د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې متحده عربي اماراتو ته ماتې ورکړه

د نورستان نورګرام ولسوالۍ ځینې اوسېدونکو نن دوشنبه د «وږي ۱۰مه» وویل چې دا جنجال هغه وخت پیل شو، چې طالبانو څو تنه قومي مشران ونیول.

ددې کار په غبرګون کې ځايي اوسېدونکو په لاریون لاس پورې کړ خو طالبانو پر لاریونوالو ډزې کړې او څلور تنه یې ټپیان کړي دي.

یو ځايي اوسېدونکی وايي:« د نورګرام ولسوالۍ د ګندلبوک سیمه کې ګوجرو غوښتل چې د طالبانو په مرسته ځمکې غصب کړي خو خلکو یې مخه نیولې ده.»

افغانستان انټرنشنل ته په رسېدلو ویډیوګانو کې لیدل کیږي، چې یو شمېر ځايي اوسېدونکي د لاریون په ډول راوتلي دي. په ویډيوګانو کې د ډزو غږونه هم اورېدل کېږي.

په سیمه کې د طالبانو بیرغ ترڅنګ د پولیسو یو رینجر هم لیدل کېږي.

د نورګرام ولسوالۍ ځايي اوسېدونکي د طالبانو د نورستان والي قاري زین‌العابدین عابد تورنوي چې د ګوجر قوم ملاتړ کوي او د ځايي اوسېدونکو د ځمکو غصبولو کې یې ملتیا کوي.

تر اوسه پورې د طالبانو د نورستان ولایت مقام او ګوچر قوم ددغه لاریون او موضوع په اړه کوم غبرګون نه ښودلی، خو د نورګرام ولسوالۍ ځايي اوسېدونکي خبرداری ورکوي، چې هېچاته به اجازه ورنه کړي، چې ځمکې یې غصب کړي.

د روان کال د غويي پر ۲۹ مه افغانستان انټرنشنل راپور ترلاسه کړ، چې په نورستان ولایت کې د یوې نوې ولسوالۍ د مرکز د ټاکلو پر سر د طالبانو ولایتي مشران له داخلي اختلاف سره مخ دي او د وایګل ولسوالۍ یو شمېر خلکو په دې وروستیو کې د والي خلاف لاریون کړی.

‏شنکر پر خپل اېکس ولیکل، چې « نن د افغانستان د بهرنیو چارو له وزیر مولوي امیر خان متقي سره خبرې وشوې. د زلزلې له امله د خلکو د مړینې په اړه مو خپلې خواشینۍ څرګندې کړې.»

شنکر وايي، متقي ته یې وویل، چې نوي ډیلي نن په کابل کې ۱۰۰۰خیمې رسولې دي.

نوموړي زیاته کړې، « ۱۵ ټنه خوراکي توکي هم د هند د ماموریت له خوا له کابل څخه کونړ ته سمدستي انتقالېږي. نور مرستندویه توکي به له هندوستان څخه سبا پیل شي».

هغه د خیمو انځورونه هم خپاره کړي دي.

نوموړي د ټپیانو د ژر رغېدو هیله کړې او وايي، « هند په دې سخت وخت کې د افغانستان ترڅنګ ولاړ دی».

په ورته وخت کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ (د وږي لسمه) د جې شنکر له قوله وویل، چې هېواد به يې د درملو او خوړو په برخه کې نورې اړینې مرستې هم وکړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت وايي، چې امیر خان متقي له جې شنکر څخه د افغانانو د لاسنیوي له امله مننه کړې ده او اړمنو خلکو ته یې د یادو مرستو د پر وخت رسولو ډاډ ورکړی دی.

دغه راز په نویو ګومارنو کې د میدان وردګ ولایت مخکینی والي قاري محمد بختیار معاذ د لغمان ولایت د والي په توګه، د۳۱۳ مرکزي قول اردو مخکینی مرستیال ملا محمد حافظ مجاهد د فراه والي په توګه، د فراه ولایت مخکینی والي مولوي غوث الدین رهبرد ۳۱۳ مرکزي قول اردو د مرستیال په توګه ټاکل شوي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وايي، په نویو ګومارنو او تبدیلیو کې د ۲۰۵ البدر قول اردو اړوند دویمې پلې لوا مخکینی قوماندان قاري محمد نسیم عزت د جوزجان د مرستیال په توګه، د کابل ښار درېیمې امنیتي حوزې مخکینی امر شیر علي جند ﷲ د پکتیا ولایت د امنیه قوماندان په توګه، د ۲۰۹ الفتح قول اردو لومړۍ پلې لوا مخکینی قوماندان ملا عبدالشکور بریالی د ۲۰۵ البدر قول اردو د دویمې پلي لوا د قوماندان په توګه ګومارل شوي.

