د افغانستان د ازادۍ جبهه: په کابل کې مو څلورو طالب وسله والو ته مرګ ژوبله اړولې

هغه د امریکا د نوې امنیتي مرکز سره په یوه مرکه کې څرګنده کړې چې د افغانستان امریکایي پوهنتون یوازې د امریکا د پراخو پانګونو یوه کوچنۍ برخه وه، خو د مرستو بندېدل به د دې پوهنتون د فعالیتونو پر اهمیت جدي اغېز وکړي.

هغه وویل: «یوه پوهنتون، که څه هم زه ورته ژمن یم، خو د امریکا د حکومت د ټولو اقداماتو په پرتله ډېره کمه معنا لري.»

سډني ټینګار وکړ چې د امریکا دا پرېکړه د افغانستان په اړه د واشنګټن د تګلارې د بدلون څرګندونه نه کوي، بلکې د لوړو سیاسي مسایلو سره تړاو لري، لکه د امریکا اړیکې له قطر سره او د دې هېواد رول د فلسطین او غزې په روان بحران کې.

سډني زیاته کړه چې د افغانستان امریکایي پوهنتون موقعیت په دوحه کې دی او همدا موضوع په ځینو امریکایي پرېکړو کې خپل اغېز لري.

هغه د افغان کډوالو وضعیت ته هم اشاره وکړه او یادونه یې وکړه چې د هغو کسانو لپاره ځانګړي پروګرامونه روان دي چې د امریکا له پوځ سره یې همکاري کړې ده.

د ده په وینا، حتی هغه مهال چې د افغان پاسپورټ لرونکو پر امریکا د سفر بندیز لګېدلی و، هغو کسانو ته چې د ځانګړي پروګرام برخه وو، استثنا ورکړل شوې وه.

سډني وویل چې د افغانستان امریکایي پوهنتون ښايي په دې سیاسي معادله کې کوچنی رول ولري، خو وروستۍ پرېکړه د امریکا د افغانستان پر وړاندې د تګلارې د بدلون نښه نه ده، بلکې د جیوپولټیکي لومړیتوبونو او لوړو سیاسي مسایلو انعکاس دی.

دغه شورا له نړیوالې ټولنې غوښتنه کړې چې د افغان ښځو د حقونو د خوندیتوب لپاره ګډه مبارزه وکړي او اوس د افغانستان د هېرولو وخت ندی.

د دې شورا عمومي منشي، یان اېګلېنډ په یوه ویډیويي پیغام کې ویلي: « موږ اړ شوي یو چې وړ ښځینه کارکوونکې له دندو ګوښه کړو، ځکه د افغان ښځو او نجونو لپاره د کار د دوام بودیجه نه لرو.»

هغه زیاته کړه، هممهاله زرګونه افغانان چې مرستو ته اړتیا لري، له ایران او پاکستان څخه بېرته راشړل کېږي.

د اېګلېنډ په وینا، اوس د مرستندویه هېوادونو لپاره اړینه ده چې په افغانستان کې د بشري او پراختیايي همکاریو کچه لوړه کړي، څو د ښځو، نجونو او ملکي وګړو هیلې له منځه ولاړې نه شي.

هغه وویل، له ۱۴۰۰لمریز کال راهیسې چې طالبان واک ته رسېدلي، څلور ځله یې افغانستان ته سفر کړی او هر ځل یې د وضعیت ارزونه «تر تېر وخت بدتره» کړې ده.

طالبانو نه یوازې د ښځو زده کړې منع کړې دي، بلکې د نړیوالو موسسو په چوکاټ کې یې د هغوی پر کار هم بندیز لګولی دی.

په ورته وخت کې، د جرمونو نړۍ والې محکمې( ای سي سي)د بشري حقونو د سرغړونو له امله د طالبانو د مشر او د هغوی د قاضي‌القضات د نیولو حکم صادر کړی دی.

رېچارډ بېنېټ د ایکس په یوه پوسټ کې ټینګار کړی چې د افغانانو، په ځانګړې توګه ښځو، مقاومت ښيي چې د طالبانو واکمني تلپاتې نه ده او د بدیل راتلونکې دروازې پرانیستې دي.

