ کې له ۳۰ څخه تر ۵۰ کورنۍ ایران څخه راستنېدلي خو اوس دا تېره ورځ تر ۳۰۰۰ کورنۍ له ایران څخه د ابریښم پله له لارې هېواد ته راستنې شوي.»

ایران له اسراییل سره تر ۱۲ ورځنۍ جګړې وروسته د افغان کډوالو شړلو عملیات پیل کړل او هره ورځ زرګونه افغان کډوال په زرو افغانستان ته ستنوي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ او ګڼو نورو سازمانونو په ډېر شمېر کې د افغان کډوالو د رستنولو او هغوی لپاره د مرستو د کمښت په اړه اندېښنې ښودلي دي.

اردوغان د جمعې په ورځ د اذربایجان په خان کندي ښار کې د اقتصادي سازمان ۱۷مې سرمشریزې ته د وینا پرمهال د اسراییل له خوا د تهاجمي سیاستونو پلي کولو ته هم غبرګون ښودلی او وايي، چې دا ډول سیاستونه د سیمي سوله او ثبات ګواښي.

اردوغان ویلي:« موږ نه د فلسطین له موضوع پر شا کېدای شو او نه هم د نتنېاهو د حکومت په وړاندې چوپ پاتې کېدای شو چې زموږ سیمه د وینو په سمندر بدلوي.»

د اقتصادي همکاریو سازمان ۱۷مه غونډه تېره ورځ د ترکیې، اذربایجان، ایران ازبکستان، قرغزستان، تاجکستان او پاکستان د مشرانو په شتون کې د اذربایجان په خان کندي ښار کې ترسره شوه.

دغه غونډې ته د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر هم وربلل شوی و‌.

زلمي خلیلزاد د شنبې په ورځ پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي چې وړاندې یې هم په پاکستان کې د کوکنارو د تولید د زیاتوالي په اړه خبرداری ورکړی و. نوموړی وایي، دا زیاتوالی ښايي د پاکستان په ناامنه سیمو، د ترهګرۍ فعالیتونو او د حکومت له واکه وتلو سیمو سره تړاو ولري.

نوموړي خبراری ورکړی او وايي:« که دا ستونزې جلا جلا ونه څېړل شي، ښايي یو بل پیاوړي کړي او لا پراخې شي.»

دا په داسې حال کې ده، چې بلوچستان له اوږدې مودې راهیسې د حکومت د کمزورې واکمنۍ له امله د نامنیو او ترهګریزو برېدونو تر سیورې لاندې دی او په دغه صوبه کې د کوکنارو تولید نه یوازې اقتصادي ستونزې زیاتې کړي، بلکې د نشه یی توکو کاروبار ته یې هم زمینه برابره کړې ده.