دغه راز د جوزجان ولایت مخکینی مرستیال مولوي نورالدین د ۲۰۹ الفتح قول اردو لومړۍ پلې لوا قوماندان په توګه او د پکتیا ولایت د طالبانو مخکینی امنیه قوماندان مولوي محمد عمر مخلص د کابل ښار درېیمې حوزې د امر په توګه ټاکل شوي دي.

سرچینې وایي، چې دغه لارۍ افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو د سختې ګڼې ګوڼې له امله بندې پاتې دي. سرچینې زیاتوي، چې تر ډېره دغه کډوال د پاکستان په پنجاب ایالت کې مېشت وو.

د سرچینې په وینا:« په پاکستان کې مېشت کډوال دې ته په تمه وو، چې ښایي د پاکستاني چارواکو له‌خوا دوی ته له دغه هېواده د وتلو ورکړل شوی ضرب الاجل وځنډېږي؛ خو د دغه هېواد له‌خوا د ټاکلې مودې نه غځېدل او د پولیسو له‌خوا د کډوالو پر وړاندې د عملیاتو پیلېدل د دې لامل شوي، چې په یوه ورځ افغانستان ته د ستنېدونکو کډوالو شمېره پراخه شي.»

په دغه موټرونو کې زرګونه کورنۍ افغانستان ته د تګ په تمه دي، چې ښځې، ماشومان او سپین ږېري هم په‌کې شامل دي.

سرچینې زیاتوي، دغه لارۍ په داسې ځای کې بندې دي چې نه د خوړو او څښلو لپاره څه پيدا کېږي او نه هم د سرپناه ځای شته.

له بل پلوه په تورخم کې پاکستاني پولیس خبریالانو ته د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ د پوښښ اجازه نه ورکوي.

د یادونې وړ ده، چې هره ورځ له پاکستانه زرګونه افغان کډوال افغانستان ته په زور شړل کېږي او ځينې یې له ډاره په خپله خوښه کډه کېږي.

د ازبکستان د ولسمشرۍ رسنیز دفتر د دوشنبې په ورځ وویل، چې ولسمشر شوکت میرضیایف د شانګهای همکارۍ سازمان (ایس‌سي‌او) په سرمشریزه کې چې د چین په تیانجین کې ترسره شوه، د چین، بلاروس، هندوستان، ایران، قزاقستان، قرغیزستان، پاکستان، روسیې او تاجکستان له مشرانو سره ګډون وکړ.

دغه رسنیز دفتر وایي په یاده غونډه کې ضیایف ټینګار وکړ چې باید د سازمان د اغېز لوړولو، د غړیتوب د پراخولو، امنیت، سوداګرۍ او ترانسپورتي همکاریو د پیاوړتیا او په ځانګړې توګه په افغانستان کې د ټولنیزو ـ اقتصادي پروژو د ملاتړ لپاره هڅې زیاتې شي.

ضیایف زیاته کړه: «موږ د شانګهای همکارۍ سازمان او افغانستان د تماس ډلې د فعالیتونو د بیا پیل ملاتړ کوو. د دې ډلې یو له اساسي دندو څخه کولای شي د رغنده خبرو اترو د هڅونې او په افغانستان کې د ټولنیزو ـ اقتصادي پروژو د ملاتړ لپاره د وړاندیزونو جوړول وي.»

هغه دا هم وویل چې د اوسني نړیوال اقتصادي وضعیت په رڼا کې، د سوداګرۍ او اقتصادي همکاریو د پراختیا پر اهمیت ځانګړی تمرکز لري.

هغه زیاته کړه: «موږ د دې پراخې سیمې لپاره د اقتصادي همکاریو د یوه دوامدار ماډل د رامنځته کېدو ملاتړي یو. زموږ په باور، د سوداګرۍ د اسانتیا تړون لاسلیکول یو مهم ګام دی، ځکه چې دا به د شانګهای همکارۍ سازمان په چوکاټ کې د سیمه‌ییزې سوداګرۍ د ودې لپاره نوې هڅونه او چټکتیا رامنځته کړي.»

په دې دوه ورځنۍ غونډه کې تر ۲۰ډېرو هېوادونو مشرانو برخه اخیستې وه.

شنونکي وایي، چین هڅه کوي چې د امریکا په مشرۍ د نظم پر وړاندې بدیل وړاندې کړي او له هند سره خپلې اړیکې ښې کړي؛ نو ځکه مودي یې د پرمختیا په برخه کې خپل شریک وباله.