نوموړي په ایکس لیکلي: « د طالبانو له واکمنۍ څلور کاله وروسته، زه او د ملګرو ملتونو ۲۵ نور ځانګړي راپور ورکوونکي له دولتونو غواړو چې د طالبانو د نورمالولو هر ډول هڅه وځنډوي،په ګڼ شمېر کې د افغانانو مقاومتونه په ځانګړې توګه د ښځو د مبارزې په پام کې نیولو سره، د طالبانو واکمني تلپاتې نه ده او یو بل راتلونکی امکان لري».

د ملګرو ملتونو دغه ځانګړي راپور ورکوونکي د طالبانو د استبدادي نظام د پایلو په اړه خبرداری ورکړی او وایي چې دا سیستم له جنسیتي تبعیض څخه ډک دی.

ذبیح الله مجاهد د دې ډلې د واکمنۍ د څلورم کال په مناسبت له شمشاد تلویزیون سره په مرکه کې ادعا کړې، چې د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو او نورو مرستندویه ټولنو سروې ګانې او محاسبي د باور وړ نه دي.

نوموړی زیاتوي:«دا هغه نهادونه نه دي چې زړه سوانده واوسي، دا هغه نهادونه نه دي چې د انسانیت لپاره کار وکړي، دا د جاسوسۍ، شر اچونې، د تفرقو ایجاد، ظالمانو ته د کمک او همکارۍ لپاره جوړ شوي دي.»

خو پر همدغه مهال نوموړي ویلي، چې د افغانستان د حقونو د حفظ په برخه کې خپلې اړیکي ورسره ساتي.

نوموړي دا څرګندونې په داسې حال کې کړې، چې نړیوالو سازمانونو ویلي دمګړی د افغانستان شاوخوا ۵۰ سلنه وګړي له لوږې سره مخ دي.

دغو کارپوهانو د زمري پر۲۳مه، په یوه اعلامیه کې د ښځو او نجونو د وضعیت، علني اعدامونو، بې‌ محاکمې نیونو، د رسنیو او د بشري حقونو د فعالانو د ځپلو او د قومي، مذهبي او جنسیتي لږکیو پر وړاندې د تبعیض په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړه.

دوی وویل: «طالبان چې هېڅ ډول مشروعیت نه لري، د جنسیتي ځپنې یو سیستماتیک نظام پلی کوي، د مخالفینو غږونه غلي کوي، د غچ اخیستنې کړنې ترسره کوي، خپلواکې رسنۍ بندوي او په ښکاره د بشري حقونو پر وړاندې بې‌پروایي کوي.»

د کارپوهانو په باور، د طالبانو د جنسیتي تبعیض او ځپنې نظام د بشریت پر وړاندې د جنایت مصداق دی. دوی د طالبانو د مشرانو د نیولو له حکم هرکلی کړی.

دغو کارپوهانو د اعدامونو او بدني سزاګانو، په بندخونو کې د بد چلند، د جبري ورکېدو، د دیني ازادۍ پر محدودیتونو، د کورنیو بې‌ځایه شویو د زیاتېدو او د قومي، مذهبي او جنسیتي لږکیو پر وړاندې د تېریو په اړه خبرداری ورکړی دی.

د ملګرو ملتونو کارپوهانو ټینګار کړی چې د وضعیت ښه کېدل د یوه هر اړخیز چلند غوښتنه کوي، چې پکې د جنسیتي اپارتایډ جرم ګڼل، د مدني ټولنې زیات ملاتړ، د بشردوستانه مرستو د بودجې لوړول او د تلپاتې پرمختیايي موخو پلي کول شامل دي.

په اعلامیه کې همدارنګه د افغان کډوالو او بې‌ ځایه شویو ملاتړ ته د زیاتې پاملرنې غوښتنه شوې، په ځانګړي ډول په داسې وخت کې چې پاکستان او ایران د ایستنې بهیر چټک کړی دی.

دوی زیاته کړې چې په افغانستان کې بدلون باید د دغه هېواد د خلکو په مشرۍ ترسره شي او هره ورځ ځنډ د طالبانو «ځپونکی واک» لا پیاوړی کوي.